Olej z pachnotki - właściwości i działanie. Jak stosować olej z pachnotki?

W Azji pachnotkę uprawia się jako warzywo i ziele urozmaicające zupy, sałatki, dania z ryżu oraz ryb. Także olej z pachnotki pozyskiwany z tej wonnej rośliny wywalczył sobie zaszczytne miejsce w kuchni… oraz w apteczce. Poznaj jego niezwykłe właściwości lecznicze…



Pachnotka - zastosowanie, właściwościpixabay.com
  1. Uprawa pachnotki
  2. Skład oleju z pachnotki
  3. Olej z pachnotki - balsam na serce
  4. Inne zdrowotne właściwości oleju z pachnotki
  5. Olej z pachnotki jako kosmetyk
Pachnotkę pod koniec XIX wieku przywieźli do USA azjatyccy imigranci i roślina szybko podbiła serca Amerykanów. Dziś stosuje się ją szeroko w przemyśle spożywczym m.in. do aromatyzowania sosów i cukierków. W Japonii z kolei odświeżające listki podawane są często do sushi i sashimi, a nawet używane do piklowania specyficznych słonych śliwek umeboshi. Ale walory smakowe to zaledwie ułamek atrakcyjności pachnotki. Już tradycyjna medycyna chińska polecała ekstrakt z pachnotki (inna nazwa ziela) jako balsam na bolący żołądek oraz mdłości, lek przeciwdziałający skurczom mięśni, a także panaceum na kaszel i dolegliwości oddechowe związane z astmą.

Uprawa pachnotki

Pachnotka, zwana również japońską miętą oraz chińską bazylią, to wieloletnia roślina pochodząca z Azji. Z botanicznego punktu widzenia należy do rodziny jasnotowatych i charakteryzuje się pięknymi ząbkowatymi liśćmi, które mogą przybierać soczyście zieloną lub fioletowo-czerwoną barwę. Pomimo egzotycznego pochodzenia można ją z powodzeniem piastować w polskich ogródkach, gdzie spełnia rolę dekoracyjną, wzrastając nawet do 60 centymetrów. Pachnotka zwyczajna dość dobrze znosi mróz, ale wymaga nasłonecznionego, chronionego od wiatru stanowiska. Można ją wysadzać również w donicach na balkonie czy tarasie, a w zamian odwdzięcza się przyjemną, acz intensywną, miętowo-cynamonową wonią. Z prażonych nasion pachnotki wytwarza się transparentny olej o ciekawym orzechowym smaku, którego zalety docenia zarówno medycyna, jak i kosmetologia.

Olej z pachnotki należy do stosunkowo mało znanych na rynku europejskim. A szkoda, bo kryje w sobie zaskakujące bogactwo związków chemicznych, w których dzisiejsza medycyna upatruje lekarstwa na największe bolączki cywilizacyjne. Ze względu na dość wysoką cenę oleju, trudno go polecać do wykorzystania w kuchni (nie jest również stabilny w wysokich temperaturach). Z powodzeniem może on jednak zastąpić sporą część popularnych suplementów, będąc dodatkiem do zimnych posiłków.
Pachnotka, fot. pixabay.com

Skład oleju z pachnotki

Swoją renomę olej z pachnotki zawdzięcza przede wszystkim olbrzymiej dozie odmładzającej witaminy E oraz wysokiej zawartości kwasów tłuszczowych omega 3, a dokładniej kwasu ALA, który odgrywa niebanalną rolę w ochronie serca.
Ponadto w oleju z pachnotki znajdziemy - cenne polifenole, a wśród nich kwas rozmarynowy o niezwykle silnym działaniu antyoksydacyjnym:

Co zaś najważniejsze, wyjątkowo korzystna jest proporcja kwasów tłuszczowych omega 3 do omega 6 w oleju z pachnotki, oscylująca na poziomie 54-65% wobec 14-20%. Pod tym względem olej z pachnotki nie różni się wiele od zachwalanego powszechnie oleju lnianego. Kwas ALA, choć nie tak cenny dla organizmu jak kwas EPA (obecny tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego), może być częściowo przetwarzany przez organizm na EPA, a ponadto sam w sobie jest ważnym elementem zdrowej diety.
Zawartość kwasów tłuszczowych omega 3 w olejach roślinnych w %; opracowanie własne

Olej z pachnotki - balsam na serce

Olej z pachnotki jest przede wszystkim wielkim sprzymierzeńcem układu krążenia. A to za sprawą zarówno korzystnej proporcji kwasów omega 3 do omega 6, jak i zawartości antyutleniających polifenoli. Zdaniem naukowców, regularne przyjmowanie oleju z pachnotki (jako dodatku do sałatki lub w formie kapsułek) ma zasadniczy wpływ na obniżenie ciśnienia tętniczego i prewencję zawałów serca. Ponadto w 12-tygodniowym badaniu przeprowadzonym na grupie dorosłych o podwyższonym profilu lipidowym we krwi, okazało się, że suplementacja olejem z pachnotki po 3 miesiącach przyniosła obniżenie wszystkich markerów związanych z miażdżycą – efekt ten porównywany jest do korzyści wynikających z podjęcia umiarkowanej aktywności fizycznej. Po tym samym czasie u badanych obniżył się również poziom złego cholesterolu LDL we krwi, a nieznacznie podwyższył poziom dobroczynnej frakcji HDL.
pixabay.com

Inne zdrowotne właściwości oleju z pachnotki

Badania nad medycznym wykorzystaniem oleju z aromatycznej rośliny przynoszą także obiecujące rezultaty w aspekcie kontroli nad stresem. Eksperymenty prowadzono na razie na myszach, ale wykazały one, że olej z pachnotki po czterech tygodniach dawkowania znacząco obniża poziom napięcia nerwowego w stresujących sytuacjach.
Na tym jednak nie koniec! Olej z pachnotki dzięki wysokiej zawartości kwasu rozmarynowego (jedyna roślina poza samym rozmarynem!) ma także wyjątkowo korzystny wpływ na przebieg ostrego zapalenia nerek, zwłaszcza nefropatii typu IgA.

Inne studia o bardziej ogólnym charakterze wskazują, że olej z pachnotki, dzięki bogactwu kwasu ALA ma także potencjał redukowania ryzyka rozwoju wybranych nowotworów, w szczególności raka jelita grubego. Mówi się również o niezwykle korzystnym wpływie ALA na przebieg astmy, reumatoidalnego zapalenia stawów, stanów zapalnych jelit, a także depresji.

W celach terapeutycznych poleca się przyjmowanie 6 g oleju z pachnotki dziennie. Ostrożność zachowywać powinny osoby biorące leki rozrzedzające krew i mające skłonności do spontanicznych krwotoków.
Nasiona pachnotki. By National Institute of Korean Language [CC BY-SA 2.5], via Wikimedia Commons

Olej z pachnotki jako kosmetyk

Kobiety na całym świecie zakochały się w oleju z pachnotki z zupełnie innych względów niż zdrowotne. Na fali zainteresowania ekologicznymi kosmetykami, a zwłaszcza olejami roślinnymi, pachnotka zyskała renomę jako serum odmładzające, a jednocześnie balsam na tłustą, zanieczyszczoną cerę. To rzadkie połączenie, które spodoba się zwłaszcza paniom po 30-tce borykającym się wciąż z dorosłym trądzikiem.
Na uwagę zasługują szczególnie dobrze przyswajalne przez skórę kwasy omega 3 obecne w oleju z pachnotki w tak wysokiej ilości. Dzięki nim cera łatwo się regeneruje, a proces powstawania zmarszczek znacząco się opóźnia. Przeciwstarzeniowemu efektowi sprzyjają również antyutleniające polifenole, a wśród nich zwłaszcza kwas rozmarynowy, który dodatkowo działa przeciwzapalnie. Stosowany bezpośrednio na skórę olej z pachnotki jest również prekursorem ceramidów tworzących barierę chroniącą przed utratą nawilżenia.

Olej z pachnotki posiada również właściwości antybakteryjne i przeciwzapalne, zwalczając skutecznie wypryski i zaskórniki, zapobiegając rozwojowi trądziku, a także pomagając przy stanach zapalnych skóry takich jak egzema czy łuszczyca. Kwas linolowy redukuje również opuchliznę i w połączeniu z kwasem rozmarynowym ma silne właściwości przeciwuczuleniowe.

Olej z pachnotki poleca się wykorzystywać przede wszystkim:
  • jako olej do cery dojrzałej oraz na suchą, popękaną i szorstką skórę;
  • jako kosmetyk do cery tłustej, trądzikowej i zanieczyszczonej, a także zmywacz do twarzy;
  • jako balsam na suchą, swędzącą skórę głowy oraz cienkie, wypadające włosy;
  • jako substancję odkażającą na zmiany skórne nieznanego pochodzenia;
  • jako lek na swędzące wysypki alergiczne.

Olej z pachnotki stosuje się w postaci nierozcieńczonej, nakładając bezpośrednio na problematyczne miejsca. Dodatkową zaletą produktu jest fakt, że doskonale się wchłania, nie pozostawiając na skórze oleistego filtru, a wręcz matując tłuste partie skóry.
Agata Pavlinec

Bibliografia

1. http://www.lifeextension.com/Magazine/2004/4/aas/Page-01
2. https://www.healthline.com/health/food-nutrition/healthy-cooking-oil-perilla-oil#1
3. https://examine.com/supplements/perilla-oil/
4. https://healthyfocus.org/health-benefits-of-perilla-oil/
5. http://perillaoil.com/

Ocena (4.4) Oceń:
Pasaż zakupowy