Drzewa w mieście. Jaką rolę pełnią drzewa w miejskim ekosystemie?

tooltip
Jaką rolę pełnią drzewa w miejskim ekosystemie?
Jaką wybierzesz choinkę?
Naturalną
Sztuczną
W donicy
Głosuj

Są miłe dla oka, oczyszczają powietrze, dają schronienie przed upałem – o tym jaką rolę pełnią drzewa w mieście z dendrologiem, Jackiem Borowskim, rozmawia Joanna Szubierajska z Ekologia.pl.



Joanna Szubierajska: Jaką rolę odgrywają drzewa i zieleń miejska w systemie ekologicznym miasta?

Jacek Borowski: Po pierwsze jest i była to zawsze rola ozdobna, od tego zaczęła się uprawa drzew w miastach. Po drugie drzewa i krzewy regulują temperaturę otoczenia, w przypadku dużych aglomeracji ograniczają oddziaływanie tak zwanej miejskiej wyspy
Nie drzewa, a nadmierna prędkość, oraz prowadzenie w stanie nietrzeźwości są w Polsce podstawową przyczyna wypadków.
ciepła. Przez to pozwalają ograniczyć ilość energii potrzebnej do klimatyzowania pomieszczeń. Drzewa redukują prędkość wiatrów, przyczyniając się zimą do ograniczenia strat ciepła. Przyczyniają się do zwiększenia wilgotności powietrza łagodząc suszę miejską, zarówno poprzez transpirację jak i okresowe zatrzymywanie wody w koronach, na liściach, a także poprawiając wchłanianie wody opadowej przez glebę – ułatwiają retencję wody, zmniejszają jej spływ do kanałów burzowych. Jak wszystkie rośliny produkują tlen i pochłaniają dwutlenek węgla, są w tym jednak najbardziej efektywne, ze względu na rozmiary. Poza tym pochłaniając dwutlenek węgla wbudowują go „na stałe” w drewno, czego nie są w stanie dokonać rośliny zielne, których tkanki butwieją i wydzielają dwutlenek węgla jeszcze w tym samym, najdalej następnym roku. Poza tym drzewa wykazują niezwykłe właściwości fotoremedjacyjne – pochłaniają wiele zanieczyszczeń gazowych i płowych, w wyniku rizofiltracji oczyszczają wody opadowe. Fitoremedjacja, jest w praktyce jedynym sposobem na oczyszczanie zdegradowanych siedlisk przyulicznych i innych miejskich. Tłumią także miejski hałas – poprzez rozpraszanie i pochłanianie łagodzą szorstkość dźwięków. W tym przypadku ważne jest również oddziaływanie zieleni, która wizualnie oddziela nas od źródła dźwięków, inaczej wówczas odbieramy ich natężenie.  Drzewa są miejscem, w którym przebywają liczne owady ptaki i  ssaki, bez drzew w mieście by ich nie było. Szczególnie cenne są w tym przypadku drzewa stare, w tym dziuplaste. Drzewa ogrywają zatem ogromną rolę w kształtowaniu różnorodności biologicznej ekosystemów miejskich.

Obecnie w pobliżu ulic sadzi się tylko konkretne gatunki drzew – ze względu na panujące tam niezbyt korzystne warunki. Zatem jakie drzewa warto sadzić w mieście?

Warunki przyuliczne znosi coraz mniej gatunków i odmian drzew. Szczególnie szkodliwe jest zasolenie siedlisk przyulicznych i to zarówno, w postaci zasolenia gleby jak i w postaci aerozolu solnego. Z powodu działania tego ostatniego w polskich miastach (przy ulicach) ginie coraz więcej drzew, to zjawisko się niezwykle nasila. Jeśli nie zaprzestaniemy „solenia” jezdni, niedługo nie będziemy mieli drzew przy ulicach. Jest to ponadto zjawisko specyficzne dla polskich miast. Obecnie sadzi się coraz więcej drzew tolerujących zasolenie i zanieczyszczenia, jest ich jednak niewiele, główne to robinie, glediczie, jarząb szwedzki, głogi, klon polny i jego odmiany, niektóre gatunki i odmiany jesionów, grusze drobnoowocowe i odmiany gruszy pospolitej, wiśnię osobliwą w odmianie kulistej.   

Kasztanowce umierają, a to za sprawą szrotówka kasztanowcowiaczka. W jaki sposób możemy pomóc kasztanowcom?

Należy wygrabiać liście, w których zimują larwy szrotówka, stosunkowo skuteczne są pułapki lepowe na pniach, stosowane w
Wychodząc z założenia, że przy drogach nie powinno być nic, co może zagrozić człowiekowi kiedy opuści drogę, należałoby usunąć wszystkie słupy, latarnie a nawet bariery chroniące pieszych
okresie wiosennego wylotu owadów dorosłych. Pojawia się coraz więcej naturalnych wrogów biologicznych obcego uprzednio u nas owada. Do szrotówka „przyzwyczaja się” coraz więcej drapieżnych owadów i ptaków, uaktywniły się również organizmy pasożytnicze.   

Jednym ze sposobów walki z owadem są szczepienia, jednak metoda ta wzbudza kontrowersje. Dlaczego? 

Injekcje, powodują zamieranie drewna kasztanowców, które źle tolerują zranienia. Aby zabieg injekcji był skuteczny, musi być powtarzany w różnych miejscach na obwodzie pnia drzewa, po kilku takich zabiegach drzewo jest jak ser szwajcarski.

Mówi się, że drzewa to przydrożni mordercy. Gdy padają argumenty o naszym bezpieczeństwie i setkach osób ulegających co roku wypadkom drogowym, trudno  oponować. Przecież nasze życie jest ważniejsze od drzew! Czy w tej sprawie istnieje jakiś kompromis?

Istnieją badania, które pokazują, że drzewa wpływają na bezpieczeństwo poprzez wytaczanie kierunku jazdy, osłanianie drogi przed słońcem i olśnieniem powodowanym przez inne pojazdy. Ponadto przeciwdziałają znużeniu, urozmaicają drogę, przeciwdziałając zmęczeniu. Kierowcy jadący trasami zadrzewionymi poruszają się podświadomie wolniej. Nie drzewa, a nadmierna prędkość (80 proc. wypadków w Polsce), oraz prowadzenie w stanie nietrzeźwości (ponad 30 proc.) są w Polsce podstawową przyczyna wypadków.

W innych krajach kolizji z drzewami jest mniej niż w Polsce, nie dlatego, że jest mniej drzew przy drogach, ale dlatego, że tam częściej przestrzega się przepisów i lepszy jest stan dróg. W Niemczech wytyczane są  trasy, które specjalnie wiodą alejami, to właśnie drzewa są największą atrakcją tych przejazdów. Ochroną prawna otoczono aleje Brandenburgii i Meklemburgii. Tam gdzie są przy drogach drzewa powinny być znaki ograniczające prędkość jazdy i informujące o możliwość ewentualnej kolizji, a także urządzenia techniczne, osłaniające drzewa. Wychodząc z założenia, że przy drogach nie powinno być nic, co może zagrozić człowiekowi kiedy opuści drogę, należałoby usunąć wszystkie słupy, latarnie a nawet bariery chroniące pieszych. Za nasze życie odpowiadamy sami, jako kierowcy i tylko my decydujemy o tym czy jedziemy z nadmierną prędkością, czy nie. Czasem dla poprawienia bezpieczeństwa na drodze, wycięcie drzew jest konieczne ale powinna to być ostateczność.

Polecam publikacje dotyczące drzew przydrożnych i alejowych, w tym „Aleje przydrożne Historia, znaczenie, zagrożenie, ochrona” wydane przez wydawnictwo Borussia i broszurę Jak zachować aleje wydaną przez Fundację EkoRozwoju z Wrocławia.

Dziękuję bardzo za rozmowę
Joanna Szubierajska, Ekologia.pl





dr hab. inż. Jacek Borowski
– wykłada w Katedrze Ochrony Środowiska w SGGW. Jest Prezesem Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego, Przewodniczącym Rady Redakcyjnej Rocznika Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego. Członek Polskiego Towarzystwa Botanicznego.




Moim zdaniem
Czy w mieście powinno się sadzić więcej drzew?
wykop.pltwitter.plfacebook.pl
Oceń: Drukuj
Fundacja Aral-Progress chce ratować Jezioro AralskieFundacja Aral-Progress chce ratować Jezioro AralskieJezioro Aralskie (zwane przez miejscową ludność Morzem) było niegdyś czwartym co do wielkości...
„To unikalne rozwiązanie na skalę światową” – wywiad z Małgorzatą Then z firmy Biotrem„To unikalne rozwiązanie na skalę światową” – wywiad z Małgorzatą Then z firmy BiotremPapier ulega rozkładowi po sześciu miesiącach, a plastik dopiero po kilkuset latach. Naczynia z...

Pasaż zakupowy

Kosmetyki z ludzkich płodów. Sprawa firmy Neocutis oraz ludzki kolagen z Chin
[X] Zamknij