Przyrodnicza symbolika Świąt Wielkanocnych

Autor: Marek Żukow-Karczewski
Fot. Hartwig HKD[CC BY-ND 2.0 ], Flickr.com Fot. Hartwig HKD[CC BY-ND 2.0 ], Flickr.com

Związek wierzeń religijnych oraz obrzędów i zwyczajów ludowych ze światem przyrody jest nierozerwalny i sięga swoimi korzeniami czasów przedhistorycznych. Wraz z powstaniem wielkich systemów wyznaniowych pierwotne kulty odnoszące się bezpośrednio do zjawisk, przedmiotów lub bytów naturalnych zastąpiono bardziej abstrakcyjnymi obiektami adoracji. Utrwalone w pamięci pokoleń tradycje trwały jednakże nadal, dyskretnie ukrywane pod płaszczem nowych interpretacji. Wszystkie te związki starego z nowym widoczne są doskonale również w symbolice chrześcijańskiej. Wyjątkową pozycję zajmuje tutaj Wielkanoc – święto Zmartwychwstania Pańskiego, a jednocześnie czas żywiołowego budzenia się do nowego życia uśpionej natury.


Zacznijmy od... kolorów. W kościelnym roku liturgicznym występuje pięć kolorów szat liturgicznych: zieleń, biel, czerwień, czerń i fiolet. Chociaż zieleń – symbol nowego życia – jest barwą dominującą, niejako codzienną, to na Wielkanoc kapłani przywdziewają stroje białe, symbolizujące czystość i niewinność, a także zbawienie, odkupienie i odrodzenie. Zmartwychwstały Jezus ukazywany jest zazwyczaj w białej szacie, a towarzyszący aktowi zmartwychwstania anioł ma śnieżnobiałe odzienie. Ale był to też – zastępowany niekiedy przez srebro – kolor Księżyca i kolor ofiar zwierzęcych. Druidzi odziani w białe szaty przeznaczali na ofiarę białe byki, a białe konie ofiarowywano Słońcu. W starożytnym Rzymie uważano, że biel jest ulubionym kolorem ofiar składanych bogom. Nie zmienia to oczywiście faktu, iż zieleń ściśle związana jest z Wielkanocą, symbolizując zmartwychwstanie, nadzieję zbawienia i zwycięstwo nad śmiercią. Barwa ta łączona była zawsze z wiosną, z przyrodą, z wegetacją, płodnością, nieśmiertelnością, odrodzeniem, nadzieją, a także z wodą, świeżością i miłością. Zieleń kojarzono z Horusem, Izydą i Ozyrysem oraz z Afrodytą i Apollinem.

Te dwa dominujące kolory – biel, kolor ofiary i zieleń, kolor odrodzenia – niechaj się staną przewodnikami po fascynującym, wielowątkowym, tajemniczym, niezwykle skomplikowanym, znanym i już zapomnianym świecie symboli, znaków i tradycji kultury, które łączymy z okresem wielkanocnym i przesileniem wiosennym.

Owca, to zwierzę jakby stworzone na ofiarę. Przypisujemy mu łagodność, dobroć, niewinność, cierpliwość, pokorę, przebaczenie i posłuszeństwo. Rzymianie składali owce w ofierze podczas uroczystości weselnych, aby młoda para rychło doczekała się potomstwa. W czasach odleglejszych owce poświęcano Jowiszowi i Marsowi. W starożytnej Grecji wiosenne ofiary z baranka, będącego uosobieniem Dionizosa Zbawiciela, składano dorocznie podczas Dionizjów Wielkich. Również Żydzi oczyszczali się z grzechów poprzez ofiarę z baranka. W święto Paschy spożywano jednorocznego baranka "bez skazy", a nawiązaniem do tego obyczaju jest stawianie na wielkanocnym stole gipsowej, maślanej lub cukrowej figurki baranka o złoconych rogach (tak ozdabiano zwierzęta ofiarne). W tradycji chrześcijańskiej baranek symbolizuje Chrystusa Odkupiciela (Agnus Dei). Tak więc biały baranek – czysty i nieskalany – utrwalił się w naszej świadomości jako uosobienie szlachetnej ofiary.
wykop.pltwitter.plfacebook.pl
Oceń: Drukuj

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy