Elektryzujące się włosy ‒ przyczyny, czynniki i sposoby na elektryzujące się włosy

Elektryzujące się włosy bywają powszechnym problemem estetycznym, ale równie często dokuczają naszemu samopoczuciu. Nikt bowiem nie lubi „klejących się” do twarzy i ubrań kosmyków, zwłaszcza, jeśli są stosunkowo długie i z założenia mają być ozdobą. Profesjonalni fryzjerzy podpowiadają jednak, że z elektryzującymi się włosami można sobie stosunkowo łatwo poradzić – wystarczy pieczołowita pielęgnacja i unikanie niesprzyjających czynników.



Włosy zazwyczaj elektryzują się przy czesaniu. Źródło: shutterstockWłosy zazwyczaj elektryzują się przy czesaniu. Źródło: shutterstock
  1. Dlaczego włosy się elektryzują?
  2. Czynniki zwiększające poziom elektryzacji włosów
  3. Domowe sposoby na elektryzujące się włosy
  4. Kosmetyki do włosów zapobiegające ich elektryzacji
  5. Czy elektryzowanie się włosów może mieć wpływ na zdrowie?
Każdy z nas minimalnie raz w życiu doświadczył dziwnego zjawiska, gdy przy zdejmowaniu czapki włosy najpierw pionowo wstają w górę, a następnie opadają, przylegając do wszystkich możliwych powierzchni – skóry, ubrań czy nawet mebli. Dla kobiet o długich włosach jest to zjawisko szczególnie przykre, gdyż utrudnia ułożenie jakiejkolwiek fryzury i sprawia, że cała czupryna wyda się nieestetycznie przyklapana. Elektryzującym się włosom brakuje objętości i puszystości, nie są sprężyste i nie zwieszają się luźno pięknymi puklami. Choć jest to efekt zaledwie tymczasowy, u niektórych osób pojawia się na tyle często, że jest estetycznym utrapieniem.

Dlaczego włosy się elektryzują?

Aby zrozumieć zjawisko elektryzacji włosów, należy przypomnieć sobie nieco fizyki ze szkoły ze podstawowej. Otóż każdy materiał i ciało wokół nas stworzone jest z atomów, a każdy atom składa się z jądra z neutralnymi neutronami i dodatnio naładowanymi protonami. Wokół jądra krążą natomiast elektrony o ładunku ujemnym. Przy styku dwóch różnych materiałów zachodzi możliwość przekazania elektronów między atomami - niektóre ciała szczególnie chętnie pozbywają się ładunku, inne go przyjmują. W rezultacie jeden materiał staje się naładowany negatywnie (ten, który przejął elektrony), a drugi pozytywnie (ten, który je oddał). Gdy w takiej sytuacji rozdzielimy dwie materie, powstanie między nimi elektryczność statystyczna, która objawia się nie tylko dziwnym zachowaniem się włosów, ale także charakterystycznym uczuciem „strzelania”, niby po dotknięciu prądu, a w ciemności również wyraźnymi świetlnymi iskrami.

Materiały, które szczególnie dobrze przewodzą elektryczność i chętnie biorą udział w owej wymianie elektronów to m.in. syntetyczne dywany, guma, nylon, kocie futro, sucha skóra, a także właśnie włosy. Zjawisko w formie eksperymentu demonstruje się przy użyciu generatora Van de Graafa, kiedy osoba kładzie obie ręce na urządzeniu, a obracający się w nim gumowy pas powoduje naładowanie, ocierając się metalowy kabel. Ów przewodzi elektryczność dalej do metalowej kopuły, na której umieszczone są włosy badanego. Efekt jest bardzo spektakularny, bo włosy dosłownie zaczynają stawać dęba! Podobne rezultaty, choć w znacznie mniejszym nasileniu, daje intensywne czesanie włosów plastikową lub gumową szczotką.

Czynniki zwiększające poziom elektryzacji włosów

Czemu jednak jednym włosy elektryzują się bardziej niż innym? Zjawisko jest też znacznie częściej obserwowane zimą niż latem i wbrew pozorom nie chodzi jedynie o fakt, że przy chłodach częściej nosimy na głowach czapki. Otóż największy potencjał tworzenia elektryczności statycznej mają suche włosy, o które w zimie nietrudno wskutek częstego przebywania w nagrzanych, przesuszonych pomieszczeniach i regularnego stosowania klasycznej suszarki. Także sam mróz może pozbawiać włosy ich naturalnej wilgotności.

Suchość jest więc główną przyczyna elektryzacji, co widać także przy okazji przeczesania włosów mokrym grzebieniem – efekt wstawania i klejenia się włosów automatycznie znika. Gdy powierzchnia materiału jest mokra elektrony pozostają na miejscu i nie dochodzi do wymiany ładunków.

Oprócz zimy i ogólnej suchości, elektryzacji sprzyja także struktura włosów – te proste i gładkie są najbardziej podatne, zwłaszcza, jeśli są świeżo umyte. Nagromadzone na powierzchni tłuszcze i inne zabrudzenia utrudniają bowiem elektronom podróżowanie. Codzienne mycie włosów z tego, i innych względów, nie jest więc na pewno optymalne!
Włosy małych dzieci szczególnie często się elektryzują. Źródło: shutterstock

Domowe sposoby na elektryzujące się włosy

Jak się łatwo domyśleć, podstawowe metody zwalczania elektryzacji włosów polegają na redukcji problemu suchości. W tym celu przede wszystkim poleca się stosowanie do pielęgnacji naturalnych olejków, które warto wmasowywać delikatnie w suche, umyte włosy, unikając rozprowadzania ich u nasady. Generalnie do włosów najbardziej polecane są olej kokosowy, olej arganowy, olej jojoba, oliwa z oliwek, a także olej ze słodkich migdałów. Korzystny bywa również masaż skóry głowy, który nie tylko pobudza włosy do wzrostu, ale także usprawnia działanie gruczołów łojowych, które pokrywają włosy naturalnym sebum.
Rozsądna jest również wymiana szczotek i grzebieni do czesania – te plastikowe są zdecydowanie niewskazane, podczas gdy najbardziej neutralne są te o metalowych końcówkach. Ponadto, warto wymienić klasyczne ręczniki frotte, które przy pocieraniu mokrych włosów naruszają ich strukturę, czyniąc je bardziej podatnym na elektryzację. Po myciu włosy lepiej jest delikatnie odciskać w papierowy ręcznik lub tkaninę z mikrofibry, ewentualnie dżersejowe ręczniki. Pomaga również wymiana poszewki na poduszce na satynową lub jedwabną. Dobrym pomysłem są wreszcie także specjalne jonizujące suszarki do włosów, które produkują ujemne jony, aby równoważyć dodatni ładunek cząsteczek wody.

Wśród domowych trików wypróbowaną metodą na elektryzację jest także wykorzystanie chusteczek do suszarki, które można nabyć niedrogim kosztem w każdym supermarkecie. Przetarcie pojedynczym arkuszem włosów lub szczotki przez rozpoczęciem czesania, znacząco redukuje nieprzyjemne efekty. Niektórzy polecają również pocieranie chusteczką poduszki, jeśli włosy naelektryzowane bywają najczęściej rano.

Nie bez znaczenia jest wreszcie także wybór fryzury. Luźno rozpuszczone włosy opadają na ramiona, kołnierze, szaliki, dotykają przestrzeni wokół, a wskutek tego nabierają ładunku elektrycznego. Wszelkie koki, upięcia, a nawet warkocze, zwłaszcza te wysokie, rozwiązują problem w zalążku.
Diagram przedstawiający sposoby przeciwdziałania elektryzującym się włosom; opracowanie własne

Kosmetyki do włosów zapobiegające ich elektryzacji

Oczywiście, w drogeriach i salonach fryzjerskich dostępna jest również szeroka gama kosmetyków mających zapobiegać elektryzowaniu się włosów. Podstawą pielęgnacji w tym kontekście są szampony i odżywki o silnych właściwościach nawilżających. Szczególnie polecane są przy tym odżywki bez spłukiwania, które można rozprowadzać na włosach nie tylko po myciu, ale wręcz każdego ranka. Oczywiście, efektem ubocznym może być częściowe przeciążenie fryzury i efekt nieczystych włosów. W przypadku notorycznie przesuszonych, zwłaszcza farbowanych na blond włosów, korzystne może być również stosowanie nawilżających masek do włosów raz w tygodniu.

Opracowano wręcz specjalne linie szamponów i odżywek zawierających substancje powierzchniowe o działaniu kationowym. Posiadają one dodatni ładunek, wskutek czego przylegają blisko do naładowanych ujemnie kosmyków włosów i redukują ich skłonność do elektryzowania się. Do takich pożądanych składników kosmetycznych należą m.in. takie związki jak: trimethylalkylammonium chloride, chlorki i bromki benzalkonium i jony alkylpyridinium. Poza tym do korzystnych związków należą również składniki takie jak: sodium laureth sulfate, sodium lauryl sarcosinate, sodium myreth sulfate, sodium pareth sulfate, sodium stearte, sodium lauryl sulfate – wszystkie o charakterze anionowym, jak również alkohole nieposiadające ładunku elektrycznego, np. cetyl alcohol, stearyl alcohol oraz cetostearyl alcohol.

Optymalna odżywka do włosów powinna być w stanie odbudować hydrofobowość włókien we włosach i tym samym zneutralizować w nich poziom statycznej elektryczności. Polimery, woski, oleje oraz hydrolizowane aminokwasy są w tym względzie szczególnie wskazane. Wielu fryzjerów zachwala również codzienne użycie lakierów i sprayów do włosów, które oblepiają włókna i utrudniają przepływ elektronów. Może się więc okazać, że w pewnych aspektach odrobina przesady w stylizacji może być korzystna!
Nawilżające odżywki do włosów mogą ograniczyć elektryzowanie włosów. Źródło: shutterstock

Czy elektryzowanie się włosów może mieć wpływ na zdrowie?

Choć wiele się mówi o wpływie ładunków elektrycznych na ludzkie zdrowie, zdaniem naukowców z Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem, jak dotąd nie ma żadnych dowodów na to, aby statyczne pola elektryczne miały nam szkodzić. Elektryzujące się włosy pozostają więc przede wszystkim dyskomfortem estetycznym, choć fryzjerzy podkreślają z kolei, że mogą mieć przełożenie na ogólne niezadowolenie z własnej czupryny. Często naelektryzowane włosy mają bowiem skłonność do łamania się, plątania i dalszego wysychania, stąd tak ważna jest ich odpowiednia pielęgnacja!
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

  1. G. Sobottka i in.; “Computing Static Electricity on Human Hair”; data dostępu: 2020-11-06
  2. Steve Spangler; “Static Electricity – Hair Rising Science”; data dostępu: 2020-11-06
  3. Maria Fernanda Reis Gavazzoni Dias; “Hair Cosmetics: An Overview”; data dostępu: 2020-11-06
  4. Rachel Nall ; “Quick Fixes for Getting Rid of Static From Your Hair”; data dostępu: 2020-11-06
  5. Holly Rains; “9 ways to stop getting static hair; from old wives tales to must-have products”; data dostępu: 2020-11-06
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy