Wtorek 15.09.2020

Czy w chmurach Wenus unosi się życie?

Wenus jest po Księżycu najjaśniejszym obiektem na nocnym niebie i intryguje ludzi od tysięcy lat. Odkrycie gazu fosfinowego w atmosferze Wenus właśnie podniosło jeszcze bardziej atrakcyjność planety.



Planeta Wenus. Źródło: shutterstockPlaneta Wenus. Źródło: shutterstock

Warunki na Wenus są tak bardzo nieprzyjemne, że wielu naukowców uważa, że planeta jest martwa. Zamiast pochodzić od Wenusjan, podejrzewają, że fosfina pochodzi z bardziej przyziemnych procesów.

„To całkowicie zaskakujące, że życie mogłoby przetrwać w otoczeniu tak dużej ilości kwasu siarkowego” - powiedziała prof. Jane Greaves, astronom z Cardiff University, lider zespołu, który dokonał odkrycia. „Ale wszystkie szlaki geologiczne i fotochemiczne, o których możemy myśleć, są zbyt nieproduktywne, aby wytworzyć fosforowodór, który widzimy”.
Fosfina to gaz składający się z jednego atomu fosforu i trzech atomów wodoru. Jest toksyczna dla każdego życia na Ziemi, które wykorzystuje tlen, w tym dla ludzi. Gaz był używany jako chemiczny środek bojowy podczas I wojny światowej i jest związany z przemysłem ludzkim (np. pestycydami) lub z życiem w środowisku beztlenowym. Fosfina pochodzi z bagien i mułów. Występuje również w jelitach i odchodach zwierząt - na przykład w stosunkowo dużych stężeniach w koloniach pingwinów.

Odkrycie jest tak zdumiewające, ponieważ fosfina nie powinna być obecna w atmosferze Wenus. Jak do tego doszło?

W ramach próby poszukiwania życia poza Ziemią Greaves obserwował Wenus w 2017 roku za pomocą teleskopu Jamesa Clerka Maxwella na Hawajach oraz w 2019 roku za pomocą teleskopu Alma w Chile. Obydwie obserwacje ujawniły obecność fosfiny w górnym pokładzie chmur Wenus.

Obserwacje wskazują na śladowe ilości fosfiny, około 20 cząsteczek na miliard. Większość z nich pojawia się na średnich szerokościach geograficznych, niczego nie wykryto na biegunach - donoszą naukowcy w Nature Astronomy.

Czy to oznacza, że Wenus ma obce życie w swojej atmosferze, wytwarzając gaz fosfinowy? Niekoniecznie.

Sara Seager, planetolog w ramach badań MIT w USA, nazwała to odkrycie „zadziwiającym”. Stawia hipotezę dotyczącą cyklu życia mikroorganizmów wenusjańskich, które opadają, wysychają i są unoszone na bardziej umiarkowane wysokości przez prądy w atmosferze.

Charles Cockell, astrobiolog z Uniwersytetu w Edynburgu, powiedział, że zamiast sugerować życie na Wenus, praca stawia pytania o fosfinę jako „biomarker”.

„Wyjaśnienie biologiczne powinno zawsze być ostatecznością. Istnieją dobre powody, by sądzić, że chmury wenusjańskie są martwe. Stężenia kwasu siarkowego w tych chmurach są bardziej ekstremalne niż w jakimkolwiek znanym środowisku na Ziemi - powiedział.

Może to też wskazywać na procesy chemiczne lub geologiczne zachodzące na Wenus, które nie zostały jeszcze odkryte lub nie zostały uznane za możliwe w warunkach na Wenus.

Choć idea życia w chmurach Wenus jest intrygująca, to jednak mało prawdopodobna. Wenus to niezwykła planeta, którą naukowcy wciąż próbują zrozumieć. To nasz najbliższy sąsiad planetarny, ale obraca się do tyłu w porównaniu z innymi planetami. Gęsta atmosfera Wenus pomaga zatrzymać ciepło, a jej powierzchnia jest wystarczająco gorąca, aby stopić ołów. Kropelki chmur nie są zbudowane z wody w stanie ciekłym, ale ze stężonego kwasu siarkowego. Takie środowisko jest miliardy razy bardziej kwaśne niż najbardziej kwaśne środowisko na Ziemi. Składniki życia ziemskiego, w tym DNA, białka i aminokwasy, zostałyby natychmiast zniszczone w kwasie siarkowym. Każde życie w wenusjańskich chmurach musiałoby składać się z cegiełek innych niż życie na Ziemi lub być chronione wewnątrz powłoki wykonanej z materiału odpornego na kwas siarkowy, takiego jak wosk, grafit, siarka.

Od ponad 50 lat ludzie spekulują na temat obecności życia w chmurach Wenus. Naukowcy czasami niechętnie otwarcie przyznają, że interesują się tak marginalnym tematem.

Badanie autorstwa profesor Jane Greaves z Cardiff University i jej współpracowników zostało opublikowane w poniedziałek w czasopiśmie Nature Astronomy.
Ekologia.pl (JS)

Bibliografia

  1. “https://edition.cnn.com/2020/09/14/opinions/crazy-finding-life-on-venus-seager/index.html”; data dostępu: 2020-09-15
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy