Dziecko a koronawirus ‒ objawy, przebieg choroby i zasady ochrony

Liczba zakażonych koronawirusem na świecie rośnie lawinowo. Co ciekawe, zachorowania, a w szczególności zgony wśród dzieci i nastolatków są niebywale rzadkie w skali globalnej. Nie oznacza to jednak wcale, że o najmłodszych można zapomnieć. Dzieci w okresie epidemii Covid-19 mogą być po pierwsze nosicielami, po drugie zaś, grupą potrzebującą psychologicznego wsparcia.



Dzieci należy przede wszystkim nauczyć przestrzegania higieny, fot. shutterstockDzieci należy przede wszystkim nauczyć przestrzegania higieny, fot. shutterstock
  1. Ryzyko dla dzieci
  2. Czemu dzieci lepiej radzą sobie z Covid-19?
  3. Zasady ochrony dzieci przed koronawirusem
  4. Naucz dziecko kaszleć!
  5. Psychologiczne wsparcie najmłodszych
  6. Jak zorganizować dzieciom kwarantannę?
Pandemia koronawirusa w 2020 r. dotyka przede wszystkim ludzi starszych oraz dotkniętych chronicznymi chorobami. Statystyki wskazują, że pośród ofiar śmiertelnych są przede wszystkim seniorzy w wieku powyżej 70 lat – dla populacji poniżej 30 roku życia sytuacja wygląda więc nader optymistycznie. Nie jest jednak prawdą stwierdzenie, że dzieci i młodzież są odporne wobec Covid-19!

Ryzyko dla dzieci

Opublikowane w Chinach badanie dotyczące ponad 2 tysięcy pediatrycznych pacjentów ze zdiagnozowanym koronawirusem nie pozostawia wątpliwości, że patogen mnoży się także wśród najmłodszych. Z raportu wynika, że połowa badanych doświadczyła wskutek infekcji łagodnych symptomów, do których zaliczono podwyższoną temperaturę ciała, zmęczenie, kaszel, a także mdłości i biegunkę. Jedna trzecia przeszła umiarkowaną formę choroby obejmującą zapalenie lub inne zmiany w płucach potwierdzone za pomocą tomografii komputerowej. 4% dzieci we wspomnianym raporcie nie miało żadnych symptomów, ale uważa się w rzeczywistym społeczeństwie odsetek ten jest znacznie wyższy, a zaniża go jedynie praktyka testowania osób, które wykazują symptomy.

W grupie badanych 2143 dzieci chińskich znalazło się jednak 125, które zachorowały ciężko, łącznie z 14-letnim chłopcem, który umarł wskutek infekcji dróg oddechowych. Aż 60% w tej kategorii stanowiły dzieci do lat 5, a 40 przypadków dotyczyło niemowląt do 12 miesiąca życia. Ogólnie uważa się, że choć nieletni będą również wymagać czasem pomocy medycznej w walce z wirusem, łącznie z hospitalizacją, piramida wiekowa intensywności epidemii jest obrócona zdecydowanie na ich korzyść!

Czemu dzieci lepiej radzą sobie z Covid-19?

Naukowcy sugerują, że niedojrzałość organizmu może być korzyścią w obliczu epidemii koronawirusa. Wydaje się bowiem, że dzieci nie mają tak silnie wykształconego receptora ACE2, który obecny jest w komórkach ciała i wiąże cząsteczki wirusa, pozwalając im na atak całych tkanek. Ów „defekt” powoduje, że koronawirus ma trudności z wniknięciem do komórek, a w konsekwencji nie może się replikować.

Inna teoria mówi, że dzieci mają ogólnie zdrowsze płuca – nietknięte dymem papierosowym, zanieczyszczeniem powietrza, wcześniejszym infekcjami czy astmą. Wreszcie, mówi się także, że niedojrzały system odpornościowy najmłodszych nie próbuje zwalczać patogenu tak agresywnie jak w przypadku dorosłych, u których odnotowuje się czasem zniszczenia organów wywołane silną reakcją autoimmunologiczną na koronawirusa.

Wspomniane wyżej czynniki sprawiają, że dzieci i młodzież dobrze radzą sobie z infekcją, ale zarazem są jej najskuteczniejszymi roznosicielami! Stąd też, ochrona nieletnich przed patogenem staje się ważnym elementem kontroli pandemii Covid-19, tak samo jak zamknięcie szkół ma zapobiec szerzeniu patogenu wśród członków rodzin, zwłaszcza tych starszych.
Zakupy z dziećmi w czasie epidemii powinny być raczej wyjątkiem od reguły, fot. shutterstock

Zasady ochrony dzieci przed koronawirusem

Eksperci zgadzają się, że krytycznym czynnikiem ochrony przed koronawirusem jest przestrzeganie surowych wymogów higieny. Naturalnie, im mniejsze dziecko, tym trudniej liczyć na współpracę i rygorystyczne mycie rąk, które jest podstawową formą zapobiegania przenoszeniu wirusa. A dzieci znane są z tego, że nagminnie dotykając wszelakich powierzchni i przedmiotów. Optymalnie jest więc każdorazowo myć ręce razem z dziećmi, pilnując aby:
  • czynność trwała minimum 20 sekund;
  • wykorzystane zostało mydło i ciepła woda;
  • wyczyszczone były nie tylko spody dłoni, ale także ich wierzch, przestrzenie między palcami oraz czubki paznokci;
  • dziecko po umyciu nie zamykało czystymi rękami kranu – ów należy jak najczęściej dezynfekować.
Poza tym, równie ważnym elementem prewencji zakażenia dzieci jest dyscyplina w czasie pobytu poza domem. Chodzi o to, aby maluchy zniechęcać przed dotykaniem ust, nosa i oczu, w czym częściowo może pomóc tekstylna maska ochronna – niestety, nie każde dziecko będzie ją nosić bez sprzeciwu. Innym sposobem na ograniczenie prawdopodobieństwa zakażenia jest unikanie ryzykownych miejsc typu sklepy, przystanki autobusowe, poczekalnie czy place zabaw. W dobie epidemii poza domem w miarę bezpiecznie jest tylko na łonie przyrody.
Diagram przedstawiający fakty i zalecenia dotyczące ochrony i wsparcia dzieci w okresie epidemii koronawirusa; opracowanie własne

Naucz dziecko kaszleć!

Jako potencjalni nosiciele dzieci ze swoją codzienną beztroską mogą niezwykle skutecznie roznosić patogen nie tylko w bezpośrednim kontakcie z innymi ludźmi, ale także zanieczyszczając ogólnie dostępne powierzchnie. Stąd tak ważne jest, aby w razie jakichkolwiek podejrzeń o infekcyjności dziecka odizolować je w domu, a w razie konieczności wyprowadzać je z domu tylko i wyłącznie w masce ochronnej.

Ogólnie w ramach prewencji należy też pouczać dzieci, aby:
  • kaszląc czy kichając zakrywały buzię łokciem – nigdy dłonią;
  • nie dotykały w sklepie produktów, których nie będziemy kupować;
  • smarkały do jednorazowych chusteczek higienicznych, które zaraz po użyciu powinny być wyrzucone;
  • w razie ewentualnych spotkań z innymi dziećmi nie podawały sobie niczego z rąk do rąk!

Kwarantannę warto dzieciom urozmaicić grami i zabawami, fot. shutterstock

Psychologiczne wsparcie najmłodszych

Nawet trzylatki dość szybko zorientują się, że realia życia uległy zasadniczej zmianie, a informacje zasłyszane przypadkiem od dorosłych lub z telewizji mogą je zaciekawić, przestraszyć, a nawet przerazić. Psychologowie zachęcają, aby ubiegać tego typu przypadki i rozmawiać z dziećmi o epidemii otwarcie i uczciwie, dostarczając jednak tylko tyle informacji, ile jest wymagane. Nie musimy więc opowiadać o skali zgonów, ekstremalnych przypadkach infekcji czy najostrzejszych formach kwarantanny. Ważny jest przy tym także ton samej wypowiedzi – spokojny i racjonalny – niezdradzający ewentualnego własnego niepokoju.

Zdaniem specjalistów dzieciom należy udzielić odpowiedzi na cztery podstawowe pytania:
  • Czym jest koronawirus? - z przykładowym nawiązaniem do innych infekcji wirusowych.
  • Jak można się zarazić? - z naciskiem na zalecane aktualnie środki ostrożności.
  • Dlaczego ludzie noszą maski? - wyjaśniając, że jest to jedynie forma prewencji.
  • Czy na koronawirusa można umrzeć? – podkreślając fakt, że większość ludzi zdrowieje.

Również odpowiedzi na wszystkie inne ewentualne pytania warto przedstawić w rzeczowym, ale optymistycznym świetle.

Jak zorganizować dzieciom kwarantannę?

Pozostaje też kluczowa kwestia zorganizowania dzieciom życia w okresie, gdy szkoły są zamknięte, a spotkania z rówieśnikami zdecydowanie niewskazane. Zdalna nauka oraz czas wolny na zabawę rozwiązują pewną część problemu, ale są dość limitujące. Paradoksalnie, wraz z obowiązkiem izolacji całych rodzin, powstała bowiem szansa na poświęcenie potomstwu większej ilości czasu, który na pewno zaprocentuje w przyszłości. Nadrabianie szklonych zaległości to pomysł warto rozważenia, ale nie jedyny. Klasyczny system oświaty nie jest wszak pozbawiony mankamentów w swoich skostniałych ramach, podczas gdy dzieciom można w okresie kwarantanny przybliżyć tematy i aktywności rozwijające na różne sposoby. Od zabaw logicznych i słownych, przez gry edukacyjne i  planszowe wymagające choćby umiejętności przegrywania, a skończywszy na wspólnych praktycznych projektach typu budka dla ptaszków czy tort z naleśników – dzieci mogą spędzać ciekawie czas, ucząc się rzeczy przydatnych, a często i przyjemnych.

Podsumowując, optymalnie byłoby zatrzymać najmłodsze pokolenie w domu, chroniąc je przed zarażeniem i zapobiegając ewentualnemu szerzeniu infekcji. W zamian warto zaoferować dzieciom ciekawe zajęcia o charakterze intelektualnym, manualnym, kreatywnym, a także ruchowym!
Agata Pavlinec

Bibliografia

  1. Pam Belluck; “Children and Coronavirus: Research Finds Some Become Seriously Ill”; data dostępu: 2020-03-30
  2. Chris Harris; “Coronavirus: Latest figures on new COVID-19 infections and deaths”; data dostępu: 2020-03-30
  3. Jacqueline Sperling; “How to talk to children about the coronavirus”; data dostępu: 2020-03-30
  4. Jonathan Ball; “What scientists know so far about the effects of coronavirus on children”; data dostępu: 2020-03-30
  5. Eleanor Goldberg, Emily Cavanagh; “13 tips for protecting your child against the coronavirus, according to a pediatrician”; data dostępu: 2020-03-30
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy