Rodzaje grzybów ze względu na przydatność do spożycia

Okres zbioru grzybów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
styczeń/luty/marzec/kwiecień/maj/czerwiec/lipiec/sierpień/wrzesień/październik/listopad/grudzień/
Grzyby
Grzyby (Fungi juss) - stanowią królestwo zaliczane do domeny eukariontów (czasem uznawane również za typ, podkrólestwo czy klasę). Grzyby występują we wszystkich strefach klimatycznych i obecne są przede wszystkim na lądach, nie brakuje jednak gatunków żyjących w słonych i słodkich wodach. Trudno oszacować dokładną liczbę wszystkich gatunków grzybów występujących na świecie. Co roku odkrywa się ponad tysiąc nowych. Do tej pory sklasyfikowano około 100 tysięcy gatunków. Część z nich jest niewidoczna gołym okiem. W Polsce występuje około 14 tys. grzybów.

Grzyby odgrywają ważną rolę w przyrodzie – zapewniają krążenie pierwiastków, uczestniczą w procesach glebotwórczych, wzbogacają glebę i stanowią pokarm dla wielu gatunków zwierząt. Z niektórych grzybów można wytwarzać antybiotyki, inne są źródłami substancji wywołujących choroby i zatrucia.

Ciało grzyba zbudowane jest z sieci strzępek, czyli rozgałęzionych komórek, których ścianę wzmacnia chityna – nierozpuszczalny w wodzie węglowodan, wchodzący także w skład pancerzy stawonogów. Grzyby zaliczane są do plechowców, a ich ciało, czyli grzybnia – nie jest podzielone na tkanki i organy. Strzępki tworzą jedynie nibytkankę. Część grzyba zwana owocnikiem to struktura, w której tworzą się zarodnie z zarodnikami. Owocniki są też jadalną częścią grzyba w przypadku gatunków jadalnych. Najwięcej gatunków grzybów to organizmy wielokomórkowe, występują jednak grzyby jednokomórkowe, do których należą drożdże.
Grzyby cechuje różnorodność w sposobach rozmnażania się i odżywiania. Większość z nich rozmnaża się zarówno płciowo, jak i bezpłciowo. Jeśli zaś idzie o odżywianie, część grzybów to saprobionty (żywią się martwą materią organiczną), inne to drapieżniki (wyspecjalizowane strzępki pozwalają im chwytać pokarm), a jeszcze inne to symbionty (żyją w symbiozie z żywicielem) lub pasożyty (pasożytują na żywicielu – roślinie lub zwierzęciu). Biorąc to pod uwagę, grzyby są organizmami cudzożywnymi.

Grzyby dzielą się na jadalne, niejadalne i trujące – nie są to oficjalne taksony, ale podział funkcjonujący ze względu na zdatność grzybów do spożycia przez ludzi. Wiele grzybów posiada cenione walory kulinarne, a nawet wartości odżywcze (grzyby shiitake, trufle, wiele gatunków borowików, podgrzybków, pieczarki, czubajka kania, mleczaj rydz, a nawet poszczególne gatunki muchomorów uważanych w powszechnej opinii za wyłącznie trujące, itd.). Niektóre z nich – chociażby znane doskonale w Polsce pieczarki i boczniaki – są specjalnie hodowane, pozostałe występują dziko w lasach i są zbierane przez grzyboznawców lub grzybiarzy-amatorów. Podział na grzyby jadalne, niejadalne i trujące nie obywa się bez kontrowersji i nieścisłości. Niektóre atlasy, a nawet formalne rozporządzenia prawne podają bowiem sprzeczne z innym źródłami informacje. Niekiedy grzyby faktycznie jadalne uznawane są za niejadalne lub wręcz trujące. Wiele sporów dotyczy również grzybów niejadalnych i trujących. Samodzielne zbieranie grzybów wymaga specjalistycznej i szczegółowej wiedzy o ich budowie czy zawartych weń substancjach, a także o odpowiedniej obróbce i sposobie spożywania. W grzybach trujących obecne są substancje toksyczne, które mogą powodować śmierć.

Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź