Solarium ‒ opis, właściwości i działanie solarium

Solarium ma wielu swoich fanów, ponieważ w krótkim czasie zapewnia piękny, opalony odcień skóry o każdej porze roku. Niestety – nie jest to rozwiązanie w pełni bezpieczne, a niektórzy lekarze wprost odradzają korzystanie z tego wynalazku! Czy warto korzystać z solarium? Czy solarium jest zdrowe? Przyjrzyjmy się zaletom i wadom sztucznej opalenizny.



Przed podjęciem decyzji o skorzystaniu z solarium, warto skonsultować się z lekarzem. Źródło: shutterstockPrzed podjęciem decyzji o skorzystaniu z solarium, warto skonsultować się z lekarzem. Źródło: shutterstock
  1. Solarium – co to jest?
  2. Jak działa solarium?
  3. Pierwsza wizyta w solarium
  4. Zalety i wady solarium
  5. Solarium - przeciwwskazania
  6. Alternatywy dla solarium

Solarium – co to jest?

Solarium to każde urządzenie do opalania, które wykorzystuje promieniowanie ultrafioletowe (czyli inaczej promieniowanie UV), w celu opalenia skóry. Czasami solaria nazywane są również leżakami lub lampami do opalania. Źródłem promieniowania w solarium są lampy rtęciowe.

Niestety, warto podkreślić już na początku, że nie ma czegoś takiego jak bezpieczne opalanie się na solarium lub bezpieczna opalenizna z solarium. Promieniowanie UV z solariów znacznie zwiększa ryzyko zachorowania na raka skóry! Solaria emitują do sześciu razy silniejsze promieniowanie UV niż południowe letnie słońce, w którym też nie zaleca się przebywać zbyt długo (zwłaszcza bez ochrony). Te promieniowania mogą również powodować uszkodzenia oczu i natychmiastowe uszkodzenia skóry, takie jak oparzenia słoneczne, podrażnienia, zaczerwienienia i obrzęki.

No i jeszcze jedna zła wiadomość dla fanów opalonej skóry; okazuje się, że ciemniejszy odcień, który pojawia się pod wpływem dużej ilości słońca, to znak od organizmu, że skóra została uszkodzona przez promieniowanie UV – niestety to NIE jest oznaka dobrego zdrowia! Dobrze jest wiedzieć, że komórki skóry w jej górnej warstwie, czyli w naskórku, tworzą specjalny barwnik, zwany melaniną – daje ona skórze naturalny kolor. Pod wpływem promieniowania UV, organizm wytwarza tej melaniny więcej, skutkiem czego jest właśnie opalenizna.

Opalanie, nawet bez oparzeń, może nadal powodować uszkodzenia skóry, przedwczesne starzenie się jej starzenie i w skrajnych przypadkach nawet raka skóry.

Jak działa solarium?

Przyjmuje się, że pierwsze solarium powstało w 1975 roku, kiedy to niejaki Friedrich Wolff wyprodukował pierwszą świetlówkę UV i równocześnie zaobserwował, że promienie UVB syntetyzują witaminę D3 i aktywują proces produkcji pigmentu. Wyprodukowane świetlówki umieszczono pod akrylową powłoką przepuszczającą promienie ultrafioletowe i właśnie w ten sposób powstało pierwsze urządzenie zwane solarium, miało ono jednak wtedy inne zastosowanie i cel. Celem nie było opalanie i piękny wygląd, a – nieco paradoksalnie - leczenie chorób skóry promieniami ultrafioletowymi. Gdy zauważono, że „sztuczne słońce” daje niejako efekt uboczny w postaci opalenizny, popyt na tę usługę wzrósł i z powodzeniem działa do dziś. Na szczęście, biorąc pod uwagę rosnącą popularność, szczególnie w Ameryce Północnej i Europie, WHO, czyli Światowa Organizacja Zdrowia, opracowała specjalne zalecenia dotyczące stosowania tych urządzeń oraz pewne standardy.

Solarium działa w taki sposób, że kopiuje widmo światła słonecznego i powoduje podobne reakcje opalania skóry, choć oczywiście nie jest to to samo, co światło słoneczne. W najnowszych solariach stosowane są równocześnie dwa rodzaje promieniowania ultrafioletowego: UVA i UVB. Promieniowanie UVA jest używane w takich urządzeniach już od lat, a początkowo uznano je nawet za całkowicie bezpieczne, ponieważ nie powoduje oparzeń. W ostatnich latach nastąpił jednak wzrost świadomości i eksperci, w tym głównie lekarze, alarmują, że częste narażenie na to promieniowanie może być szkodliwe, ponieważ wnika ono głęboko w skórę, powodując uszkodzenie sieci włókienek kolagenowych i drobnych naczyń krwionośnych, przyspieszając tym samym proces starzenia się skóry. Promieniowanie UVA nie daje trwałej opalenizny, jedynie przyciemnia pigment znajdujący się już w naskórku, dając krótkotrwałe efekty.

W Polsce wiele solariów jest nadal wyposażonych w lampy emitujące głównie promieniowanie UVA, pod wpływem których skóra staje się brązowa, ale tylko przez określony (i raczej krótki) czas. Niestety to powoduje, że niektóre osoby korzystają z solarium dwa lub trzy razy w tygodniu, co stanowi niebezpieczną dawkę dla skóry. Z kolei drugie z nich, czyli promieniowanie UVB, wspomaga proliferację melanocytów, a więc komórek skóry, które wytwarzają nowy pigment. Dzięki niemu można uzyskać trwałą opaleniznę, choć nie od razu widoczną. Promieniowanie to dodaje skórze i organizmowi energii i wigoru, powoduje, że organizm wytwarza bardzo potrzebną i korzystną witaminę D3. Jednak dzieje się tak za pewną cenę, bo promienie UVB mogą powodować oparzenia skóry. Szacuje się, że procent lamp UVB w solariach waha się w granicach 0,7-3,3%.
Źródłem promieniowania w solarium są lampy rtęciowe. Źródło: shutterstock

Pierwsza wizyta w solarium

Po podjęciu decyzji o wizycie w solarium, warto wiedzieć kilka rzeczy i odpowiednio się przygotować. Przed pierwszą sesją opalania należy wypełnić formularz analizy skóry, który pomoże określić jej rodzaj i możliwości opalania; bardzo jasna skóra nie powinna być narażana na taką ekspozycję, ponieważ łatwo o poparzenia.

Pierwsza sesja nie może też trwać zbyt długo. Warto przed użyciem zdezynfekować maszynę i wytrzeć nadmiar płynu ręcznikiem lub chusteczką. Przed wejściem do urządzenia, należy usunąć makijaż i zmyć z siebie wszystkie kosmetyki, by uniknąć nierównej opalenizny i nieestetycznych, bladych plam. Ponadto niektóre produkty źle reagują na promienie UV i powodują nadwrażliwość na światło lub alergie. Jest jeden wyjątek - niektórzy zalecają stosowanie kremów do opalania lub specjalnych przyspieszaczy. Wiele osób korzysta z solarium w bikini lub bieliźnie, a nawet zupełnie nago. Jeśli wybierze się tę ostatnią opcję, należy zadbać o zakrycie chociaż najbardziej wrażliwych miejsc na ciele. Koniecznie trzeba ochronić oczy – nie wystarczy samo ich zamknięcie. Obowiązkiem każdego salonu jest dostarczenie jednorazowych, specjalnych okularów. Pod żadnym pozorem nie można o nich zapominać.

Kiedy wszystko jest gotowe, można wchodzić do solarium – wystarczy otworzyć daszek lub drzwi (są też solaria, w których siada się na specjalnych leżakach). Przed użyciem warto porozmawiać ze specjalistą z salonu, ponieważ korzystanie z solarium może się różnić, w zależności od jego rodzaju – czasami wystarczy leżeć i nie trzeba się ruszać, a czasami się w nich stoi.

Jak często można korzystać z solarium? Zaleca się nie robić tego częściej niż dwa razy w tygodniu, koniecznie w odstępie 72 godzin. A jak długo można przebywać w solarium? Tu odpowiedź nie jest taka oczywista. Wszystko zależy od stanu i pierwotnego koloru skóry; im jaśniejsza, tym przebywanie w solarium musi być krótsze. Na początek niech będą to od jednej do trzech minut na sesję. Może być ich kilka, zazwyczaj nawet około sześciu podczas jednej wizyty, ale na pierwszy raz nie zaleca się takiej częstotliwości – warto delikatnie przetestować najpierw możliwości swojej skóry. Jedna sesja nigdy nie może trwać dłużej niż 10 minut – to już i tak bardzo długo! Przed skorzystaniem z solarium, koniecznie trzeba porozmawiać ze specjalistą, który powinien doradzić najbardziej optymalną długość.

Zalety i wady solarium

Mimo wielu ostrzeżeń i minusów solarium, oczywiście ma ono pewne plusy – dlatego też wciąż, od wielu lat, cieszy się sporą popularnością, przede wszystkim w krajach, w których nie zawsze i nie przez cały rok świeci słońce. Czy z solarium da się korzystać bezpiecznie? Przyjmuje się, że kontrolowana (ale kontrolowana!) ekspozycja na promieniowanie UV potrafi być czasem nawet bezpieczniejsza niż naturalna opalenizna, ponieważ kontrolowana ekspozycja na promienie UV jest filtrowana, czego nie można powiedzieć o świetle słonecznym. Ponadto, solarium potrafi czasami nawet pobudzić odporność na wysiłek fizyczny i poprawić kondycję fizyczną. Wywołuje również dobry stan psychiczny, nie bez znaczenia jest także wygląd skóry; opalona nierzadko wydaje się zdrowsza, ładniejsza i optycznie szczuplejsza. Promienie UV pomagają organizmowi zapobiegać osteoporozie poprzez produkcję witaminy D3.

Warto jeszcze raz przypomnieć o tym, na co trzeba uważać, zwłaszcza przy częstym używaniu solarium. Trzeba wiedzieć, że działanie promieni UV jest szkodliwe dla znamion, blizn, plam, dlatego podczas zabiegu należy je koniecznie zakryć. Podobnie jest z włosami, które warto ochronić. Badania wykazały, że solarium emituje promienie UVA i UVB, co prowadzi do zwiększonego ryzyka raka skóry – warto wziąć to pod uwagę przy okazji planowania. Ponadto częsta ekspozycja na promienie UV, przyspiesza starzenie się skóry. Dzieje się tak, ponieważ podczas ekspozycji powstają niechciane wolne rodniki. Tak zwane promieniowanie podczerwone sprzyja fotostarzeniu, indukując rozpad kolagenu i zwiększając obecność reaktywnych form tlenu. Zwiększa także ryzyko oparzeń słonecznych. Niestety - opalanie może być uzależniające i w niektórych stanach w USA jest ono zabronione do pewnego wieku.

SOLARIUM - WADY
  • Zwiększa ryzyko groźnego raka skóry (czerniaka)   
  • Przyspiesza starzenie skóry      
  • Jest szkodliwe dla znamion, blizn, plam      
  • Może uszkadzać oczy (jeśli nie są dobrze chronione)      
  • Zwiększa ryzyko poparzeń słonecznych      
  • Może uzależniać      
  • Daje nietrwały efekt    
Tabela przedstawiające przykładowe wady korzystania z solarium. Źródło: opracowanie własne.

Solarium - przeciwwskazania

Pojawia się bardzo wiele pytań i wątpliwości związanych z przeciwwskazaniami. Solarium a ciąża – czy można z niej korzystać? Solarium a okres – czy jest to dozwolone?

Jeśli chodzi o ciążę to nie – solarium nie jest zalecane w błogosławionym stanie. Skóra staje się wtedy dużo bardziej wrażliwa, co oznacza, że  może być bardziej podatna na poparzenia na słońcu lub podczas korzystania z solarium. W takiej sytuacji dużo lepiej jest korzystać z bezpieczniejszych metod brązowienia skóry. Podobnie jest w przypadku menstruacji - większość lekarzy tego nie zaleca. Powodów jest kilka – przykładowo, podczas menstruacji organizm praktycznie nie wytwarza melaniny, więc opalanie się wtedy na solarium jest praktycznie bezcelowe. A czasami nawet szkodliwe! W tym szczególnym okresie w miesiącu, poziom hormonów w organizmie jest obniżony, co może wywołać silne krwawienie na tle wysokiej temperatury. Solarium może również powodować skurcz naczyń macicy oraz zawroty głowy i ogólne osłabienie, a dla kobiet z wysokim ciśnieniem krwi jest to całkowicie przeciwwskazane.

Solaria są raczej niedostępne dla osób poniżej 18 roku życia. Ponadto niektóre leki powodują nadwrażliwość na światło – warto to sprawdzić przed skorzystaniem z tej usługi.
Piękną opaleniznę można uzyskać alternatywnymi sposobami. Źródło: shuttersstock

Alternatywy dla solarium

Obecnie alternatywą dla opalania w świetle promieni UV, jest opalanie bez słońca. Na rynku istnieje w tym momencie wiele balsamów i sprayów, które pomagają w osiągnięciu wymarzonej opalenizny. Środki do opalania bez słońca obejmują opalacze w sprayu i balsamy do opalania bez słońca. Jednakże bezsłoneczne środki do opalania, też oczywiście mają swoje wady. Jak wiadomo, ich efekt jest raczej tymczasowy, a powstały kolor skóry może wyglądać nienaturalnie. Obecnie naukowcy badają inne możliwości uzyskania opalenizny i opracowują nowej klasy środki zwiększające produkcję melaniny w skórze, co może rozwiązać problemy ze szkodliwym promieniowaniem.

Łatwo można jednak sprawić, by skóra po użyciu samoopalacza lub balsamu brązującego, wyglądała ładnie i zdrowo. Specjaliści twierdzą, że warto najpierw przygotować odpowiednio skórę, złuszczając ją peelingiem, najlepiej takim bez drobinek (trudno je zmyć, a poza tym są szkodliwe dla środowiska – chyba, że peeling jest wykonany samodzielnie). Warto używać kosmetyków organicznych lub naturalnych, by nie narażać skóry na kontakt z chemikaliami. Jeśli chodzi o twarz, bardzo szybkim i być może najłatwiejszym sposobem na stworzenie imitacji opalenizny, jest użycie bronzera, np. na twarzy i dekolcie, używając dużego pędzla (podkreśla się w ten sposób kości policzkowe, nos, czoło i podbródek). Coraz popularniejsze stają się także opalania natryskowe w salonach kosmetycznych. Używane są wtedy specjalne urządzenia, a brązowy odcień skóry utrzymuje się od kilku do kilkunastu dni.
Bardzo ciekawym sposobem, stosowanym przez nasze babcie, jest także opalanie z wykorzystaniem herbaty! Liście czarnej herbaty są ciemne, a po zaparzeniu i nałożeniu na skórę nadają jej ciemnobrązowego odcienia. W tym celu wystarczy umieścić pięć torebek czarnej herbaty w średniej wielkości garnku i zagotować je z dwoma filiżankami wody. Powinny zaparzać się przez 10-15 minut. Gdy napój osiągnie temperaturę pokojową, należy wyjąć torebki herbaty i wlać go do butelki z rozpylaczem, a następnie rozpylić równomiernie na skórze, a potem wklepać delikatnie w wybrane miejsca za pomocą gąbki do makijażu. Po aplikacji należy umyć ręce. „Opalenizna” z herbaty utrzyma się do następnej kąpieli, należy jednak poczekać aż całkowicie wyschnie za skórze, zanim założy się na nią ubranie. Zawsze warto wcześniej wykonać na skórze peeling.

Istnieje sporo alternatyw dla opalania się w solarium. Warto to rozważyć, by zachować nie tylko piękny wygląd, ale i zdrowie.
Ekologia.pl (Magdalena Karwat)

Bibliografia

  1. “https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/ConditionsAndTreatments/solariums-sunbeds-and-tanning-beds”; data dostępu: 2021-05-20
  2. “https://sol-tb.pl/en/solarium-facts-and-myths/”; data dostępu: 2021-05-20
  3. “https://www.beautips.info/advantages-and-disadvantages-of-solar-tanning/”; data dostępu: 2021-05-20
  4. “https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2692214/”; data dostępu: 2021-05-20
  5. “https://eluxemagazine.com/beauty/get-tan-without-sun/”; data dostępu: 2021-05-20
  6. “https://www.nylon.com/articles/tea-tanning-diy”; data dostępu: 2021-05-20
  7. “https://www.madeformums.com/pregnancy/are-sunbeds-safe-in-pregnancy/”; data dostępu: 2021-05-20
  8. “https://www.tansunsunbeds.co.uk/10-things-you-should-know-when-using-a-sunbed-for-the-first-time/”; data dostępu: 2021-05-20
  9. “https://www.carrotsun.co.uk/blogs/news/114355268-how-to-use-tanning-beds-sunbeds-a-complete-guide”; data dostępu: 2021-05-20
Ocena (2.5) Oceń:
Pasaż zakupowy