Komora hiperbaryczna ‒ właściwości, działanie i wykorzystanie komory hiperbarycznej

Komora hiperbaryczna jest w medycynie od setek lat, ale tak naprawdę całkiem niedawno zyskała na popularności. Jest to metoda, która wykorzystuje lecznicze właściwości stuprocentowego tlenu pod zwiększonym ciśnieniem atmosferycznym. Terapia w komorze hiperbarycznej jest pomocna w niwelowaniu wielu schorzeń i dolegliwości zdrowotnych. Jedno jest pewne – to najskuteczniejsza metoda dostarczania tlenu do wszystkich komórek naszego organizmu. Co warto wiedzieć o komorze hiperbarycznej? Czy jest bezpieczna i skuteczna? Czy każdy może z niej korzystać?



Komora hiperbaryczna to specjalny rodzaj szczelnie zamkniętego pomieszczenia, które skonstruowano na potrzeby terapii czystym tlenem. Źródło: shutterstockKomora hiperbaryczna to specjalny rodzaj szczelnie zamkniętego pomieszczenia, które skonstruowano na potrzeby terapii czystym tlenem. Źródło: shutterstock
  1. Komora hiperbaryczna – co to takiego?
  2. Jak wygląda zabieg w komorze hiperbarycznej?
  3. Komora hiperbaryczna – wskazania
  4. Komora hiperbaryczna – przeciwwskazania
  5. Czy faktycznie komora hiperbaryczna jest taka bezpieczna?
  6. Ile kosztuje zabieg w komorze hiperbarycznej?
  7. Zalety hiperbarycznej terapii tlenowej
  8. Komora hiperbaryczna – czy warto?

Komora hiperbaryczna – co to takiego?

Terapia z zastosowaniem komory hiperbarycznej to zabieg wykorzystujący czysty, stuprocentowy tlen w warunkach wysokiego ciśnienia. Ciśnienie może osiągać nawet 3 razy wyższą wartość od tego naturalnie występującego w atmosferze. Taki zabieg dostarcza komórkom zwiększone dawki tlenu, a to z kolei wspomaga leczenie wielu schorzeń. By stworzyć takie warunki, wykorzystuje się właśnie komorę hiperbaryczną - to specjalny rodzaj szczelnie zamkniętego pomieszczenia, który skonstruowano na potrzeby tego typu terapii. Zabiegi w komorach hiperbarycznych coraz częściej są dopełnieniem wielu terapii, a nawet stanowią alternatywne rozwiązanie pozwalające na profilaktykę i leczenie wielu chorób. Trzeba pamiętać, że tlenoterapia nie może zastąpić leczenia lekami ani chirurgicznej interwencji – jest metodą wspomagającą, stosowaną równolegle z pozostałymi.

Pierwsze tego typu urządzenie skonstruowano w XVII wieku przez brytyjskiego duchownego. Wtedy też spopularyzowano leczenie chorób płuc sprzężonym powietrzem. Jednak w powszechnym użyciu komory hiperbaryczne pojawiły się w Europie dopiero w XIX wieku. Dzisiaj w terapii hiperbarycznej wykorzystywane są różne rodzaje komór:
  • jednomiejscowe – może mieścić się w niej tylko jedna osoba. Zabieg może być przeprowadzony w pozycji stojącej lub leżącej bez konieczności użycia maski tlenowej;
  • wielomiejscowe – zabieg hiperbaryczny może odbywać się dla kilku osób jednocześnie, ale pacjenci wdychają tlen przez maski i zajmują pozycje siedzące;
  • worki Gamowa – komorę zabiegową zastępuje nadmuchiwany worek, w którym utrzymywane jest wysokie ciśnienie. Ten przenośny worek stosuje się przede wszystkim na dużych wysokościach w leczeniu wysokościowego obrzęku płuc i mózgu oraz ostrej choroby górskiej.
https://www.medicalnewstoday.com/articles/313155#benefits

Jak wygląda zabieg w komorze hiperbarycznej?

Leczenie różnych przypadłości zdrowotnych w komorze hiperbarycznej nazywane jest hiperbarią tlenową (HBO). Dostarczanie tlenu do organizmu w warunkach normalnych zależne jest od ukrwienia konkretnego obszaru ciała. Z kolei w warunkach panujących w komorze tlen przenika nawet do nieukrwionych miejsc lub chorych obszarów organizmu. Już po jednym takim zabiegu można poczuć wyraźną poprawę samopoczucia, ale by uzyskać długotrwały progres wymagane jest odbycie kilku lub kilkunastu seansów hiperbarii tlenowej.

Przed wejściem do komory pacjent musi rozebrać się do bielizny lub przebrać w wygodną koszulkę i spodenki. Koniecznie trzeba pozbyć się wszelkich ostrych przedmiotów. Pacjent przebywający w komorze hiperbarycznej wdycha stuprocentowy tlen – może to robić w pozycji siedzącej lub leżącej. Sam zabieg jest w pełni naturalny, przyjemny i bezinwazyjny – wymagane jest jedynie przyjęcie wygodnego ułożenia ciała, a w trakcie kuracji pacjenci mogą np. czytać książkę lub zdrzemnąć się. Jedyną niedogodnością może być nieprzyjemne uczucie podobne do tego, którego doświadcza się w trakcie startowania lub lądowania samolotu.

Czas jednego seansu wynosi 45 lub 60 minut i składa się z trzech cykli, pomiędzy którymi następują krótkie przerwy. W komorze stopniowo zwiększane jest ciśnienie – do momentu osiągnięcia odpowiedniej wartości, a potem utrzymywane jest na stałym poziomie. Czas, ilość oraz wysokość ciśnienie dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta.

Sama komora hiperbaryczna przypomina miniaturowy statek kosmiczny. Wyposażona jest w szerokie okna, by pacjent nie odniósł wrażenia klaustrofobii, zaś w środku – w zależności od rodzaju komory – znajduje się wygodna leżanka lub siedzenie, które zapewniają komfortowe warunki w trakcie trwania sesji.
W komorze hiperbarycznej wykorzystywany jest stuprocentowy tlen w warunkach wysokiego ciśnienia. Źródło: shutterstock

Komora hiperbaryczna – wskazania

Terapia w komorze hiperbarycznej przeznaczona jest dla osób, które wymagają poprawy procesów fizjologicznych zachodzących w organizmie. Nie występują żadne ograniczenia wiekowe – z leczenia mogą korzystać zarówno dorośli, jak i dzieci, także niemowlęta. Dodatkowo zabieg hiperbaryczny spowalnia proces starzenia oraz wspomaga odżywienie i regenerację komórek. Terapię z wykorzystaniem komory zaleca się pacjentom borykającym się z wieloma schorzeniami oraz dolegliwościami mającymi ostry i przewlekły przebieg. Są to między innymi:
  • choroba dekompresyjna – najczęściej zmagają się z nią piloci samolotów oraz nurkowie. W organizmie gromadzą się pęcherzyki gazu, które jak najszybciej trzeba usunąć, ponieważ mogą wywoływać duszności, obrzęk płuc, a nawet doprowadzić do uszkodzenia rdzenia kręgowego;
  • zatrucia tlenkiem węgla – terapia hiperbaryczna jest najskuteczniejszą metodą niwelowania tego niebezpiecznego dla życia zatrucia;
  • zator gazowy, który powstał np. w trakcie operacji czy cewnikowania;
  • niedokrwienie tkanek miękkich mający ostry charakter;
  • martwicze zakażenie tkanek miękkich;
  • kontuzje mięśniowo-szkieletowe oraz wielonarządowe;
  • oparzenia I i II stopnia;
  • nagła głuchota, która wynika z urazu akustycznego lub ma charakter idiopatyczny;
  • przeszczep skóry – terapia hiperbaryczna zwiększa szanse przyjęcia się trudnych przeszczepów;
  • trudno gojące się rany, np. rany na stopach u cukrzyków, które wynikają z ich złego ukrwienia lub zakażenia;
  • powikłania po amputacji (martwice, stany zapalne), martwica kości lub zagrożenie martwicą tkanek;
  • zakażenia po urazach, odleżyny i ropnie;
  • przewlekłe choroby skóry, różne stany zapalne, odmrożenia, złamania i stłuczenia;
  • schorzenia układu krążenia, np. nadciśnienie tętnicze, miażdżyca lub udar mózgu;
  • zmęczenie, otępienie i stany depresyjne.

Komora hiperbaryczna – przeciwwskazania

Chociaż terapia w komorze hiperbarycznej jest bezpieczna i naturalna, to nie każdy pacjent może się jej podjąć. W razie jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Podstawowymi i bezwzględnymi przeciwwskazaniami do odbycia zabiegów HBO są chemioterapia oraz nieleczona odma opłucna. Poza tym z tego typu zabiegów nie mogą korzystać pacjenci, którzy przyjmują niektóre leki, np. bleomycynę czy cisplatynę. Do innych przeciwwskazań, które trzeba skonsultować z lekarzem należą:
  • rozrusznik serca;
  • ciąża;
  • klaustrofobia;
  • gorączka;
  • astma;
  • infekcje wirusowe, np. zapalenie płuc czy zatok;
  • rozedma płuc;
  • przebyte w przeszłości zapalenie nerwu wzrokowego;
  • padaczka lub skłonność do drgawek i dreszczy;
  • operacje przeprowadzone w okolicach klatki piersiowej lub kości skroniowej;
  • wszczepiony aparat słuchowy.

Czy faktycznie komora hiperbaryczna jest taka bezpieczna?

Chociaż korzystanie z zabiegów w komorze hiperbarycznej jest promowane jako bezpieczne, to mogą pojawić się pewne powikłania. Komplikacje może wywoływać wysokie ciśnienie w komorze lub toksyczne działanie czystego tlenu. Dlatego też przed rozpoczęciem terapii bardzo ważne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu lekarskiego oraz wykluczenie wszelkich przeciwwskazań do odbycia terapii. Do najczęstszych powikłań korzystania z komory hiperbarycznej zaliczają się:
  • uraz ciśnieniowy zatok – może pojawiać się u osób z alergią i infekcjami górnych dróg oddechowych;
  • uraz ciśnieniowy ucha – sposobem na wyrównanie ciśnienia w uchu środkowym w czasie przebywania w komorze jest np. przełykanie śliny lub intensywne ziewanie;
  • zatrucie tlenem – może wystąpić tymczasowe podrażnienie i ból krtani, obrzęk śluzówki nosa, kaszel, problemy z oddychaniem i napad drgawkowy;
  • czasowa krótkowzroczność – dolegliwość ta samoistnie mija po około 6-8 tygodniach od zakończenia terapii;
  • bóle brzucha, nudności, wymioty i biegunki;
  • kaszel;
  • tymczasowy ból głowy;
  • mrowienie lub drętwienie palców i innych kończyn;
  • bóle w klatce piersiowej;
  • ból zębów spowodowany obecnością powietrza pod wypełnieniami – nie jest niebezpieczny, ale może być uciążliwy.

Z leczenia w komorze hiperbarycznej mogą korzystać zarówno dorośli, jak i dzieci. Źródło: shutterstock

Ile kosztuje zabieg w komorze hiperbarycznej?

Leczenie z wykorzystaniem komory hiperbarycznej jest finansowane przez NFZ. By skorzystać z dofinansowanego zabiegu, trzeba jednak spełnić pewne warunki i posiadać odpowiednie dokumenty: skierowanie od lekarza, aktualne badanie RTG klatki piersiowej i EKG oraz dokumentację z przebiegu dotychczasowego leczenia. Poza tym, każdy pacjent jest dodatkowo kwalifikowany przez lekarza, który pracuje w ośrodku terapii hiperbarycznej.

Jeśli nie posiadamy wymaganych kwalifikacji do dofinansowanych zabiegów, musimy sami zapłacić za taką terapię. Wykonuje się ją w wybranych szpitalach i klinikach. Koszt jednego zabiegu w komorze hiperbarycznej wynosi około 150-350 zł. Trzeba mieć na uwadze, by uzyskać oczekiwane efekty, wymagane jest odbycie całej serii zabiegów, najczęściej od 10 do nawet kilkudziesięciu sesji. Nie jest to tania terapia, ale jeśli w grę wchodzi nasze zdrowie, to warto w nią zainwestować.

Zalety hiperbarycznej terapii tlenowej

Poza przywróceniem do pełni zdrowia i łagodzeniem niektórych schorzeń, terapia w komorze hiperbarycznej wykazuje także kilka innych korzyści:

Komora hiperbaryczna – czy warto?

Jeśli znajdujemy się w grupie osób, które wykazują wyraźne wskazania do odbycia terapii z wykorzystaniem komory hiperbarycznej, czym prędzej powinniśmy zwrócić się do lekarza z prośbą o skierowanie na zabiegi. Jeśli natomiast nie otrzymamy dofinansowania, to niestety sami musimy zafundować sobie taką kurację. Nie jest to tania terapia, ale jeśli w grę wchodzi nasze zdrowie, to zdecydowanie warto w nią zainwestować.
Ekologia.pl (Klaudia Kwiatkowska)

Bibliografia

  1. “https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/hyperbaric-oxygen-therapy/about/pac-20394380”; data dostępu: 2020-10-20
  2. “https://www.medicalnewstoday.com/articles/313155#benefits”; data dostępu: 2020-10-20
  3. “https://healthblog.uofmhealth.org/health-management/what-to-know-before-receiving-hyperbaric-oxygen-chamber-therapy”; data dostępu: 2020-10-20
  4. “https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1114115/”; data dostępu: 2020-10-20
  5. “https://www.r3healing.com/hyperbaric-chamber-benefits/”; data dostępu: 2020-10-20
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy