Kminek przyprawa - właściwości, działanie i zastosowanie kminku

Kminek to niepozorne brązowe nasionka, które kryją w sobie potężny ładunek smaku i aromatu. Lekko piekące i korzenne rozłupki stanowią jedną z najpopularniejszych przypraw na ziemi. Ze względu na liczne właściwości prozdrowotne kminek jest też zalecanym przez naturoterapeutów środkiem m.in. na dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Wspierają również diety redukcyjne. Mimo że kminek uprawia się w wielu krajach, to właśnie Polska jest jego najważniejszym eksporterem. Jakie tajemnice kryje w sobie Carum carvi?



pixabay.compixabay.com
  1. Zdrowie to nie tyko nasiona, lecz także korzeń i liście
  2. Kminek - przyprawa prosto z Żuław Wiślanych
  3. Kminek - do smaku i na trawienie
  4. Co się kryje w kminkowych rozłupkach?
  5. Dlaczego warto zaparzać kminek?
  6. Z czym to się je (i pije)?


Kminek zwyczajny (Carum carvi), zwany karolkiem, karbą lub hanyżem polnym, to gatunek dwuletniej rośliny z rodziny selerowatych. W pierwszym roku swojego wzrostu wytwarza rozetę z liści, zaś w drugim pędy kwiatowe, które zwykle osiągają ok. 1 m wysokości. Każdy z pędów ma na swoim końcu baldach, w którym rozwijają się kwiaty barwy białej lub różowej. Okres owocowania tego zioła przypada na lipiec. Wówczas wytwarza ono niewielkie, wygięte łukowato rozłupki koloru brązowego. Stanowią one nie tylko znaną przyprawę, lecz także cenny surowiec leczniczy.

Zdrowie to nie tyko nasiona, lecz także korzeń i liście

Nasiona tej rośliny słyną z silnych właściwości aromatycznych i prozdrowotnych. W naturoterapii zastosowanie znajdują także korzenie i liście kminku. W młodym korzeniu znajdziemy mnóstwo witaminy C oraz kwasy fenolowe, olejki eteryczne, kumaryny i żywicę. Można go spożywać po ugotowaniu, dodając go do potraw, podobnie jak marchewkę. Z kolei liście kminku obfitują we flawonoidy i wielocukry, które wpływają na uelastycznienie skóry, a także w olejki eteryczne, takie jak kariofilen i kadinen. Świeże listki tej rośliny można przyrządzać w taki sam sposób, jak szpinak.

Kminek - przyprawa prosto z Żuław Wiślanych

Kminek rośnie dziko zarówno na terenie Europy, jak Afryki Północnej, Azji i Australii. W naszym kraju uprawia się tę roślinę głównie na terenie Żuław Wiślanych. Można go również spotkać na łąkach, pastwiskach i przydrożach. Na przełomie czerwca i lipca kwitnie, zaś jego zbiory odbywają się pod koniec lata.

Kminek - do smaku i na trawienie

Zioło to jest od wieków stosowane jako naturalny preparat na schorzenia układu pokarmowego, objawiające się bólem brzucha, wzdęciami i zaparciami. Naturoterapeuci zalecają ten środek również kobietom w okresie laktacji, w celu pobudzenia produkcji pokarmu. Cenne właściwości ma także olejek kminkowy. Można go stosować zewnętrznie na skórę przy zakażeniach o podłożu bakteryjnym, grzybiczym lub pasożytniczym. W przemyśle spożywczym kminek stanowi słynną przyprawę, którą dodaje się często do chleba lub ciężkostrawnych potraw w celu złagodzenia ewentualnych dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
By H. Zell (Own work) [GFDL or CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Co się kryje w kminkowych rozłupkach?

Za intensywny zapach nasion kminku odpowiada olejek eteryczny zawierający karwon i limonen. Owoce tego zioła są źródłem wielu substancji o działaniu odżywczym i prozdrowotnym Znajdziemy w nich kumaryny, sole mineralne, garbniki, flawonoidy, żywice, wosk, tłuszcze, białka, węglowodany i kwasy organiczne. Dodawanie kminku do żywności działa rozkurczowo, antywzdęciowo, a także poprawia trawienie, polepsza apetyt i – co ważne – ułatwia przyswajanie substancji odżywczych z pożywienia. Inna cenna właściwość owoców tej rośliny to blokowanie wytwarzania się toksycznych produktów utleniania w trakcie termicznej obróbki żywności. Kminek działa ponadto antyoksydacyjnie, przeciwzapalnie i antyrakowo. Zawarte w nim monoterpeny dodatkowo wspierają pracę układu krwionośnego, poprawiając krążenie. Niszczą one również takie bakterie, jak Shigella spp., E. coli, S. aureus, C. abicans, S. venezuelae, B. cereus, L. monocytogenes, S. enterica, C. jejuni oraz uniemożliwiają rozwój dermatofitów i niektórych rodzajów grzybów pleśniowych.

Dlaczego warto zaparzać kminek?

Odpowiednio przygotowany napar z owoców kminku to naturalny sposób na złagodzenie objawów kolki u małych dzieci, redukcję wzdęć, niestrawności, pobudzenie apetytu, a także zwiększenie produkcji żółci, moczu, soków trawiennych i wspomożenie laktacji u matek karmiących. W celu przyrządzenia kminkowego naparu należy zalać łyżeczkę zmielonych owoców tej rośliny 250 ml wrzątku i zaparzać wszystko przez kwadrans.

Po tym czasie napój odcedzamy i spożywamy aż do momentu ustąpienia dolegliwości. Domowe napary na bazie kminku są również doskonałym sposobem na pozbycie się zbędnych kilogramów. Włączenie ich do diety znacznie poprawia metabolizm, a także reguluje procesy trawienne i wspomaga wydzielanie enzymów żołądkowych. Dzięki temu suplementy z kminkiem stanowią cenne wsparcie diet redukcyjnych. W połączeniu ze zbilansowaną dietą i odpowiednią aktywnością fizyczną są w stanie zdziałać cuda. Spożywanie kminkowych naparów przynosi również ulgę w przypadku takich infekcji jak zapalenie dróg moczowych oraz nieżyt gardła lub oskrzeli. Co ciekawe, włączenie do diety Carum carvi stanowi naturalny sposób na odświeżenie oddechu w ciągu dnia (np. po spożyciu potraw z czosnkiem). Zmiażdżone w moździerzu nasiona kminku z powodzeniem mogą zastąpić gumę do żucia lub pastylki z mentolem.
pixabay.com

Z czym to się je (i pije)?

Kminek to jedna z najpopularniejszych przypraw w naszej kuchni. Doskonale komponuje się m.in. z majerankiem. To nieodłączny składnik bigosu, kapuśniaku, pasztecików, barszczu, wiejskich kiełbas czy chleba. Dodaje się go często do schabu, ćwikły i ziemniaków. Przyprawa ta nie tylko nadaje żywności korzennego aromatu, lecz także wspomaga proces trawienia wysokokalorycznych posiłków, takich jak np. tłuste mięsa. Kminek to także popularny składnik aromatycznych alkoholi.

Możemy go znaleźć m.in. w składzie wódki kminkówki, duńskiego akwawitu czy niemieckiego likieru kümmel. Aby przygotować poprawiającą trawienie kminkową nalewkę, zwaną kminutkówką, wystarczy do dwóch łyżeczek zmiażdżonych w moździerzu nasion kminku dodać odrobinę cukru. Tak przygotowaną mieszankę zalewa się następnie wódką 40% (0,5 l) i odstawia w ciepłe i suche miejsce na minimum 3 tygodnie. Taką formę trunku należy jeszcze przefiltrować, po czym zamknąć w szczelnej butelce i odczekać ok. 9 tygodni. Po tym czasie nalewka jest gotowa i można ją serwować do ciężkostrawnych dań. Na zdrowie!

Uwaga:
Kminek zwyczajny nie jest przyprawą dla każdego. Niektóre osoby są uczulone na tę roślinę. Z kolei kobiety w ciąży, mimo że mogą pić kminkowe napary, nie powinny spożywać potraw z dodatkiem nasion kminku. Należy również pamiętać, by zachować umiar w stosowaniu leczniczych surowców tej rośliny. Spożywanie Carum carvi w nadmiernych ilościach może bowiem znacznie osłabić wątrobę.
Alicja Chrząszcz

Bibliografia

1. Szajdek A., Borowska J., 2004. ; “Właściwości przeciwutleniające żywności pochodzenia roślinnego. ”; Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 4, 41;
2. Danuta Nowak; “Uprawiamy rośliny zielarskie ”; 2 CENTRUM DORADZTWA ROLNICZEGO W BRWINOWIE ODDZIAŁ W POZNANIU;
3. J. SEDLÁKOVÁ, B. KOCOURKOVÁ, L. LOJKOVÁ, V. KUBÁŇ; “The essential oil content in caraway species (Carum carvi L.)”; data dostępu: 2019-05-16
4. “14 Amazing Benefits of Caraway Seeds”; data dostępu: 2019-05-16
5. “CARAWAY”; data dostępu: 2019-05-16

Ocena (4.7) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy