Przeszczep włosów ‒ opis, wskazania i skutki uboczne przeszczepu włosów

Przeszczep włosów to najbardziej ekstremalna forma zwalczania łysienia, która paradoksalnie nie jest wcale wynalazkiem zupełnie nowym! Już w XVIII i XIX w. przeprowadzano bowiem pierwsze próby transplantacji zwierzęcych i ludzkich włosów na nowe miejsca czaszki. Obecnie technika została udoskonalona na tyle, że rocznie nawet 650 tysięcy pacjentów na świecie poddaje się przeszczepowi, który ma zapewnić na nowo bujną fryzurę. Kto powinien rozważyć tą opcję?



Przed i po przeszczepie włosów. Źródło: shutterstockPrzed i po przeszczepie włosów. Źródło: shutterstock
  1. Na czym polega przeszczep włosów?
  2. Wskazania do przeszczepu włosów
  3. Jak przebiega przeszczep włosów?
  4. Skutki uboczne i komplikacje po przeszczepie włosów
  5. Dla kogo przeszczep włosów?
Współczesne przeszczepy włosów na większą skalę rozwinęły się w Japonii w latach 30-tych ubiegłego stulecia. Polegały one przede wszystkim na przeszczepianiu małych odcinków skóry z aktywnymi mieszkami włosowymi w celu rekonstrukcji np. brwi. Dwie dekady później nowojorski chirurg Norman Ortentreich zaczął wykorzystywać skórę od anonimowych dawców, aby leczyć męskie łysienie. Te pierwsze zabiegi dawały jednak nienaturalne efekty, gdyż przeszczepiano dość duże wycinki naskórka z mieszkami włosowymi. Na szczęście, naukowcy nie spoczęli na laurach i w kolejnych dekadach opracowali metody izolowania i przeszczepiania coraz mniejszych fragmentów, zwiększając drastycznie ich ilość.

Na czym polega przeszczep włosów?

W największym skrócie transplantacja włosów oznacza dziś przeniesie mieszków włosowych z jednej części ciała do innej – zwykle z linii nad szyją i uszami na wierzch czaszki, twarz lub klatkę piersiową. Lekarze rozróżniają jednak dwie podstawowe metody różniące się nie tylko przebiegiem, ale także efektami. Ta najczęściej stosowana zwana jest z języka angielskiego FUT (follicular unit transplantation) i obejmuje pobranie paska skóry wraz z mieszkami włosowymi, a następnie podzielenie go na naturalne zespoły mieszkowe obejmujące zwykle po 4-10 włosów. Tak uzyskane „przeszczepy” umieszczane są miejscu docelowym, zaś otwór po wycięciu zaszywa się w cienką linię, która pozostaje jako trwała blizna. W czasie jednego zabiegu można tym sposobem uzyskać nawet do 4 tysięcy mikroprzeszczepień.

Alternatywna metoda, zwana FUE (z ang. follicular unit extraction), obejmuje pobieranie specjalnym narzędziem pojedynczych zespołów mieszkowych (po 1-2 włosy) i przenoszenie ich w miejsca biorcze. Nie pojawia się więc problem jednej dużej blizny, ale technika ta jest mniej efektywna i pozwala przy jednej sesji przeszczepić maksymalnie 2 tysiące „jednostek” mieszkowych.

Porównując obie metody, naukowcy doszli w 2019 r. do wniosku, że FUE wymaga więcej czasu i umiejętności, ale przeprowadzona przed doświadczonego chirurga daje lepsze rezultaty niż FUT.

Wskazania do przeszczepu włosów

Przeszczepy włosów stosowane są przede wszystkim do leczenia męskiego łysienia spowodowanego zwykle mieszanką czynników genetycznych, postępującym wiekiem oraz zaburzeniami hormonalnymi. Szacuje się, że dotyka ona nawet 58% mężczyzn w wieku do 30 do 50 lat! Ponadto przeszczepy wykonuje się w celu odrestaurowania brwi, rzęs, brody, a także włosów łonowych utraconych wskutek wypadku, blizny czy wcześniejszych operacji. Są one również skuteczne w leczeniu łysienia androgenowego u kobiet, przy utracie włosów po oparzeniach czy napromieniowaniu, a także do rekonstrukcji owłosienia związanej z procesem zmiany płci.

Nie poleca się natomiast przeszczepów kobietom, które tracą włosy na całej powierzchni czaszki, jak również osobom, które nie posiadają tzw. „miejsc dawczych” o odpowiednim stopniu zagęszczenia włosów. Transplantacja nie jest też zwykle efektywna u pacjentów poddawanych chemioterapii oraz na obszarach skóry dotkniętych przerośniętymi, stwardniałymi bliznowcami (tzw. keloidami).
Włosy przygotowane do przeszczepu. Źródło: shutterstock

Jak przebiega przeszczep włosów?

Transplantację włosów poprzedza konsultacja lekarska, która ocenia szanse powodzenia zabiegu oraz determinuje sposób jego przeprowadzenia. Za pomocą specjalnych technik digitalnych chirurg ocenia faktyczną gęstość włosów, czasem zalecając jeszcze przedoperacyjną kurację za pomocą specjalnie dobranych witamin lub podawanego miejscowo minoksydylu – preparatu stymulującego mieszki włosowe. Pacjent zostaje również pouczony o konieczności odstawienia niektórych leków przed operacją oraz powstrzymywanie się od alkoholu i palenia papierosów. Te środki ostrożności zwiększają prawdopodobieństwo lepszego przyjęcia się przeszczepów.

Przebieg samej operacji zależy od wybranej metody. Przy FUT pacjenta poddaje się często ogólnej narkozie, przy FUE możliwa jest jedynie miejscowa anestezja. Pierwszym etapem jest oczywiście pobranie zespołów mieszkowych lub paska skóry, którego wielkość może sięgać nawet 1 x 30 cm! Jest to kluczowy etap, który warunkuje powodzenie całej procedury i musi uwzględniać fakt, że włosy naturalnie rosną pod kątem ostrym.

W przypadku metody FUT po zaszyciu miejsca poboru tkanki dzieli się ją pod mikroskopem na mikroprzeszczepy, które dalej oczyszczane są z tkanki tłuszczowej i zwłóknień. Następnie, za pomocą niezwykle cienkiego ostrza lub igły chirurg dokonuje nacięć w miejscu biorczym pod kątem imitującym naturalny wzrost włosów, a wykwalifikowani technicy umieszczają w nich pozyskane wcześniej zespoły mieszkowe.

Metoda FUE różni się przede wszystkim w pierwszej fazie poboru zespołów mieszkowych, który dokonywany jest za pomocą mikroskopijnych nakłuć. Proces ten niestety może trwać od kilku godzin, w czasie których uzyskuje się ok. 200 zespołów mieszkowych (np. do rekonstrukcji brwi) po całe dwa dni dla uzyskania ponad 2-3 tysięcy zespołów. Tak pozyskane mikroprzeszczepy są analogicznie do metody FUT umieszczane następnie w specjalnie przygotowanych nacięciach. Blizny po pobraniu w tym przypadku są zupełnie niewidoczne.

Wszczepianie włosów to również kwestia kilku godzin pracy chirurga i jego zespołu. Hospitalizacja nie jest jednak wymagana, a po zabiegu można udać się do domu. Czasem po kilku miesiącach wskazane jest jednak powtórzenie procedury dla uzyskania lepszej gęstości fryzury.

Najnowsze postępy w zakresie transplantacji włosów obejmują efektywniejsze zamykanie obszaru pobranej tkanki, tak, aby zminimalizować bliznę, oraz wykorzystanie kamery i zrobotyzowanego ramienia do precyzyjnej implantacji zespołów mieszkowych.
Tabela podsumowująca fakty o przeszczepu włosów; opracowanie własne

Skutki uboczne i komplikacje po przeszczepie włosów

Po przeprowadzonej operacji pacjentowi zakłada się specjalne opatrunki, które pochłaniają krew i płyny fizjologiczne – powinny być one zmieniane nawet dwa razy dziennie. Zwykle poleca się również profilaktyczne przyjmowanie antybiotyków, aby zapobiec ewentualnym infekcjom oraz leków hamujących stan zapalny. Pacjent może odczuwać ból i wówczas wskazane jest przyjmowanie środków przeciwbólowych. Powrót do pracy możliwy jest zwykle po kilku dniach od zabiegu.

Mycie głowy delikatnym szamponem możliwe jest dwa dni po operacji i ma przeciwdziałać pojawianiu się strupów, które mogłyby ograniczyć skuteczność procedury. Ponadto bezwzględnie wymagana jest ochrona operowanego miejsca przed działaniem promieni słonecznych. W przypadku metody FUT szwy zdejmowane są zwykle po ok. 10 dniach.

Kilka dni po zabiegu przeszczepione włosy zwykle zaczynają częściowo wypadać, co związane jest z normalnym fizjologicznym stresem. Nie należy się tym jednak martwić – przeszczepione mieszki włosowe w ciągu kolejnych miesięcy wyprodukują nowe włosy. Na efekt pełnej grubości włosów trzeba więc zwykle poczekać nawet 6-9 miesięcy.

Poza owym wypadaniem przeszczep włosów nie wiąże się zazwyczaj z żadnymi poważniejszymi skutkami ubocznymi. Jedynie u ok. 4% pacjentów obserwuje się powstawania łysych placków. Inne komplikacje mogą obejmować krwawienie, infekcje w miejscu przeszczepu, opuchliznę, utratę czucia i silny świąd – większość z nich ustępuje jednak po kilku tygodniach i nie wpływa na długoterminową satysfakcję. Czasami powodem do niezadowolenia bywa jednak nienaturalny wygląd nowej fryzury.
Widok głowy po przeszczepie włosów. Źródło: shutterstock

Dla kogo przeszczep włosów?

Przeszczepy włosów to bardzo efektywny sposób leczenia łysienia oraz przywracania włosów w miejscach, gdzie mieszki włosowe zostały zniszczone lub osłabione. Nie zapobiegają one jednak wypadaniu włosów w przyszłości, więc dla pełnej satysfakcji pacjenta konieczne mogą być kolejne transplantacje. Stąd też pierwszym poważnym ograniczeniem grupy docelowej jest kryterium finansowe – cena zabiegu w zależności od jego rozległości może sięgać nawet 10 tysięcy złotych!

Jeśli zapomnieć o ograniczeniach ekonomicznych, z przeszczepu skorzystają na pewno wszyscy mężczyźni, którym zbyt wczesna utrata włosów spędza sen z powiek oraz kobiety odczuwające dyskomfort psychicznych z powodu znacznego przerzedzenia fryzury. Wyraźnym wskazaniem do operacji są również przebyte wypadki i kuracje, które na trwale oszpeciły pacjenta pozbawiając go włosów. Pomimo wszystkich zastrzeżeń i ryzyka na dzień dzisiejszy nie ma bowiem żadnej tak skutecznej metody przywracania gęstości naturalnych włosów!
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

  1. Oguz Kayiran i in.; “Evolution of hair transplantation”; data dostępu: 2021-05-20
  2. Jennifer Nelson; “Hair transplant”; data dostępu: 2021-05-20
  3. Debra Jaliman; “Hair Transplants: What to Expect”; data dostępu: 2021-05-20
  4. Spencer Stevenson; “The Bald Truth: 8 Things You Need To Know Before Getting A Hair Transplant”; data dostępu: 2021-05-20
  5. Jennifer Berry; “How effective are different hair transplant methods?”; data dostępu: 2021-05-20
  6. NHS; “Hair transplant”; data dostępu: 2021-05-20
Ocena (4.8) Oceń:
Pasaż zakupowy