Czwartek 10.10.2019

Twórcy baterii litowo-jonowej z Nagrodą Nobla

Trzech naukowców otrzymało Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii za opracowanie baterii litowo-jonowych. John B Goodenough, M Stanley Whittingham i Akira Yoshino otrzymali nagrodę za pracę nad urządzeniami wielokrotnego ładowania, które są używane w przenośnej elektronice.



fot. shutterstockfot. shutterstock

Prof Goodenough, który ma 97 lat, jest najstarszym laureatem Nagrody Nobla. Profesor chemii Olof Ramström powiedział, że akumulatory litowo-jonowe „umożliwiły rozwój mobilnego świata”. Trio podzieli się nagrodą pieniężną w wysokości dziewięciu milionów koron (830 tys. euro).
Bateria litowo-jonowa jest lekką, ładowalną i wydajną baterią, która jest stosowana we wszystkich urządzeniach przenośnych, od telefonów komórkowych po samochody elektryczne.

Komitet Noblowski powiedział: „Baterie litowo-jonowe są stosowane na całym świecie do zasilania przenośnej elektroniki, której używamy do komunikacji, pracy, nauki, słuchania muzyki i poszukiwania wiedzy”. Członkini komitetu, Sara Snogerup Lens z Uniwersytetu w Lund, powiedziała: „Laureaci opracowali lekkie akumulatory o dużym potencjale w wielu zastosowaniach”.

Oprócz zastosowania w pojazdach elektrycznych, urządzenia wielokrotnego ładowania mogą również przechowywać znaczne ilości energii ze źródeł odnawialnych, takich jak energia słoneczna i wiatrowa.

Podstawa baterii litowo-jonowej powstała podczas kryzysu naftowego w latach 70. 77-letni wówczas M. Stanley Whittingham, urodzony w Nottingham w Wielkiej Brytanii, pracował nad rozwojem technologii energetycznych, które nie opierały się na paliwach kopalnych. Odkrył bogaty w energię materiał o nazwie dwusiarczek tytanu, którego użył do wytworzenia katody ‒ dodatniego bieguna ‒ w baterii litowej. Anodę ‒ ujemny zacisk akumulatora, wykonał z metalicznego litu.

John Goodenough przewidział, że katoda będzie miała jeszcze większą moc, jeśli zostanie wykonana przy użyciu tlenku, a nie siarczku metalu. Po poszukiwaniach w 1980 r. wykazał, że tlenek kobaltu z jonami litu może wytwarzać potencjał aż czterech woltów. Ten przełom umożliwił powstawanie akumulatorów o mniejszych rozmiarach.

Z katodą Goodenougha zaczął pracować Akira Yoshino, który w 1985 roku, stworzył pierwszą komercyjnie opłacalną baterię litowo-jonową. Pierwsze akumulatory litowo-jonowe wypuściła na rynek w 1991 roku firma Sony.  

Profesor Dame Carol Robinson, prezes brytyjskiego Royal Society of Chemistry, powiedział o laureatach: „Ich pionierskie badania są wszędzie, gdzie spojrzysz i jest to świetny przykład tego, jak chemia utorowała drogę wielu urządzeniom, od telefonu komórkowego po elektryczne pojazdy i energię odnawialną.”
Bonnie Charpentier, prezes American Chemical Society (ACS), skomentowała: „W obliczu narastających problemów związanych ze zmianami klimatu dzisiejsze ogłoszenie jest bezprecedensowym postępem w dziedzinie komunikacji, transportu i innych narzędzia wspierające krytyczne aspekty życia na całym świecie.”
Ekologia.pl (JS)
 

Bibliografia

  1. “https://www.bbc.com/news/science-environment-49962133”; data dostępu: 2019-10-10
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy