POLSKIE GODŁO. Czy na godle jest biały orzeł czy też bielik?

Przemysław Bicki
Ekologia.pl

Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu  - tak mówi pierwszy punkt 28 artykułu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mimo, jakby wydawało się oczywistości tego zdania nie jest to tak bezdyskusyjne. Jak się okazuje najczęściej wymienianym gatunkiem wśród kandydatów do tego jakże prestiżowego miejsca jest bielik, który…  nie jest orłem.



Legenda głosi, że Lech, określany założycielem państwa Polan postanowił podczas wędrówki odpocząć w okolicach Poznania. Spojrzawszy na skąpane w czerwieni zachodzącego słońca niebo, ujrzał na jednym z drzew aż nadto duże, ptasie gniazdo.  Nie było ono puste. Wnet uniósł się z niego wielki ptak i rozpościerając piękne, śnieżno-białe skrzydła okrył swoje pisklęta. Ten widok stworzył pierwszy Polski herb – biały orzeł na czerwonym tle. Legenda (skądinąd piękniejąca z każdym powtórzeniem) jednak jest legendą, a bardziej realna historia polskiego godła jest inna.

Co to za ptak?

Pierwsze, a zarazem najstarsze ślady orła w naszym godle datowane są na okres rządów Bolesława Chrobrego. Na denarach z tamtych czasów widnieje postać orła w koronie. Na podstawie tych monet nie można jednoznacznie stwierdzić gatunku ptaka. 
Henryk Łowmiański uznał obecność orła jako ptaka ukoronowanego, nie pasującego do pawia
Widoczne kropki mogłyby odzwierciedlać białe lotki, które są widoczne na bieliku, kiedy ten ma złożone skrzydła. Jednak kontrowersje wzbudza poza jaką przyjmuje ptak eksponując swój ogon. Z tego powodu wielu uczonych ptaka na monecie z XI wieku określa jako pawia. Stanisław Russocki profesor UW w swojej publikacji Nad nami Orzeł Biały najprawdopodobniej jako pierwszy wnioskuje obecność pawia, który miałby symbolizować bizantyjski symbol cesarski. W roku 1988 Ryszard Kiersnowski, polski numizmatyk sugeruje obecność pawia - na podstawie jego czubka z piór na głowie – ku czci pierwszemu arcybiskupowi gnieźnieńskiemu - Radzimowi Gaudentemu, a Prof. Suchodolski – bratu Gaudantego – św. Wojciechowi. Symbolika orła była jednak bardzo mocna i kolejni badacze prawie zawsze rozważali jego obecność na monecie. Henryk Łowmiański uznał obecność orła jako ptaka ukoronowanego, nie pasującego do pawia.
wykop.pltwitter.plfacebook.pl
Oceń: Drukuj
Pasaż zakupowy