Robaczek świętojański. Rytuały godowe według świetlików

tooltip
autor: Fritz Geller-Grimm/ Wikipedia CC
Czy warto inwestować w instalacje solarne?
Tak
Nie
Nie mam zdania
Głosuj

„Świętojański robak” – podobno takiej nazwy używał, opisując świetlika świętojańskiego (Lampyrus noctiluca) polski naturalista XVVIII wieku – kanonik Krzysztof Kluk. Niedawno minął czas tradycyjnie nazywany nocą świętego Jana, od której ów „robak” zyskał polską nazwę. Wiąże się to z tym, iż w drugiej połowie miesiąca możemy byś świadkiem miłosnej gry świateł między tymi niezwykłymi owadami.



Jak wyglądają świetliki? Ich długość, w zależności od płci, wynosi od 1 do 2 centymetrów. Głowa zaopatrzona jest w krótkie czułki, a w trzech ostatnich segmentach odwłoku od strony brzusznej są świecące narządy.

 Barwa ciała samca, łącznie ze spodem ciała, jest brunatnoszara (za wyjątkiem ciemnego środka przedplecza). W środkowej części przedplecza jest niewielki przezroczyste pole. Pokrywy skrzydeł posiadają zmarszczki oraz dwa lub trzy słabo widoczne
Dlaczego świetliki świecą?
Obserwowane podczas okresu godowego światło powstaje w wyniku biochemicznej reakcji utleniania związku chemicznego luceferyny, z użyciem enzymu, zwanego lucyfyrazą. Uzyskana energia nazywana jest „zimnym światłem”.
„żeberka”. Z kolei samice są czarnobrunatne nieco jaśniejsze od spodu. Samice wyglądem przypominają larwy, a ich skrzydła zredukowane są do szczątków pokryw. Na ich odwłoku znajdują się świecące organy, które układają się w określony wzór. Po ułożeniu tych plam oraz częstotliwości (a więc również barwie) emitowanego z nich światła rozpoznają je latające i wydające świetlne błyski samce. Samce unoszą się zwykle na wysokości pół metra nad ziemią i także wysyłają sygnały świetlne. Kiedy samica dostrzeże i uzna sygnał emitowany przez samca za charakterystyczny dla własnego gatunku (zauważa go z odległości 3-4 m od niej), zaczyna wydawać własne świetlne błyski. Zauważywszy świetlną odpowiedź samicy, samce zaczynają krążyć wokół niej. Rytuał wzajemnego wabienia się płci jest kilkakrotnie powtarzany.
 

źródło: Emmanuelm/ Wikipedia CC
Jeżeli sygnały świetlne poskutkują to dochodzi do kopulacji. Po tym niezwykłym akcie miłosnym samica składa do gleby jaja, z których wykluwają się bardzo drapieżne larwy. Młode świetliki żywią się ślimakami, które wcześniej zabijają trującą wydzieliną (postacie dorosłe przeważnie nie żerują). Larwy w ciągu około trzech lat pięciokrotnie linieją. Do przepoczwarzenia dochodzi wiosną w glebie.

Gdzie mieszkają  żuki? Świetlik świętojański występuje wyspowo w wielu częściach Europy, sięgając na wschód aż po Azję. Można jest spotkać w lasach mieszanych, ogrodach oraz parkach. Preferują miejsca, gdzie licznie występuje dziurawiec. Podczas ciepłych letnich wieczorów wchodzą na źdźbła traw.

W kraju znane są różne trzy gatunki chrząszczy świetlikowatych – wyżej opisany, najczęściej spotykany jest świetlik świętojański, inaczej istrzyk (Phausis splendidula) i śmieciuch (Phosphorus hemipterus).

Niestety wieloletnie obserwacje entomologów potwierdzają fakt, że z nieznanych dotąd przyczyn wielkość populacji świetlika zmniejsza się - kurczy się zasięg gatunku i zmniejsza się jego liczebność.
Jerzy Wysokiński
wykop.pltwitter.plfacebook.pl
Oceń: Drukuj
Obecność starych omszałych drzew przyspiesza wzrost lasówObecność starych omszałych drzew przyspiesza wzrost lasówMech, który porasta jedynie najstarsze i największe drzewa oraz żyjące w nim sinice to fabryka...
PKP stawia ekologiczne dworce kolejowePKP stawia ekologiczne dworce kolejoweEkologiczne i tańsze w utrzymaniu – takie mają być Innowacyjne Dworce Systemowe (IDS). PKP SA ma...

Pasaż zakupowy