Olejek kminkowy – właściwości i działanie. Jak stosować olejek kminkowy?

Olejek kminkowy należy do mniej znanych produktów aromaterapeutycznych. Wytwarzany jest metodą destylacji parowej z dojrzałych i wysuszonych nasion kminku (Carum carvi). To ważne rozróżnienie, bowiem olejek kminkowy bywa mylony z dwoma innymi olejkami – z czarnuszki siewnej, zwanej czarnym kminkiem, oraz z kminu indyjskiego. Każdy z tych produktów posiada jednak unikalne właściwości lecznicze.



Olejek kminkowy jest cenionym olejkiem do masażu; źródło: Mix Pixel [Mix Pixel ]Olejek kminkowy jest cenionym olejkiem do masażu; źródło: Mix Pixel [Mix Pixel ]
  1. Pierwsze wzmianki o olejku kminkowym
  2. Olejek kminkowy - charakterystyka
  3. Olejek kminkowy - skład chemiczny
  4. Olejek kminkowy - właściwości lecznicze
  5. Olejek kminkowy - zastosowanie
  6. Środki ostrożności
Kminek zwyczajny to przy tym roślina dość pospolita, rosnąca dziko w Polsce. Gatunek w stanie naturalnym występuje powszechnie w zachodniej Azji, Afryce oraz na kontynencie europejskim. Dane archeologiczne wskazują, że już w czasach epoki kamiennej, około 8 tysięcy lat temu, ludzie korzystali z dobrodziejstw małych brązowych nasionek rodzonych przez kwitnące na biało rośliny selerowate. O kminku wspominają również liczne źródła pisemne z czasów starożytnych Egipcjan i Rzymian – ponoć żołnierzy Juliusza Cezara karmiono przed bitwami chlebem na mleku i kminie.

Pierwsze wzmianki o olejku kminkowym

Antyczni znali i chętnie wykorzystywali sztukę rozdrabniania nasion i ziół w moździerzach – tak powstawały pierwsze naturalne leki o skoncentrowanym działaniu. Trudno więc się dziwić, że już Pedanius Dioskurydes, żyjący w I w. n.e. botanik i farmakolog rzymski, w swoim wiekopomnym, pięciotomowym dziele „De Materia Medica” opisuje korzystne działanie olejku kminkowego. Dioskurydes poleca aromatyczny olej przede wszystkim bladolicym dziewczętom.

Ale olejek z nasion kminku tłoczony był dużo wcześniej. W tekstach ajurwedyjskich, uznawanych na najstarszy system medyczny na świecie, pojawiają się liczne wzmianki o olejku kminkowym i jego licznych zastosowaniach. Starożytni hindusi polecali go przede wszystkim na problemy żołądkowe, stany zapalne, zaburzenia hormonalne, otyłość, bóle głowy oraz kolki jelitowe.

Olejek kminkowy - charakterystyka

Nasiona kminku jako takie nie należą do przesadnie oleistych – stąd metoda destylacji parą jest najbardziej efektywnym sposobem pozyskania skoncentrowanego ekstraktu czynnych związków obecnych w roślinie. Szacuje się, że z danej masy nasion pozyskuje się olejek kminkowy o wadze sięgającej 2-8% surowca.

Sam olejek kminkowy jest najczęściej transparentny, czasem o delikatnie żółtym zabarwieniu, ale z wiekiem ma tendencję do ciemnienia. Jego zapach jest bardzo wyraźny, słodki i pikantny, z wyczuwalną nutą pieprzu. Poza celami leczniczymi wykorzystuje się go do produkcji kosmetyków, zwłaszcza mydeł i past do zębów, gdzie odgrywa rolę aromatu. Olejek kminkowy jest ceniony również w przemyśle perfumeryjnym, nadając wodom toaletowym wyrazistego charakteru.
Kminek jaki dzika roślina łąkowa; źródło: Pixabay

Olejek kminkowy - skład chemiczny

To, co starożytni uważali za moc Matki Natury zamkniętą w niepozornych nasionkach, współcześni naukowcy potrafią wyizolować, nazwać i zmierzyć. I tak analiza zawartości olejku kminkowego pozwoliła zidentyfikować:
  • Karwon – główny (50-60%) eteryczny składnik olejku kminkowego zaliczany do terpenów; posiada silne działanie ściągające, wykrztuśne i wspomagające proces trawienia.
  • Limonen – monoterpen o działaniu przeciwbakteryjnym oraz antyoksydacyjnym.
  • Karwakrol – uważany za jeden z najsilniejszych naturalnych antybiotyków – zwalcza wyjątkowe złośliwe szczepy bakterii; ma również działanie przeciwutleniające, przeciwbólowe oraz potencjalnie antynowotworowe.
  • Anetol – związek lotny o działaniu przeciwgrzybicznym, przeciwbakteryjnym oraz potencjalnie przeciwnowotworowym. Pozytywnie stymuluje mózg do wydzielania dopaminy.
  • Tujon – naturalny antydepresant obniżający poziom stresu.
  • Mircen – monoterpen oddziałujący bezpośrednio na neuroprzekaźniki i łagodzący stany podenerwowania i niepokoju.
Fot. 6 Diagram przedstawiający zdrowotne właściwości olejku kminkowego; opracowanie własne

Olejek kminkowy - właściwości lecznicze

Skoncentrowane działanie wymienionych wyżej substancji czynnych sprawia, że olejek kminkowy odznacza się szerokim spektrum korzyści zdrowotnych. Do najbardziej znanego i powszechnego zastosowania należą problemy żołądkowo-jelitowe. Z badań wynika bowiem, że olejek leczy stany zapalne żołądka wywołane niestrawnością, pomaga pozbyć się gazów jelitowych, przyspiesza trawienie, pobudza produkcję kwasów i enzymów żołądkowych, zapobiega zaparciom. Istnieją studia dokumentujące pozytywny wpływ olejku kminkowego na przebieg choroby wrzodowej wywołanej bakterią H. pylori.
Olejek eteryczny z Carum carvi może być także doskonałym lekiem na kaszel, zarówno pochodzenia alergicznego (astma), jak i bakteryjnego. W tym kontekście łączą się bowiem przeciwzapalne, antybiotyczne, wykrztuśne i antyhistaminowe właściwości poszczególnych związków czynnych. W praktyce aromaterapii poleca się inhalacje z wykorzystaniem olejku kminkowego przy przeziębieniach, zapaleniu krtani, tchawicy, oskrzeli a także zapalenia zatok – pomaga on bowiem rozpuszczać wydzielinę zalegającą w drogach oddechowych.

Rozkurczowe właściwości olejku kminkowego mają również korzystny wpływ na serce i układ krwionośny. Uważa się, że może on wspierać prawidłowy rytm pracy serca, wzmacniać mięsień sercowy, przeciwdziałać twardnieniu naczyń krwionośnych i tym samym zapobiegać nadciśnieniu. To samo rozluźniające działanie widoczne jest również przy stanach napięcia mięśniowego aparatu ruchowego oraz powtarzających się skurczach.

Do olejku kminkowego warto przede wszystkim przekonać kobiety. Jego moczopędne działanie ma dobroczynny wpływ na układ moczowy, obniżając ryzyko stanów zapalnych cewki i pęcherza. Ponadto olejek kminkowy polecany jest jako środek wspomagający jakość i ilość produkowanego mleka w czasie laktacji, zaś przy problemach z miesiączkowanie pomaga powrócić do równowagi hormonalnej.
Nasiona kminku; źródło: Pixabay

Olejek kminkowy - zastosowanie

Jak używać olejek kminkowy dla zdrowia? W przeciwieństwie do wielu innych preparatów aromaterapuetycznych, olejek kminkowy wskazany jest także do użytku wewnętrznego. W stanach niestrawności i dolegliwości układu trawiennego poleca się picie ciepłej wody z kilkoma kroplami olejku (na jedną szklankę) i ewentualnym dodatkiem pieprzu lub olejku miętowego. Najpowszechniejsze zastosowanie to oczywiście inhalacje – czy to w formie kąpieli parowej, czy kominka do aromaterapii – które polecić można przede wszystkim przy kaszlu, stanach napięcia oraz żołądkowej niedyspozycji.
Olejek kminkowy można także aplikować zewnętrznie na skórę. Rozcieńczony z olejkiem bazowym (np. ze słodkich migdałów czy oliwie z oliwek) nadaje się on do masażu obolałych i naciągniętych mięśni, zaś dodany do kąpieli pomaga złagodzić kaszel i reakcje uczuleniowe. Ze względu na działanie antyoksydacyjne taka kąpiel może mieć również działanie odmładzające.
Wreszcie, olejek można śmiało dodawać do kremów, szamponów i odżywek do włosów, aby łagodzić stany zapalne skóry, zarówno pochodzenia bakteryjnego, grzybicznego, jak i alergicznego.

Środki ostrożności

Olejek kminkowy należy do stosunkowo bezpiecznych preparatów, które można aplikować na skórę nawet bez rozcieńczenia. Istnieją zaledwie pojedyncze przypadki toksycznych reakcji przy kontakcie wysoko stężonego olejku ze skórą. Tym niemniej, dzieciom i młodzieży do lat 18 nie poleca się doustnego stosowania preparatu, zaś dla dorosłych maksymalna bezpieczna dawka wynosi 0.1 ml trzy razy dziennie.

Naturalnie, nie należy stosować olejku kminkowego, nawet rozcieńczonego, w okolicach oczu, błon śluzowych, a także przy niezagojonych ranach. Ponadto nie poleca się terapii pacjentom z chorobami wątroby i nerek oraz kobietom ciężarnym – przede wszystkim za względu na brak szczegółowych badań. Dla zdrowych ludzi olejek może być jednak cennym wyposażeniem domowej apteczki. Miłośnikom wieloskładnikowych kompozycji aromatycznych można zaś polecić stosowanie olejku kminkowego wraz z olejkiem bazyliowy, kolendrowym, imbirowym, rumiankowym, pomarańczowym i lawendowym.
Agata Pavlinec

Bibliografia

  1. Mohaddese Mahboubi; “Caraway as Important Medicinal Plants in Management of Diseases”; data dostępu: 2019-05-20
  2. “Caraway seed essential oil”; data dostępu: 2019-05-20
  3. Kiran Patil; “15 Best Benefits Of Caraway Essential Oil”; data dostępu: 2019-05-20
  4. Mercola; “Carry your stress away with caraway oil”; data dostępu: 2019-05-20
Ocena (5.0) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy