Czwartek 13.09.2018

Płastuga ‒ mistrz morskiego kamuflażu

Kilka kamieni poruszyło się na żółtym piasku, chociaż w przejrzystej wodzie nie widać żadnej ryby. Czyżby? Spójrzcie na owalny kształt rysujący się na piasku – to sola ukryta na dnie morza!



Flądra w kamuflarzu. By User:Moondigger [CC BY-SA 2.5 ], from Wikimedia CommonsFlądra w kamuflarzu. By User:Moondigger [CC BY-SA 2.5 ], from Wikimedia Commons

Wiele płastug jest niedostrzegalnych, ponieważ świetnie potrafią się maskować. Ich barwy bardzo dobrze harmonizują z kolorami otaczającego je środowiska. Ryby: turbot, sola, flądra i gładzica żyją w kanale La Manche i w Atlantyku, a pierwsze także w Morzu Śródziemnym. Te prawdziwe kameleony morza potrafią zmienić kolor skóry tak, aby nie odróżnić się od piasku lub mułu, na którym leżąc czyhają na zdobycz – krewetki lub inne małe zwierzęta morskie. Przybierają nie tylko barwy podłoża, ale także naśladują jego strukturę, na przykład znajdujące się tam drobne kamyki!

Uzyskanie tak doskonałego podobieństwa do otoczenia umożliwiają płastugom światłoczułe organy jeszcze bardziej wrażliwe niż ich odpowiedniki u kameleona. Dzięki nim ryba staje się niewidoczna.

Wędrujące oko!  

Natężenie światła przenikającego do wody, jej przejrzystość i struktura dna to główne elementy wpływające na zmianę barwy płastug. Identyczność ubarwienia wynika ze sposobu życia, jaki prowadzą te zwierzęta. Kiedy są młode, wyglądają jak większość ryb, dopiero po pewnym czasie ich ciało ulega spłaszczeniu, a jedno oko przesuwa się bliżej drugiego, na ten bok głowy, który będzie stale zwrócony w stronę światła.

Płastugi nie są mistrzami pływania, maskowanie się to dla nich jedyny sposób, aby uniknąć pożarcia przez drapieżniki. Żyją na głębokości 20 – 60 m, niewiele pływają, a jeśli już, to pokonują małe odległości.
Złocica pacyficzna (Microstomus pacificus). By Linda Snook / MBNMS [Public domain], via Wikimedia Commons
Płastugi z rodziny Soleidae zakamuflowane w piasku. von Neitram [GFDL oder CC BY-SA 4.0 ], vom Wikimedia Commons


Badania płastug pozwoliły zrozumieć mechanizm zmiany koloru u tych ryb. Oczy postrzegają barwę oraz strukturę dna i przekazują tę informację przez system nerwowy do specjalnych komórek – chromatoforów, zawierających substancje barwiące – pigmenty. A pigmenty powodują zmianę koloru skóry. Taki mechanizm zaobserwowano nie tylko u płastug, lecz wielu innych zwierząt.
Komórki odpowiadające za zmianę kolorów posiadają rozgałęzienia, które rozszerzają się pod wpływem impulsu, jaki przekazuje im system nerwowy. Rozszerzając się lub kurcząc, powodują zmianę ubarwienia skóry.

Oczy turbota otoczone małymi guzkami znajdują się po lewej stronie ciała u soli natomiast po prawej, jej ciało ma prawie idealny kształt owalu. Gładzica ma na szarej skórze pomarańczowe plamy i pyska wysunięty poza korpus.

Głównymi wrogami płastug są przede wszystkim płaszczki, które także wiodą przydenny tryb życia. Ryby te są bardziej ruchliwe i szybciej pływają, ponieważ same muszą ścigać zdobycz. Flądry, sole i ich kuzynki stanowią również smaczny kąsek dla molwy, należącej do rodziny dorszowatych, rekina – żarłacza śledziowego, spotykanego u zachodnich i północnych wybrzeży Europy, a także dla rekina grenlandzkiego.
Paweł Wiśniewski




Ocena (5.0) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy