Środa 26.09.2018

Gołąb sierpówka (synogarlica turecka) - inwazyjny gatunek w Polsce

Gołąb sierpówka, zwany także jako synogarlica turecka, wyróżnia się smukłą sylwetką i długim ogonem. Sierpówka upierzenie ma szarobrązowe z odcieniem barwy brązowawej na grzbiecie. Na szyi widnieje czarna plama w kształcie sierpa, otoczonego białym obramowaniem. Stąd pochodzi polska nazwa tego ptaka – sierpówka. Współcześni mieszkańcy Polski dobrze znają tego gołębia. Aż za dobrze, bowiem ten inwazyjny gatunek bardzo dobrze czuje się w Polsce.



By Horia Varlan [CC BY 2.0], via Wikimedia CommonsBy Horia Varlan [CC BY 2.0], via Wikimedia Commons

Sierpówki spotykamy obecnie dość często, szczególnie w miastach, wśród zadrzewionych osiedli i ogrodów. Głos samca składa się rytmicznych pohukiwań, co niektórzy próbują określać słowami „duko okto”, a to stało się zdaniem słynnego polskiego ornitologa, Jana Sokołowskiego, podstawą do nadania naukowej łacińskiej nazwy „decaocto” (Streptopelia decaocto).

Inna z polskich nazw tego ptaka brzmi synogarlica turecka.Wzięło się to stąd, że prawdopodobnie do południowo-wschodniej części Europy zawłóczyli ją Turcy osmańscy. Pierwotnie gatunek ten zamieszkiwał Indie oraz Cejlon. Po raz pierwszy naturalną migrację stwierdzono w 1835 r. na terenie bułgarskiego Plowdiw. Do lat trzydziestych synogarlica trzymała się Półwyspu Bałkańskiego. W 1936 r. zauważono pierwsze sierpówki w Budapeszcie , na terenie ówczesnej Czechosłowacji, w 1939 r. w Zagrzebiu, w roku 1949 w wielu miejscowościach Niemiec itd. W Polsce odnotowano odnalezienie pierwszego gniazda synogarlicy tureckiej w maju 1940 na Śląsku, w okolicach Oleśnicy. W roku 1943 gnieździła się już w Lublinie oraz Tarnowie. Od roku 1950 rozpoczęła legi w Krakowie. W 1952 rozprzestrzeniła się do wybrzeży Bałtyku, a nawet do południowej Szwecji. Migracyjny pęd ptaka był tak wielki, że 2005 roku nie było jej już jedynie w północnej części Skandynawii oraz w Rosji. Ptak zasiedlił już większość Półwyspu Iberyjskiego (występuje tu w rozproszeniu), Turcję, Irak, Izrael, a na przełomie XX i XXI wieku również wyspowo zasiedlił Maroko. Wcześniej rozpowszechniła się w Chinach, Korei oraz została sztucznie wprowadzona do Japonii.
Głowa sierpówki. Źródło: Iruka at the English Wikipedia [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons
Osobnik młodociany ze słabo zaznaczonym "sierpem", Dimitri Torterat [CC BY 2.0 fr], via Wikimedia Commons


Można więc śmiało stwierdzić, że jest to gatunek inwazyjny i powtórzyć za pewnym ornitologicznym opracowaniem, że „nie znamy ani jednego faktu tak szybkiego rozprzestrzenienia się jakiegokolwiek ptaka, jak to miało miejsce w przypadku tego gatunku”.
Co ułatwia sierpówce migrację i opanowywanie nowych terenów? Z pewnością jedną z przyczyn jest ogromna rozrodczość. Sierpówki są w stanie wyprowadzić w ciągu roku nawet do sześciu lęgów! Oczywiście,zachodzi to tylko w sprzyjających warunkach. Gniazdo jest bardzo prosto zbudowane, bo składa się zaledwie z kilkunastu gałązek, skrzyżowanych ze sobą. Spotykamy je zarówno na drzewach, czy wnękach domów, jak również w nieoczekiwanych miejscach – np. na metalowej konstrukcji balkonu, na parapecie okna, na sygnalizatorze świetlnym itp. Samica składa zwykle 2 do 3 jaj, których wysiadywanie trwa zaledwie ok. 2 tygodni, pisklęta dorastają po trzech tygodniach. Jak z tego wynika rozmnażanie i wychów piskląt trwają względnie krótko, co pozwala na wyprowadzanie dużej ilości potomstwa.

Pokarm stanowią nasiona licznych gatunków roślin, w tym traw i pospolitych chwastów. Ptaki chętnie korzystają z resztek pokarmu wyrzucanego przez ludzi. W wielu przypadkach ludzie dokarmiają sierpówki. Wtedy zjadają one ziarna słonecznika, kaszę gryczaną. Opisany sposób odżywiania zapewnia łatwy dostęp do pokarmu i jest zapewne jedną z przyczyn sukcesu rozrodczego gatunku.
Dorosła sierpówka z potomstwem Teunie from nl [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons
Jerzy Wysokiński


Ocena (4.1) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy