Soda kalcynowana – właściwości, działanie i zastosowanie sody kalcynowanej

Moda na ekologiczne środki higieniczne i pielęgnacyjne trwa w najlepsze. Jednym z nich jest soda kalcynowana, która sprawia, że nasze ubrania czy inne tekstylia będą wyglądały jak nowe. Okazuje się, że wcale nie musimy stosować silnych chemicznie specyfików, żeby zadbać o nasz wygląd czy wnętrze domu. Coraz chętniej sięgamy po naturalne i przyjazne środowisku produkty, które również znakomicie działają. Co trzeba wiedzieć o sodzie kalcynowanej? Jak należy używać tej substancji chemicznej?



Soda kalcynowana inaczej nazywana jest węglanem sodu lub lekką sodą piorącą, fot. shutterstockSoda kalcynowana inaczej nazywana jest węglanem sodu lub lekką sodą piorącą, fot. shutterstock
  1. Soda kalcynowana – co to takiego?
  2. Właściwości piorące sody kalcynowanej
  3. Jak inaczej można wykorzystać sodę kalcynowaną?
  4. Jak zrobić sodę kalcynowaną?
  5. Soda kalcynowana – czy jest bezpieczna?
  6. Dlaczego warto wybrać sodę kalcynowaną?

Soda kalcynowana – co to takiego?

Soda kalcynowana, inaczej nazywana węglanem sodu lub lekką sodą piorącą, to nieorganiczny związek chemiczny (Na2CO3). Wbrew pozorom nie jest to ta sama substancja, co soda oczyszczona (wodorowęglan sodu). To dwie zupełnie różne sody, które różnią się zarówno składem chemicznym, jak i właściwościami. Soda kalcynowana występuje w postaci białego proszku, który doskonale rozpuszcza się w wodzie. Wykazuje znakomite właściwości higroskopijne, czyli bez problemu chłonie wodę i topi się w temperaturze 852 stopni Celsjusza.

Sodę kalcynowaną  wykorzystuje się przede wszystkim do prania tkanin, ponieważ wykazuje właściwości zmiękczające wodę. Jest także składnikiem mydeł oraz chemicznych środków piorących. Na etykietach produktów ukrywa się pod symbolem E500(I). Ten związek chemiczny stosuje się także do produkcji szkła, papieru oraz w garbarstwie, syntezach chemicznych i laboratoriach jako odczynnik chemiczny. W przemyśle spożywczym służy jako regulator kwasowości, a także substancja spulchniająca i stabilizująca. Możemy go znaleźć w wielu wyrobach cukierniczych, paluszkach, maśle, słodzikach, dżemach czy lodach.

Naturalnie związek ten występuje w tzw. jeziorach sodowych oraz w popiele roślin morskich. Jest także ważnym składnikiem wielu minerałów.

Właściwości piorące sody kalcynowanej

Sodę kalcynowaną wykorzystuje się przede wszystkim jako naturalny środek piorący i odplamiający. Znakomicie sprawdzi się do prania białych i jasnych rzeczy, ponieważ w odpowiednim stężeniu wykazuje właściwości wybielające. W banalny sposób można stworzyć wydajny i ekologiczny proszek do prania: wystarczy wymieszać sodę z płatkami mydlanymi i zamknąć w szczelnym słoiku. Do każdego prania dodawać jedną albo dwie łyżki otrzymanej mieszanki.

Jeśli nasze ubrania posiadają żółte plamy albo ślady potu, z pomocą tego związku chemicznego możemy zrobić domowy wybielacz. Wystarczy zmieszać sodę kalcynowaną z odrobiną wody utlenionej. Następnie powstały preparat nałożyć na zabrudzone miejsca i lekko szorować, np. szczoteczką do rąk, pozostawić do wyschnięcia, a potem uprać w pralce.

Jeśli nasze ubrania są zszarzałe albo posiadają nieestetyczne plamy np. po dezodorantach, można je wymoczyć w wybielającej mieszance. Wystarczy użyć sodę kalcynowaną z sokiem ze świeżo wyciśniętej cytryny: do dwóch litrów gorącej wody dodajemy łyżeczkę sody oraz sok z połówki cytryny. Namaczamy ubranie przez około 1-2 godziny, a następnie pierzemy je w pralce.

Soda kalcynowana nie jest zalecana do prania kolorowych ubrań, nawet jeśli posiadają trudno schodzące plamy. Soda może spowodować, że intensywne odcienie wyblakną pod jej wpływem. 

Zaletą tego specyfiku jest to, że nie powoduje podrażnień i nie uczula, dlatego też można w niej prać ubranka małych dzieci i alergików.
Soda kalcynowana występuje w postaci białego proszku, który doskonale rozpuszcza się w wodzie, fot. shutterstock

Jak inaczej można wykorzystać sodę kalcynowaną?

Poza tym, że jest znakomitym środkiem piorącym i wybielającym, soda kalcynowana ma wiele innych ciekawych zastosowań. W związku z tym, że zmiękcza wodę, soda kalcynowana powinna być dodana do środków w urządzeniach, mających kontakt z twardą wodą, która przyczynia się do powstawania kamienia  - np. pralki czy zmywarki. Usuwa też trudne plamy (np. ze smaru, kawy, szminki, wina, sadzy). Ponadto neutralizuje zapachy i doskonale pochłania wilgoć.
Z sody kalcynowanej można zrobić naturalne tabletki do zmywania. Wystarczy wymieszać węglan sodu z odrobiną wody, następnie przełożyć do małych foremek i odstawić w suchym miejscu. Później tylko dodawać do każdego zmywania. Soda kalcynowana poradzi  sobie także z silnie zabrudzonymi i przypalonymi garnkami – takie naczynie należy zasypać odrobiną sody i wyszorować druciakiem.

Pastę z sody i odrobiny wody można wykorzystać do czyszczenia łazienki: wystarczy nanieść specyfik na czyszczone powierzchnie, delikatnie wyszorować szczoteczką, a następnie wypłukać ciepłą wodą. Z racji tego, że soda kalcynowana wykazuje dobrą rozpuszczalność w wodzie, można ją wykorzystać do mycia podłóg: do wiadra z ciepłą wodą wsypujemy sodę i otrzymaną mieszanką myjemy zabrudzone powierzchnie.

Oczywiście samodzielne przygotowanie ekologicznych środków do utrzymania czystości w domu wiąże się ze sporą odpowiedzialnością. Soda kalcynowana i jej pochodne są bezpieczne, ale mimo wszystko trzeba zachować ostrożność. Należy przestrzegać środków bezpieczeństwa , zadbać o dokładne odmierzenie odczynników i przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci. Skuteczność środków powstałych na bazie sody kalcynowanej zależeć będzie także od stopnia twardości wody czy zabrudzenia czyszczonych powierzchni.
Na podstawie: https://www.thespruce.com/sodium-carbonate-safety-cleaning-1706882
 

Jak zrobić sodę kalcynowaną?

Sodę kalcynowaną można kupić w sklepach internetowych, albo po prostu - zrobić ją samemu. W jaki sposób? 2-3 szklanki sody oczyszczonej (dostępnej w każdym sklepie spożywczym) należy równomiernie rozprowadzić na blaszce do pieczenia, włożyć do piekarnika rozgrzanego do temperatury 200 stopni Celsjusza i wygrzewać przez około godzinę (czasem krócej). Od czasu do czasu trzeba przemieszać sodę. Różnica między obiema substancjami jest wyraźnie widoczna: otrzymana soda kalcynowana jest puszysta i sypka (stąd też nazwa lekki węglan sodu), natomiast soda oczyszczona sprawia wrażenie ciężkiej i znacznie trudniej się rozprowadza.
Soda kalcynowana zastępuje także wiele szkodliwych detergentów służących do utrzymywania czystości w domowych pomieszczeniach (zmywanie naczyń, mycie szkła i podłóg, dezynfekcja łazienki), fot. shutterstock

Soda kalcynowana – czy jest bezpieczna?

Węglan sodu, czyli soda kalcynowana, uważany jest za substancję bezpieczną. Jednak wszystko to, co stosowane jest w nadmiarze, może zaszkodzić. Zbyt częste spożywanie produktów z dodatkiem sody kalcynowanej może wywołać wymioty czy biegunkę, ale także może spowodować uszkodzenie nerek lub nadmierną produkcję soku żołądkowego.

Stosując sodę kalcynowaną należy zachować szczególną ostrożność. Działa drażniąco na oczy, a w trakcie używania tej substancji należy stosować gumowe rękawice. Po skończeniu użytkowania sody należy dokładnie umyć ręce, a w przypadku dostania się tej substancji do oczu trzeba dokładnie przepłukać je wodą i koniecznie zgłosić się do lekarza.

Dlaczego warto wybrać sodę kalcynowaną?

Bycie ekologicznym to nie tylko moda, ale przede wszystkim troska o nasze środowisko naturalne. Soda kalcynowana jest jedną z tych substancji, która z powodzeniem zastępuje szkodliwą chemię produkowaną na masową skalę. Węglan sodu jest nie tylko przyjazny środowisku, ale przede wszystkim skuteczny w wielu dziedzinach: zmiękcza wodę, pomaga pozbywać się uporczywych plam, ale także zastępuje wiele detergentów służących do utrzymywania czystości w domowych pomieszczeniach (zmywanie naczyń, mycie szkła i podłóg, dezynfekcja łazienki). Warto przestawić się na proste, tanie, naturalne i przede wszystkim bezpieczne dla środowiska (oraz nas samych) rozwiązania.
Klaudia Kwiatkowska
 

Bibliografia

  1. “https://www.thespruce.com/sodium-carbonate-safety-cleaning-1706882”; data dostępu: 2020-02-06
  2. “https://www.thespruce.com/what-is-washing-soda-2145888”; data dostępu: 2020-02-06
  3. “https://www.ima-na.org/page/what_is_soda_ash”; data dostępu: 2020-02-06
  4. “https://naturesnurtureblog.com/how-to-make-washing-soda/”; data dostępu: 2020-02-06
  5. “http://www.softschools.com/formulas/chemistry/sodium_carbonate_uses_properties_structure_formula/256/”; data dostępu: 2020-02-06
Ocena (4.2) Oceń:
Pasaż zakupowy