Filodendron roślina – sadzenie, uprawa i pielęgnacja filodendrona

Na świecie istnieje aż 700 gatunków filodendronów! Te należące do rodziny obrazkowych imponujące rośliny to przede wszystkim ważny element lasów tropikalnych Ameryki Środkowej. Co ciekawe, część z nich ma charakter pnączy wspinających się po pniach drzew, podczas gdy inne tworzą szerokie i wysokie krzewy o imponujących liściach. Filodendron uprawiany w domu jest nie tylko egzotyczną ozdobą, ale ważnym oczyszczaczem powietrza we wnętrzach!



Filodendron silva – uprawa doniczkowa; źródło: pixabay.comFilodendron silva – uprawa doniczkowa; źródło: pixabay.com
  1. Filodendron – wymagania glebowe
  2. Sadzenie i uprawa filodendronów
  3. Podlewanie i nawożenie filodendronów
  4. Rozmnażanie filodendronów
  5. Ochrona filodendronów
  6. Filodendron w domu
Sama nazwa pochodzi od dwóch greckich słów: „philo” czyli miłość i „dendron” czyli drzewo i odnosi się w bezpośredni sposób do faktu, że filodendrony, nie tylko te pnące, lubią w stanie dzikim umiejscawiać się blisko pni wysokich drzew. Choć są typowe dla środkowoamerykańskiej strefy tropikalnej, występują także w lasach położonych na wysokości do 2000 m n.p.m., a niektóre gatunki spotyka się nawet na suchych, otwartych obszarach. Dziś filodendrony można spotkać w stanie dzikim także w Australii, Afryce i Azji, gdzie zawędrowały wraz człowiekiem.

Urok filodendronów polega na ich różnorodności, która zresztą przez długie stulecia była utrudnieniem dla botaników, próbujących prawidłowo zaklasyfikować amazońskie rośliny. Ogólnie filodendrony odznaczają się zwykle pokaźnej wielkości liśćmi, które wyrastają pojedynczo z łodygi, ale ich kształt może być drastycznie różny – od poszarpanych niemal liści gatunku Philodendron bipinnatifidum, nierzadko mylonego z monsterą dziurawą, po sercowate liście pnącza P. hederaceum. W środowisku naturalnym filodendrony produkują charakterystyczne obupłciowe kwiatostany złożone z pochwy w kształcie żagla oraz umieszczonej wewnątrz kolby. W późniejszej fazie przekształcają się one w różnokolorowe jagody. Niestety, w uprawie domowej kwiatów, ani tym bardziej owoców, się nie doczekamy.

Filodendron – wymagania glebowe

Logicznym jest, że aby z sukcesem uprawiać tropikalne rośliny w polskich domach, należy im zapewnić warunki możliwie najbliższe naturalnym. Oznacza to, że donice z filodendronami należy umieszczać w jasnych, ale nie bezpośrednio nasłonecznionych miejscach pomieszczeń wychodzących na wschód lub zachód. Ekspozycja na popołudniowe słońce kończy się zwykle drastycznym poparzeniem liści.

Do sadzenia warto wybierać żyzne, dobrze przepuszczalne i lekkie podłoże. Szczególnie polecane są mieszanki kompostu i torfu, do których dobrze jest dodać także piasek lub perlit, dla lepszego drenażu. Dopuszczalne jest również użycie ziemi ogrodowej wzbogaconej o kompost oraz włókna kokosowe. Alternatywnie, niektóre gatunki filodendronów radzą sobie dobrze również w uprawie hydroponicznej.
Filodendron w środowisku naturalnym w Kostaryce; źródło: plantsystematics.org
Filodendron w uprawia hydroponicznej; źrodło: alphabetaflora.com

Sadzenie i uprawa filodendronów

Filodendrony potrzebują odpowiednio dużej donicy – ale nie przesadnie wielkiej! Roślinom najlepiej powodzi się bowiem, gdy mają lekko stłoczone korzenie. Raz na jakiś czas, gdy bryła korzeniowa stanie się mocno zbita, donicę należy zmienić na większy rozmiar – idealnie o 5-7 szerszą. Bardzo ważnym elementem uprawy są również podpórki, które przydają się zarówno odmianom pnącym, jak i rosnącym pionowo w górę. Ze względów estetycznych warto polecić szczególnie omszone gałęzie z lasu oraz bambusowe podpórki.
Sadząc lub przesadzając filodendron (najlepsza pora to koniec zimy), należy zwrócić uwagę, aby wierzch bryły korzeniowej znajdował się ok. 2 cm od górnej krawędzi donicy. Pod bryłą powinna być zawsze kilkucentymetrowa warstwa podłoża, a po umiejscowieniu rośliny w pionie należy bez przesadnego uciskania wypełnić również brzegi. Sadzenie warto zakończyć umieszczeniem rośliny w zlewie lub wannie i przelaniem porządnie całej donicy wodą, tak, aby wyciekała dolnym otworami. Po odcieknięciu nadmiaru filodendron można umieścić w docelowym miejscu.

Przesadnie rozrastające się rośliny można przycinać, nie skracając jednak jednorazowo pędów o więcej niż 20 cm. Idealna pora na cięcie korygujące to wiosna lub lato.

Podlewanie i nawożenie filodendronów

Jak większość tropikalnych roślin, filodendron lubi podłoże, które jest nieustannie wilgotne, ale nie przemoczone. Aby uniknąć tego ostatniego, poleca się zawsze dać roślinie wyschnąć pomiędzy jednym a drugim podlewaniem – tak, aby tylko górne 2 cm podłoża były suche. Poziom wilgotności najłatwiej sprawdza się palcem, ale dobrym znakiem ostrzegawczym są również więdnące liście. Pamiętajmy, że w plastikowych i emaliowanych donicach ziemia wysycha wolniej, niż w ceramicznych i glinianych bez emalii.

Zimą, gdy widać, że roślina zwalnia tempo wzrostu, można bez wyrzutów sumienia podlewać trochę rzadziej, dbając jednak, aby powietrze wokół było odpowiednio wilgotne.

Filodendrony bezwzględnie potrzebują nawożenia, aby uzupełnić ubywające z ziemi makroelementy. Pierwszą dawkę płynnego nawozu o zrównoważonym składzie mineralnym warto zafundować roślinie już miesiąc po zasadzeniu. Nawożenie kontynuujemy co 6-8 tygodni do późnego lata, na jesień i zimę robiąc przerwę.
Philodendron bipinnatifidum odmiana “Winterbourn”; źródło: plantsystematics.org

Rozmnażanie filodendronów

Filododendrony rozmnaża się dość łatwo z sadzonek pobranych od rośliny matki w lutym lub marcu. Pęd powinien mieć minimum jeden liść i dwa stawy. U gatunków pnących najlepiej jest wybierać pędy skrajne, na których wykształciły się powietrzne korzenie przybyszowe. Użycie ukorzeniacza nie jest konieczne, ale na pewno nie zaszkodzi.
Tak przygotowane sadzonki umieszczamy w odpowiednio wilgotnej mieszance piasku i torfu i przetrzymujemy w niezmiennej temperaturze od 21 do 24 stopni C, z dala od bezpośrednich promieni słonecznych. Pnącza można również zanurzać po prostu w szklance z wodą. Proces ukorzeniania trwa zwykle 4-5 tygodni, po którym to czasie należy sadzonkę przesadzić do bardziej żyznej ziemi.

Ochrona filodendronów

Więdnięcie i żółknięcie liści filodendronu to najczęściej oznaka nieprawidłowej pielęgnacji - nadmiaru słońca lub przesady w podlewaniu. Jeśli liście mają tendencję do wydłużania ogonków kosztem rozmiaru, to znak, że roślinie brakuje słońca i próbuje ona wyciągać się ku światłu. Nadmiar nawozu z kolei objawia się brązowieniem blaszki na liściach.

Czasami jednak filodendron bywa atakowany przez bakterie wywołujące plamistość liści (objawiającą transparentnymi plamami, które zmieniają barwę na czerwono-brązową) lub bakterie zgnilizny (objawiającej się zielonymi plamami i gniciem liści). W obu przypadkach podstawową metodą walki z drobnoustrojem jest usuwanie dotkniętych części rośliny. W sklepach ogrodniczych można również kupić chemiczne preparaty do oprysku.
Filodendron sercowaty – pnącze; źródło: greenerhousenursery.com.au

Filodendron w domu

Filododendron, zwłaszcza jego sercowata, pnąca odmiana, znalazł się na liście roślin najlepiej filtrujących powietrze w domu, przygotowanej przez NASA. Poza standardową wymianą dwutlenku węgla na tlen, filodendron ma również zdolność eliminowania lotnego formaldehydu, który bywa przez lata emitowany np. z mebli. Uprawa tej pięknej, tropikalnej rośliny ma więc aspekt czysto praktyczny, który warto zmaksymalizować, ustawiając donice w sypialni i salonie.
Ze względu na swoje rozmiary, filodendrony najczęściej stawia się na podłodze, w przestrzennych kątach, oddalonych nieco od okna. Jako taka, roślina jest doskonałą ozdobą białych ścian i przyjemnie soczystym akcentem w każdej aranżacji. Gatunki pnące można również umieszczać w wiszących koszach, pozwalając pędom spadać kaskadami w dół lub piąć się po meblach.

Decydując się na uprawę filodendronu, należy wziąć pod uwagę, że jest to roślina toksyczna, zawierająca kryształy szczawianu wapnia - zabójcze dla kotów i powodujące wysypkę oraz rozstrój żołądkowy u ludzi. Małym dzieciom oraz domowym czworonogom należy więc utrudnić kontakt z filodendronem.

Poza tym jednak uprawa jest przyjemnie prosta i wdzięczna, zwłaszcza, że filodendron jak mało która roślina, otwarcie komunikuje o swoich potrzebach szybkimi reakcjami w wyglądzie liści. Do domów szczególnie poleca się filodendron genialny (P. micons) – stosunkowo niewielkie pnącze o liściach przebarwiających się w kierunku czerwieni; bardzo obszerny filodendron Xanadu (P. xanadu) o bardzo eleganckich pierzastych liściach; filodendron czerwieniejący (P. erubescens) o pięknie wybarwionych, różowych prawie liściach oraz filodendron podwójnie pierzasty (P. bipinnatifidum) dorastający 1,5 metra i niezwykle dekoracyjny swoimi powycinanymi liśćmi. A że dobrego powietrza nigdy w domu zbyt wiele, idealnie jest zdecydować się na kilka gatunków do różnych pokojów i samodzielnie przekonać się o ich uroku.
Agata Pavlinec

Bibliografia

https://www.plantopedia.com/philodendron/
https://www.gardeningknowhow.com/houseplants/philodendron/caring-for-philodendrons.htm
https://www.thespruce.com/grow-philodendron-houseplants-1902768
https://www.proflowers.com/blog/philodendron-care

Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy