Ekologiczny portret Polaków

fot. dreamstimefot. dreamstime

Na miejsce wakacyjnego wypoczynku chętnie wybieramy atrakcyjne przyrodniczo tereny - lasy, jeziora, morze czy góry. Ale czy Polacy naprawdę cenią przyrodę? Czy Polak = ekolog? Ministerstwo Środowiska zaprezentowało wyniki pierwszych rządowych badań społecznych na temat ekologii w Polsce.



Pod lupą badaczy znalazło się i to, co myślimy o ekologii, ale też to, co robimy, szczególnie jeśli chodzi o gospodarkę odpadami, zmiany klimatu, racjonalne wykorzystanie zasobów naturalnych, proekologiczne zachowania konsumenckie i stosunek do ekologii. Ministerstwo Środowiska przepytało ponad 1000 osób, żeby uchwycić ekologiczny portret Polaków i móc śledzić to, jak będzie się on zmieniał w przyszłości.

Nasze obawy

Jak wynika z badań przeprowadzonych przez resort środowiska, najbardziej boimy się trzech ekologicznych problemów: zanieczyszczenia powietrza (aż 54 proc.), problemu śmieci (53 proc. ) i zanieczyszczenia wód (53 proc.). „Śmieci są dla nas takim utrapieniem, że zgadzamy się nawet na bardziej rygorystyczne przepisy czy ostrzejsze kary za wyrzucanie ich w niedozwolone miejsca. Jednocześnie tylko 45 proc. Polaków deklaruje, że odpady segreguje regularnie, a 17 proc., że robi to sporadycznie.” – czytamy w raporcie. Do większej aktywności w tym obszarze zachęciłyby nas bardziej powszechna dostępność pojemników do segregacji oraz akcje edukacyjno-informacyjne pokazujące, jak segregować we właściwy sposób.

Kolejna konkluzja jest taka, że 70 proc. społeczeństwa czuje się odpowiedzialna za  lokalne otoczenie i środowisko. Pytani, dlaczego warto chronić przyrodę odpowiadamy, że z troski o przyszłe pokolenia (67 proc.) i o zdrowie (66 proc.). Mniej niż 1 proc. badanych twierdzi, że nie warto nic robić w tym kierunku.

Jak demonstrujemy swoją pro środowiskową postawę? Z badań wynika, że statystyczny Polak robi to  głównie korzystając z toreb
Śmieci są dla nas takim utrapieniem, że zgadzamy się nawet na bardziej rygorystyczne przepisy czy ostrzejsze kary za wyrzucanie ich w niedozwolone miejsca. Jednocześnie tylko 45 proc. Polaków deklaruje, że odpady segreguje regularnie, a 17 proc., że robi to sporadycznie.
wielorazowego użytku podczas zakupów. Ponadto, co trzeci badany często zwraca uwagę na oznaczenia ekologiczne na produktach. Za inny, powszechny wśród Polaków, sposób na ochronę środowiska można także uznać oszczędzanie energii. Nie robi tego tylko co dziesiąta osoba. Przodują tu mężczyźni – 13 proc. nie oszczędza energii, wśród kobiet odsetek ten wynosi 8 proc.

Zmiany klimatu – istotny problem

Zmiany klimatu, w ocenie resortu środowiska, to coraz powszechniej dostrzegane zjawisko. Tego samego zdania jest zdecydowana większość respondentów. 80 proc. z nich potwierdza, że aktualnie mamy do czynienia ze zmianami klimatu. Za główne ich przyczyny uważamy: zanieczyszczenie środowiska (57 proc.), emisję gazów cieplarnianych (56 proc.), postęp techniczny (44 proc.) oraz wycinanie obszarów leśnych (37 proc.). Jednocześnie Polacy czują się współodpowiedzialni za  przeciwdziałanie zmianom klimatu – uważa tak 63 proc. respondentów.  Podobnie wygląda kwestia zasobów naturalnych. Aż 86 proc. osób zgadza się, że ulegają one uszczupleniu. Tylko 2 proc. mniej respondentów uważa, że każdy człowiek ma wpływ poprzez swoje indywidualne działania na stan zasobów naturalnych.

Podsumowując tegoroczne wyniki badania minister Marcin Korolec wskazał, że są one ważne nie tylko dla planowania polityki ochrony środowiska, ale też dla każdego Polaka:

– Polacy na miejsce wakacyjnego wypoczynku wybierają najchętniej lokalizacje atrakcyjne przyrodniczo – cieszy mnie to jako ministra środowiska. To znaczy także, że w wakacje doceniamy, że warto dbać o  nasz zielony „kapitał”. Badanie pokazało, że Polacy najbardziej boją się trzech ekologicznych problemów: zanieczyszczenia powietrza, problemu śmieci i zanieczyszczenia wód. Już dziś te trzy obszary są dla mnie priorytetowe i stale wzmacniamy działania, żeby skutecznie się z nimi uporać.  Bardzo ważnej jest według mnie, że Polacy są świadomi problemu śmieci i są przygotowani na to, że walka z nim będzie wymagać zaangażowania każdego z nas. Sukces wycofywania torebek foliowych ze sklepów to dowód, że to możliwe. – skomentował wyniki minister Marcin Korolec.


Polak=ekolog?

  • Zdecydowana większość Polaków, bo aż 94% widzi wpływ środowiska na jakość życia i zdrowie człowieka. 45% osób uważa, że wpływ ten jest bardzo istotny, a tylko 1% Polaków uważa, że nie ma on znaczenia. Mieszkańcy miast, w porównaniu do osób mieszkających na wsi, są bardziej skłonni uważać wpływ środowiska naturalnego za istotny (96% w stosunku do 90%).
  • Prawie połowa Polaków twierdzi, że wybiera rozwiązania ekologiczne, nawet gdy oznacza to dodatkowy koszt (47%). Przeciwnego zdania jest 43% badanych. Im wyższe wykształcenie, tym częściej Polacy wybierają rozwiązania ekologiczne, nawet jeśli są droższe.
  • Wśród największych problemów środowiska naturalnego w czołówce znajdują się trzy, każdy wskazywany przez ponad połowę respondentów – zanieczyszczenie powietrza (54%), problem śmieci (53%), zanieczyszczenie wód (53%). W dalszej kolejności wymieniane są: katastrofy naturalne (29%), katastrofy wywoływane przez człowieka (28%), wyczerpywanie się zasobów naturalnych (27%), czy też wzrost poziomu hałasu (22%) i utrata różnorodności biologicznej (16%).
  • Jak uzasadniamy potrzebę ochrony środowiska? Argumentami, do których Polacy odwołują się najczęściej są: troska o przyszłe pokolenia (67%) i dbałość o zdrowie człowieka (64%). Względy ekonomiczne podaje 16% osób, a 9% odwołuje się do motywacji wewnętrznej tj. własnej filozofii życiowej. Mniej niż 1% badanych twierdzi, że środowiska chronić nie warto.

Zielone zakupy?

  • Co trzeci badany często zwraca uwagę na oznaczenia ekologiczne na produktach (34%). Jednak więcej, bo 42% osób robi to rzadko, a 19% wcale. Częściej od ogółu robią to osoby najlepiej wykształcone.
  • Często droższe, ale jednocześnie bardziej przyjazne dla środowiska towary wybiera co najmniej 27% osób, rzadko 48%, a wcale 19%.

segregowałbym, gdyby... czyli nasze śmieci

  • 45% Polaków deklaruje, że śmieci segreguje regularnie, a 17%, że robi to sporadycznie. 5% Polaków pali śmieci w  domu, 1% samodzielnie wywozi je na składowisko.
  • 64% respondentów stwierdziło, że ludzie nie segregują śmieci, bo nie wierzą, że trafią one do recyklingu. 71% wskazało na brak odpowiedniej infrastruktury zapewnianej przez spółdzielnie, wspólnoty czy gminy.
  • Respondenci deklarują także, że brakuje im praktycznych informacji dotyczących sortowania śmieci i gospodarowania odpadami (72%).
  • 84% osób twierdzi, że sortowanie śmieci powinno być obowiązkowe, a 94% uważa, że ich wywożenie w niedozwolone miejsca powinno być karane surowiej niż dotychczas.
Zmiany klimatu są...

  • Zdecydowana większość Polaków uważa, że aktualnie mamy do czynienia ze zmianami klimatu (80%). 13% jest zdania odmiennego, 6% nie ma w tym temacie wyrobionej konkretnej opinii.
  • 8% respondentów uważa, że zmiany klimatu są zjawiskiem naturalnym. 4% osób nie potrafi określić, co je wywołuje. Pozostałe osoby za główne przyczyny uznają: zanieczyszczenie środowiska (57%), emisję gazów cieplarnianych (56%), postęp techniczny (44%) oraz wycinanie obszarów leśnych (37%).
  • Odpowiedzialność za przeciwdziałanie zmianom klimatu Polacy biorą przede wszystkim na siebie. Zdaniem 63% badanych każdy z nas powinien być odpowiedzialny za minimalizację skutków i adaptację do zmian klimatu. 44% wskazuje rząd, 31% organizacje ekologiczne, po 28% instytucje międzynarodowe i samorządy.
  • Na czele działań, które uważane są za priorytetowe w adaptacji do zmian klimatu, znajdują się: ograniczenie emisji gazów cieplarnianych (47%), budowa systemów zabezpieczeń przed powodziami (37%), budowa systemu ostrzegania przed klęskami żywiołowymi (28%). Rzadziej wymienia się działania takie jak: bardziej efektywne wykorzystanie ograniczonych zasobów wodnych (23%), planowanie zagospodarowania przestrzeni z uwzględnieniem zagrożenia powodziowego (21%), budownictwo odporne na zmiany klimatu (17%) czy dostosowanie gospodarki leśnej (16%).
Więcej ochrony dla przyrody

  • Ponad 90% badanych zgadza się ze zdaniem, że ochrona przyrody powinna być priorytetowym działaniem człowieka wobec środowiska naturalnego. 5% jest przeciwnego zdania.
  • Prawie 80% osób twierdzi, że parki narodowe powinny być poszerzane. 12% jest przeciwnego zdania.
  • Zdecydowanie przeważają ci, którzy uważają, że sieć Natura 2000 skutecznie służy ochronie walorów przyrodniczych Polski, tak uważa aż 55% pytanych. Natura 2000 jest jednak nadal stosunkowo mało znana,  niemal 40% Polaków twierdzi, że „trudno powiedzieć” czy jest skuteczna.
Coraz mniej zasobów

  • Aż 86% osób zgadza się, że zasoby surowców uszczuplają się.
  • 84% badanych zgadza się ze stwierdzeniem, ze każdy człowiek ma wpływ poprzez swoje indywidualne działania na stan zasobów naturalnych. Przeciwnego zdania jest 10% osób, a 6% odpowiada „trudno powiedzieć”.
  • Ponad 60% Polaków uważa, że nasz kraj jest zasobny w wodę (7% osób wyraża swą opinię kategorycznie, a 55% udziela odpowiedzi „raczej tak”). Przeciwnego zdania jest prawie 30% osób, przy czym 6% ma w tym temacie opinię zdecydowaną.
Rozrzutność energii

  • Mniej więcej co dziesiąta osoba przyznaje, że nie oszczędza energii. Mężczyźni (13%) nie oszczędzają energii częściej niż kobiety (8%). Co szczególnie niepokojące, również wśród osób najmłodszych, tj. do 29 lat, większy jest udział nieoszczędzających energii (19%). Oznacza to, że w młodszych grupach respondentów stosunkowo wiele osób nie ma wyrobionych odpowiednich nawyków.
  • 70% gasi światła w nieużywanych pomieszczeniach, 53% stosuje energooszczędne źródła światła, 41% kupuje energooszczędne urządzenia AGD/RTV, a 40% uszczelnia okna. Mniej popularne są: unikanie trybu czuwania w urządzeniach AGD/RTV (18%), termomodernizacja (17%), korzystanie z ekonomicznych taryf energetycznych (5%), czy w końcu instalacja systemów pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych (2%).
  • W kwestii oszczędzania energii mieszkańcy miast częściej niż osoby ze wsi gaszą światła (73%; 64%); stosują energooszczędne źródła światła (56%; 47%) oraz kupują energooszczędne urządzenia (45%; 34%). Rzadziej uszczelniają okna (37%; 45%) czy poddają swoją nieruchomość termomodernizacji (15%; 21%).

Ogólnopolskie badanie zostało zrealizowane metodą wywiadu indywidualnego wspomaganego komputerowo (CAPI) na reprezentatywnej próbie mieszkańców Polski w wieku 15 lat, i więcej lat, liczącej 1004 osoby. Podobne sondaże będą powtarzane co roku, żeby systematycznie monitorować świadomość i zachowania ekologiczne mieszkańców Polski.
Źródło: Ministerstwo Środowiska



Ocena (3.8) Oceń:
Pasaż zakupowy