Drętwienie rąk ‒ przyczyny, objawy i leczenie drętwienia rąk

Drętwienie rąk to dość niespecyficzny symptom, który nie oznacza żadnej konkretnej choroby, ale wskazywać może na bardzo wiele realnych problemów – niektóre z nich bywają dość poważne. Jeśli pojawia się sporadycznie, nie powinno być powodem do niepokoju, ale powtarzające się drętwienie rąk, zwłaszcza w połączeniu z innymi symptomami, powinno już skłonić nas do konsultacji medycznej.



Drętwienie dotyczy najczęściej palców i dłoni. Źródło: shutterstockDrętwienie dotyczy najczęściej palców i dłoni. Źródło: shutterstock
  1. Przyczyny drętwienia rąk
  2. Urazy i przeciążenia rąk
  3. Neurologiczne przyczyny drętwienia rąk
  4. Drętwienie rąk jako oznaka problemów naczyniowych
  5. Inne choroby przebiegające z drętwieniem rąk
  6. Czy mrowienia dłoni mogą świadczyć o niedoborach?
  7. Kiedy drętwienie rąk wymaga koniecznej konsultacji lekarskiej?
Drętwienie rąk można określić na wiele różnych sposobów. Niektórzy przyrównują je do uczucia drepczących mrówek czy kłucia szpilek, inni raczej do częściowej utraty czucia, zdrewniałości. Bywa ono lekkie, odczuwalne jedynie w końcówkach palców, ale może palić i promieniować do łokci, a nawet do ramion. Ponadto obserwowane bywa w jednej lub dwóch rękach jednocześnie, a dodatkowo może powodować słabość i nieporęczność, typu problemy z odkręceniem słoika czy pisaniem. Sposób drętwienia, jego częstotliwość, a przede wszystkim okoliczności, w jakich się pojawia, są bardzo ważne dla postawienia prawidłowej diagnozy.

Przyczyny drętwienia rąk

Najczęstszą przyczyną drętwienia ręki jest podrażnienie, ucisk lub uszkodzenie jednego z nerwów przewodzących sygnały do dłoni i palców. Sytuacja taka pojawia się stosunkowo często jako wynik nagłych urazów lub chronicznego przeciążenia. Można też powiedzieć, że jest to najlepszy z możliwych wariantów, który zazwyczaj daje dobre rokowania na przyszłość.

Jeśli drętwienie pojawia się w obu dłoniach, a także w stopach, bywa również symptomem systemowych chorób, które porażają nerwy peryferyjne, prowadząc do różnego typu zaburzeń. W tym przypadku leczenie może okazać się trudniejsze.

Stosunkowo rzadko drętwienie jest także objawem zmian zachodzących w mózg lub rdzeniu kręgowym. W tym przypadku najczęściej towarzyszy mu przynajmniej częściowa utrata funkcjonalności lub siły w kończynie. Wreszcie, drętwienie może być także symptomem chorób zakaźnych, deficytów witamin, a także skutkiem ubocznym przyjmowania określonych leków, np. chemioterapii lub preparatów podawanych w przebiegu HIV.

Urazy i przeciążenia rąk

Zazwyczaj uporczywe drętwienie ręki jest wynikiem fizycznych zmian zachodzących w układzie mięśniowo-szkieletowym kończyn górnych lub kręgosłupa. Jako symptom diagnozowane jest bardzo często przy zespole cieśni nadgarstka - dość częstym urazie przeciążeniowym obserwowanym u osób spędzających długie godziny przy klawiaturze. Drętwieniu towarzyszy wówczas zwykle słabość ręki i ból, który może nasilać się w nocy. Leczenie może obejmować noszenie ortezy, oszczędzanie dłoni, specjalnie dobrane ćwiczenia, a w razie potrzeby również środki przeciwbólowe.

Ponadto drętwienie ręki obserwowane jest przy urazie splotu ramiennego, który może dodatkowo wiązać się z bardzo silnym bólem i niemożliwością poruszania ręki lub zespołem kanału łokciowego lub tzw. „łokciem tenisisty”. W każdym z tych przypadków stosuje się leczenie przeciwzapalne, a często również rehabilitację, rzadziej natomiast leczenie operacyjne.

W układzie mięśniowo-szkieletowym zachodzą też inne zmiany, niekoniecznie związane z kontuzją lub przeciążeniem, które mogą wywoływać drętwienie jednej lub obu rąk. Mowa np. o torbieli zwojowej, zwanej również ganglionem, kiedy w nadgarstku rozwija się guz (nienowotworowy) uciskający na nerwy. Da się go zwykle wyczuć dłonią, a leczenie obejmuje podawanie kortykosteroidów lub fizyczne odsysanie płynu z guzka. Warto również wspomnieć o spondylozie szyjnej, będącej formą choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Wówczas drętwieniu towarzyszą bóle głowy w okolicach potylicy i zaburzenia równowagi. Niestety, terapia polega jedynie na hamowaniu postępów schorzenia za pomocą leków przeciwzapalnych i ćwiczeń – zmiany są jednak nieodwracalne.
Drętwienie bywa związane z pracą na komputerze. Źródło: shutterstock

Neurologiczne przyczyny drętwienia rąk

Przyczyn drętwienia rąk dość często szuka się w kręgosłupie, zwłaszcza, gdy pojawia się ono w obu kończynach górnych. Obok wspomnianej wyżej choroby zwyrodnieniowej problem jest typowy dla urazów rdzenia kręgowego spowodowanych wypadkami. Ale za mrowienia odpowiedzialne mogą być również uszkodzenia lub dysfunkcje nerwów peryferyjnych (tzw. neuropatie), które z kolei bywają związane zarówno z kontuzjami, jak i chorobami metabolicznymi, ekspozycją na toksyny, infekcjami, a często także cukrzycą. W tym ostatnim przypadku drętwienia rąk zazwyczaj poprzedzają drętwienia stóp.

Na mrowienia i różne kłująco-cierpnące odczucia skarżą się również chorzy na fibromialgię, u których obszerniejszym dolegliwościom bólowym towarzyszą zwykle również bóle głowy, stany depresyjne, zmęczenia, zaburzenia żołądkowe i problemy z bezsennością.

Neurologowie zazwyczaj w ramach terapii przepisują różne formy fizykoterapii – od ćwiczeń po akupunkturę, często ze wspomaganiem farmakologicznym lekami przeciwbólowymi, antydepresyjnymi czy antykonwulsyjnymi.

Drętwienie rąk jako oznaka problemów naczyniowych

Dość zaskakujący może być fakt, że drętwienia rąk są często oznaką zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, łącznie z tak groźnymi sytuacjami jak zawał serca czy udar mózgu. W obu tych przypadkach mowa oczywiście o nagłym wystąpieniu drętwienia rąk, któremu towarzyszą również inne symptomy. Przy ataku serca chorzy skarżą się dodatkowo na ból ramienia, pocenie, krótkość oddechu i mdłości, podczas gdy udar zwiastują zaburzenia widzenia i mowy, widoczny grymas połowy twarzy oraz zaburzenia równowagi. Wizyta w szpitalu jest wówczas konieczna.

W nieco mniej czarnym scenariuszu drętwienie rąk może być wynikiem lokalnych zmian naczyniowych, np. zapalenia naczyń lub choroby Raynaud. W obu przypadkach chorym podaje się leki – rozszerzające naczynia, sterydowe lub immunosupresyjne.
Diagram przedstawiający najczęstsze przyczyny drętwienia rąk; opracowanie własne

Inne choroby przebiegające z drętwieniem rąk

Niestety, na tym smutnym zestawieniu nie koniec złych wieści na temat problemów, które może zwiastować drętwienie rąk. W stosunkowo rzadkich wypadkach mrowienia związane są z poważnymi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak Zespół Guillain-Barrégo. Ten dość zagadkowy syndrom pojawia się często jako powikłanie grypy czy innych chorób wirusowych i może obejmować nawet długotrwały paraliż. Mrowienia bywają w tym przypadku pierwszym symptomem.

Dalej, drętwienia rąk bywają jedną z pierwszych oznak stwardnienia rozsianego oraz zespołu Sjögrena, upośledzającego gruczoły łzowe i ślinianki. Te autoimmunologiczne schorzenia wymagają zwykle kompleksowej opieki lekarskiej, ale dolegliwości fizyczne bardzo często łagodzi się za pomocą technik rehabilitacyjnych.

Poza tym drętwienie dłoni bywa charakterystycznym symptomem w przebiegu boreliozy i syfilisu, które oba wymagają leczenie antybiotykami, aby zapobiec znacznie poważniejszym powikłaniom.
Produkty zawierające witaminę B12 – jej deficyt może powodować drętwienia rąk. Źródło: shutterstock

Czy mrowienia dłoni mogą świadczyć o niedoborach?

Stosunkowo pozytywnym scenariuszem jest sytuacja, gdy drętwienia rąk da się rozwiązać za pomocą zmiany diety lub suplementacji. Faktycznie bowiem, mrowiące sensacje w kończynach bywają objawem deficytu witaminy B12, który dodatkowo manifestuje się bladożółtą skórą, wrzodami w jamie ustnej i spuchniętym, czerwonym językiem, zaburzeniami koordynacji ruchowej i widzenia, a także widocznym podrażnieniem. Dodajmy, że niedobór witaminy B12 jest dość powszechnym problemem i szczególnie często dotyka osoby starsze i wegan.

Kiedy drętwienie rąk wymaga koniecznej konsultacji lekarskiej?

Nie każdą dolegliwość potrzebujemy od razu konsultować z lekarzami i wielu ludzi uczy się żyć ze swoimi symptomami lub nawet łagodzić je domowymi sposobami – masażem olejkami czy ćwiczeniami rozciągającymi. Drętwienie rąk, samo w sobie, nie musi być oznaką, że coś złego dzieje się w organizmie i bywa problemem, który pojawia się i ustępuje samoczynnie lub nie stwarza nam wielkiej niedogodności.

Wziąwszy jednak pod uwagę, na jakie potencjalne problemy wskazywać mogą mrowienia, należy podkreślić, że wizyta u lekarza jest niezbędna, jeśli drętwienie zwiększa swój zakres i z czasem przenosi się do innych obszarów ciała. Poza tym, zaleca się natychmiast udać się na pogotowie, jeśli drętwienie pojawi się znienacka, a towarzyszą mu słabość lub paraliż, zawroty głowy, trudności z mówieniem oraz poczucie zagubienia. Ogólnie niepokojące mogą być również przypadki mrowienia pojawiającego się symetrycznie na obu stronach ciała oraz trapiącego nas przez długi okres z czasu, z tendencją do narastania. Pomocy szukać przy tym warto przede wszystkim u neurologa lub u ortopedy.

Na koniec, dodajmy dla uspokojenia, że ogromnej większości z nas drętwienia przydarzają się wyłącznie z powodu złej pozycji w nocy. Wystarczy wypracować lepsze nawyki snu, ewentualnie zmienić poduszkę i problem ustąpi!
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

  1. Mayo Clinic; “Numbness in hands”; data dostępu: 2020-10-16
  2. WebMD ; “Why Is Your Arm or Hand Numb?”; data dostępu: 2020-10-16
  3. American Society for Surgery of the Hand ; “Numbness in hands”; data dostępu: 2020-10-16
  4. Rachel Nall; “20 causes of numbness in the hands”; data dostępu: 2020-11-16
  5. National Health Society; “Carpal tunnel syndrome”; data dostępu: 2020-10-16
  6. Massachusetts General Hospital; “Numbness and Tingling”; data dostępu: 2020-10-16
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy