Betulina ‒ właściwości, działanie i występowanie betuliny

Produkty naturalne zdominowały przemysł kosmetyczny i farmaceutyczny. Kiedyś były rzadko dostępne, a dzisiaj sklepowe półki uginają się pod ich ciężarem. Nic w tym dziwnego, że coraz częściej czerpiemy z tego, co natura nam oferuje. Jedną z substancji, którą znajdziemy w produktach do pielęgnacji jest betulina pochodząca z kory brzozy białej. Ekstrakt ten wykazuje silne działanie zdrowotne i pielęgnacyjne, dlatego też wyroby z betuliną robią prawdziwą furorę. Czym jest betulina i co warto o niej wiedzieć?



Betulina wykazuje silne działanie zdrowotne i pielęgnacyjne. Źródło: shutterstockBetulina wykazuje silne działanie zdrowotne i pielęgnacyjne. Źródło: shutterstock
  1. Betulina – co to takiego?
  2. Właściwości prozdrowotne i kosmetyczne betuliny
  3. Czy warto stosować betulinę?

Betulina – co to takiego?

Brzoza biała zalicza się do najpopularniejszych drzew rosnących w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Charakteryzuje się białą korą, którą zawdzięcza betulinie – substancji o dobroczynnym działaniu. Sama brzoza jest jedną z ważniejszych roślin leczniczych: sok z brzozy słynie ze swych właściwości dietetyczno-leczniczych, napary z liści pomagają przy schorzeniach nerek, a z drewna i kory pozyskuje się naturalny preparat, który jest skuteczny w przypadku wielu schorzeń skórnych. W niewielkich ilościach betulinę pozyskuje się także z innych gatunków roślin między innymi z kory leszczyny, olchy czy grabu. Chociaż betulina nadal stanowi obiekt badań naukowców, to zdołano już wykazać kilka niezwykle cennych właściwości prozdrowotnych i pielęgnacyjnych ekstraktu z kory brzozy.

Betulina (z łac. Betula) to związek chemiczny (wzór sumaryczny C30H50O2), który naturalnie znajduje się w korze brzozy. Betulina ma postać białego lub prawie białego, krystalicznego proszku. Substancja ta cieszy się szerokim wykorzystaniem w medycynie i kosmetyce. Zawartość betuliny w korze drzew jest wysoka, dzięki czemu może być ona łatwo pozyskiwana i poddawana przekształceniom chemicznym lub biotechnologicznym, w celu otrzymania nowych preparatów leczniczych. W aptekach można kupić szeroką gamę produktów z betuliną, między innymi tabletki, kapsułki, maści, czy inne preparaty kosmetyczne. Betulina dostępna jest też do picia w formie wody brzozowej, która staje coraz bardziej popularnym napojem spożywanym dla zdrowotności.

Po raz pierwszy betulina została wyizolowana z kory brzozy w 1788 roku przez chemika Tobiasa Lowitza. Chociaż to chemiczny wynalazek XVIII wieku, to jednak właściwości betuliny znane były już w czasach prehistorycznych. Rośliny zawierające tę substancję stosowano w medycynie naturalnej i ziołolecznictwie nie tylko w Europie, ale także w Ameryce Północnej. Głównym zastosowaniem ekstraktu z kory brzozy było leczenie gruźlicy oraz chorób układu limfatycznego. Opis właściwości produktów leczniczych pozyskiwanych z kory brzozy widnieją w europejskich księgach medycznych z czasów średniowiecza. O cudownych produktach z zawartością betuliny pisała również święta Hildegarda – wielka znawczyni zielarstwa i medycyny naturalnej swoich czasów.
Na podstawie: https://primalherb.com/the-top-7-amazing-health-benefits-of-betulin/

Właściwości prozdrowotne i kosmetyczne betuliny

Chociaż nadal trwają badania dotyczące właściwości betuliny, to do tej pory zdołano już wykazać kilka niezwykłych i skutecznych zastosowań ekstraktu z kory brzozy. Dotyczą one zarówno kosmetycznych, jak i zdrowotnych właściwości tej substancji. Są to między innymi:
Działanie antyoksydacyjne – substancje aktywne znajdujące się w betulinie chronią komórki i tkanki przed stresem oksydacyjnym, który uszkadza nie tylko same komórki, ale także białka, lipidy oraz DNA. Zbyt duża ilość wolnych rodników jest przyczyną szybszego starzenia się organizmu oraz rozwoju wielu poważnych chorób cywilizacyjnych, między innymi miażdżycy czy nowotworów. Betulina posiada silne właściwości przeciwutleniające, które skutecznie niszczą powstawanie i namnażanie się wolnych rodników.

Działanie przeciwnowotworowe – ekstrakt z kory brzozy działa ochronnie i ogranicza ryzyko wystąpienia nowotworów skóry, czyli czerniaka. Betulina wykazuje wysoką skuteczność jeśli chodzi o redukowanie znamion dysplastycznych oraz zmian typu rogowacenia słonecznego, które stanowią stany przedrakowe. Mechanizm działania betuliny opiera się na wywoływaniu apoptozy, czyli śmierci komórek nowotworowych, ale w taki sposób, by nie uszkodzić zdrowych tkanek. Pobudza również produkcję cytokin we krwi, które z kolei aktywują komórki uczestniczące w obronie immunologicznej organizmu, a także pobudza czynności do samodzielnego regenerowania się organizmu.

Działanie przeciwwirusowe - betulina wykazuje działanie przeciwwirusowe w przypadku następujących wirusów: opryszczki (HSV-1 i HSV-2), ECHO 6 (wywołujących między innymi zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakażenie górnych dróg oddechowych czy biegunki) oraz grypy FPV. Właściwości terapeutyczne betuliny dotyczą jednak wczesnego stadium infekcji - substancje te blokują przeniesienie się wirusa z chorych komórek na te zdrowe.

Działanie antyalergiczne – sam ekstrakt z kory brzozy nie wywołuje żadnych podrażnień i alergii, więc jest bezpieczny. Natomiast betulina znacznie redukuje wszelkie zmiany skórne i zmniejsza objawy świądu. Aktywność ta najprawdopodobniej jest związana z blokadą uwalniania histaminy z komórek, której wzrost stężenia w płynach organizmu jest odpowiedzialny za wywołanie reakcji alergicznej. Istotne jest to, że standaryzowany ekstrakt z kory brzozy, który zawiera wyizolowane substancje czynne, nie wywołuje reakcji alergicznych nawet u osób uczulonych na różne pyłki.

Działanie przeciwzapalne – działanie betuliny w tym obszarze opiera się na hamowaniu wydzielania prostaglandyn, które odpowiedzialne są za powstawanie stanów zapalnych, obrzęków i wywołujące reakcję bólową. Substancje aktywne znajdujące się w wyciągu z kory brzozy regulują funkcje układu odpornościowego, wzmacniają obronę immunologiczną i pobudzają czynności samonaprawcze do działania.

Poprawa stanu skóry – betulina nie tylko przyspiesza regenerację tkanek, ale także działa antyseptycznie w przypadku występowania trudno gojących się ran i tych po oparzeniach, ograniczając wielkość blizny oraz nie dopuszcza do zwyrodnienia tkanek. Poza tym substancja ta skutecznie nawilża i natłuszcza suchą, popękaną cerę oraz zapobiega jej ponownemu wysuszeniu. Odbudowuje naturalną warstwę ochronną skóry, poprawia jej jędrność, wygładza, oczyszcza, zmiękcza, koi i pielęgnuje. Usuwa złuszczony naskórek i zwalcza problem nadmiernego rogowacenia. Dodatkowo wyrównuje koloryt skóry i rozjaśnia przebarwienia spowodowane nadmiernym promieniowaniem słonecznym. Kosmetyki z zawartością tej substancji regulują również produkcję sebum oraz zatrzymują proces rozwijania się bakterii odpowiedzialnych za powstawanie trądziku. Preparaty z betuliną polecane są osobom, które borykają się ze skórą problematyczną. Kosmetyki z dodatkiem betuliny to także remedium na problem bardzo suchej skóry dłoni, popękanych pięt oraz odleżyn.

Pobudzanie porostu włosów - stosowana zewnętrznie na skórę głowy wzmacnia cebulki włosów, stymuluje odrost włosów w przypadku łysienia plackowatego, u kobiet w łysieniu po porodzie, łysieniu łojotokowym oraz po chemioterapii. Ponadto produkty z zawartością betuliny zapewniają nawilżenie, ochronę przed wysuszeniem i normalizują stan skóry głowy. Wykazują również działanie oczyszczające, wzmacniające i łagodzące. Dzięki kosmetykom z ekstraktem z kory brzozy włosy stają się gładkie, miękkie, lekkie, lśniące i nie puszą się. Betulina wzmacnia ich strukturę, stymuluje do wzrostu cebulki oraz zwalcza łupież.

Działanie regulujące proces syntezy kolagenu i elastyny – betulina skutecznie hamuje elastazę – enzym, który odpowiedzialny jest za rozkład elastyny, a tym samym skutecznie chroni skórę przed przedwczesną utratą sprężystości. Ponadto stymuluje syntezę kolagenu, czyli głównego białka tkanki łącznej, który odpowiada za elastyczność skóry. Kosmetyki, w składzie których występuje betulina zapobiegają wiotczeniu skóry, a także powstawaniu cellulitu.

Pobudzanie procesu melanogenezy - betulina ma wpływ na procesy wytwarzania melaniny, ale z drugiej strony powstrzymuje rozwój niebezpiecznych zmian barwnikowych. Preparaty wzbogacone dodatkiem ekstraktu z kory brzozy są skuteczne w pielęgnacji skóry z piegami, znamionami i innymi zmianami barwnikowymi. Zmniejszają również objawy łuszczycy, atopowego zapalenia skóry i innych zmian skórnych, a także zapobiegają pojawianiu się nieprawidłowych zmian barwnikowych w skórze, które mogą prowadzić do rozwoju czerniaka. 

Działanie hepatoprotekcyjne – substancje aktywne znajdujące się w korze brzozy posiadają właściwości hepatoochronne, czyli chronią wątrobę przed działaniem wszelkich czynników toksycznych. Betulina stosowana jest jako skuteczny lek w profilaktyce i terapii ostrego zatrucia alkoholowego.
Betulina jest cennym surowcem kosmetycznym. Źródło: shutterstock

Czy warto stosować betulinę?

Betulina to substancja o ogromnym potencjale terapeutycznym. Chociaż nadal trwają badania nad właściwościami betuliny, to już zdołano odkryć jej dobroczynne działanie. Nic zatem dziwnego, że naturalne produkty z zawartością betuliny stają się coraz bardziej popularne. Substancja ta stała się cennym surowcem kosmetycznym. W sklepach i aptekach możemy kupić wszelkiego rodzaju kremy, balsamy, szampony czy suplementy diety z dodatkiem ekstraktu z kory brzozy. Natomiast suplementy zawierające betulinę warto stosować jako dodatkowe wsparcie w trakcie leczenia, ale tylko wtedy, kiedy lekarz specjalista nam taką zaleci.
Ekologia.pl (Klaudia Kwiatkowska)

Bibliografia

  1. “https://primalherb.com/the-top-7-amazing-health-benefits-of-betulin/”; data dostępu: 2020-09-01
  2. “https://link.springer.com/article/10.1007/s11101-019-09623-1”; data dostępu: 2020-09-01
  3. “https://www.alinacosmetics.com/blogs/speckle-talks/healing-and-cosmetic-effect-of-a-birch-tree”; data dostępu: 2020-09-01
  4. “https://elmaskincare.com/h_menu/betulin.htm”; data dostępu: 2020-09-01
  5. “https://nat-ul.co.uk/blogs/ingredients/6-main-beneficial-properties-of-betulin”; data dostępu: 2020-09-01
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy