Najbardziej kolorowe ptaki w Polsce

Według danych z 31 grudnia 2023 r. w Polsce obserwowanych było aż 475 gatunków ptaków. Ta imponująca liczba oznacza, że jesteśmy jednym z atrakcyjniejszych ptasich siedlisk w Europie, a ornitolodzy mają się na co cieszyć. Poza wspaniałymi trelami, skrzydlaci śpiewacy oferują również często prawdziwą ucztę dla oczu. Poznaj najbardziej kolorowe ptaki w Polsce.



Jak wygląda ptak żołna. Żołna występowanie w PolsceŻołna na gałęzi, fot. AlekseyKarpenko/Shutterstock
  1. Żołna zwyczajna – najbardziej kolorowy ptak w Polsce
  2. Kraska zwyczajna
  3. Zimorodek zwyczajny
  4. Gil zwyczajny
  5. Modraszka zwyczajna
  6. Dzięcioł zielony
  7. Dudek zwyczajny
  8. Najbardziej kolorowe ptaki polskie: bażant, wilga, zięba
Barwne pióra u ptaków służą wielu różnym celom, od przyciągania partnerów po kamuflaż i zastraszanie drapieżców. Ze względu na naturalne tło najbardziej kolorowe ptaki świata występują oczywiście w tropikach, podczas gdy nad Wisłą krajobraz faworyzuje raczej szarobure upierzenie. Na szczęście wiele gatunków wyłamało się z tej konwencji.

Żołna zwyczajna – najbardziej kolorowy ptak w Polsce

Zwana popularnie pszczołojadem, żołna zwyczajna (Merops apiaster) to prawdziwa elegantka, i to zarówno w samczym, jak i samiczym wydaniu (płcie różnią się nieznacznie). Pod rdzawym kapturem znajduje się białe czoło, czarna opaska na oczach i żółte gardło, a niżej piękny błękitny brzuch. Skrzydła są również błękitno-zielone, ale wykończone brązowymi lotkami i pokrywami, zaś ogon bywa najczęściej oliwkowy.

Choć najbardziej kolorowy ptak w Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową, populacja żołny jest dość stabilna i wydaje się nawet wzrastać. Według Biuletynu Monitoringu Przyrody w 2018 r. na terenie kraju było ok. 300 par lęgowych – głównie zlokalizowanych na Śląsku.
Kolorowe ptaki Polski - żołna
Żołna zwyczajna, fot. Mats Lindberg/Shutterstock

Kraska zwyczajna

Znacznie rzadszym widokiem jest kraska zwyczajna (Coracias garrulus) zaklasyfikowana na Czerwonej Liście Ptaków Polski jako gatunek krytycznie zagrożony. Ten średniej wielkości ptak wędrowny ma na terenie kraju letnie lęgowiska, ale na zimę odlatuje do Afryki.

Kraskę rozpoznać jest łatwo po srebrzysto-niebieskim upierzeniu z eleganckim rdzawym akompaniamentem grzbietu. Same skrzydła są piękną kompozycją piór o różnych odcieniach, od granatowego przez seledyny, aż po czarny. Obie płcie są przy tym tak samo urodziwe, ale zmieniają kolory w ciągu roku – wiosną są one najwyraźniejsze.
Kolorowe ptaki - kraska zwyczajna
Kraska zwyczajna, fot. Richard C10/Shutterstock

Zimorodek zwyczajny

W trójce najbardziej kolorowych ptaków Polski jest również miejsce dla zimorodka zwyczajnego (Alcedo atthis). Ten niewielki rybożerny gatunek spotykany nad jeziorami, stawami i rzekami zachwyca jaskrawoniebieskim upierzeniem kontrastującym z pomarańczowym brzuchem oraz białym gardłem. Samice dodatkowo w okresie lęgowym mają różowo-pomarańczową żuchwę. Charakterystyczna jest również sylwetka zimorodka, z nieproporcjonalnie dużą głową i długim dziobem służącym połowom.

Populacja zimorodków w Polsce jest dość stabilna, a gatunek ma status najmniejszej troski. Zagraża mu jednak utrata siedlisk związana z przekształceniami krajobrazu wokół naturalnych zbiorników wodnych.
Zimorodek zwyczajny, fot. Piotr Krzeslak/Shutterstock

Gil zwyczajny

Wyjątkowo urodziwie prezentują się również samce gila zwyczajnego (Pyrrhula pyrrhula), dumnie wypinające swoje krągłe, żywoczerwone brzuszki. Eleganckim dopełnieniem wizerunku jest kruczoczarny łepek, biały kuperek i wstęga na skrzydle oraz niebieskoczarny ogon. Samice są znacznie mniej wyraziste, choć również bardzo szykowne, z różowawą piersią, brązowoszarym grzbietem oraz tą samą czarną czapeczką, zawiadiacko zachodzącą na oko.

W Polsce gile pozostają dość liczne, a szczególnie łatwo jest je zaobserwować zimą, gdy nie boją się ludzi i chętnie poszukują owoców pozostałych na ogołoconych z liści drzewachkrzewach.
Gil zwyczajny, fot. chris276644/Shutterstock

Modraszka zwyczajna

Na tle śniegu łatwo zauważyć też sikorki modraszki (Cyanistes caeruleus), bardzo liczne w Polsce i chętnie odwiedzające karmniki w poszukiwaniu ziarenek oraz tłuszczu. Nazwa gatunku pochodzi od niebieskiej czapeczki i zielononiebieskich skrzydeł, które fantastycznie kontrastują z żółtym brzuszkiem. Główka jest biała z czarnymi akcentami, a lotki wyznaczają delikatny biały pas na skrzydle.

Co ciekawe, dla człowieka obie płcie modraszki wyglądają bardzo podobnie. Wrażliwszy na promieniowanie UV wzrok sikorki pozwala jednak odróżniać znacznie więcej niuansów w odcieniach niebieskiego. W rezultacie główki samców dla samych zainteresowanych są znacznie żywiej wybarwione.
Modraszka zwyczajna, fot. Piotr Krzeslak/Shuttertock

Dzięcioł zielony

Wśród leśnych elegantów na uwagę zasługuje też dzięcioł zielony (Picus viridis), w Polsce objęty ochroną gatunkową ścisłą, ale mimo to dość liczny (nawet ponad 40 tys. par według danych Monitoringu Pospolitych Ptaków Lęgowych).

Dzięcioł zielony jest faktycznie w przeważającej części zielony – z jasnym grzbietem i nieco bardziej poszarzałym brzuchem i ogonem. Galanterii dodaje mu jednak wyraziście czerwona czapeczka z czarną plamą wokół oka. Samica jest bardzo podobna do samca, z tym, że ma mniejszą czapeczkę, a pierzaste wąsy wokół dzioba są u niej czarne, podczas gdy u samca mają barwę czerwoną.
Dwa dzięcioły zielone na pniu drzewa, fot. TashaBubo/Shutterstock

Dudek zwyczajny

Do najbardziej kolorowych ptaków Polski należy też bez wątpienia dudek zwyczajny (Upupa epops) słynący z wyrazistego deseniu piór oraz imponującego, wachlarzowatego czuba na głowie w pięknym ceglastym odcieniu. Ten ostatni zdobi samce i samice i rozkładany jest przede wszystkim pośród godów oraz w sytuacjach zagrożenia. Obie płcie posiadają też pomarańczową głowę, szyję oraz kark, podczas gdy brzuch pozostaje jasny. Wyjątkowo zdobne są skrzydła w czarno-białe pasy. Samice są nieco mniejsze i bledsze niż samce, ale różnicę pozna tylko oko znawcy.

Dudki w Polsce pozostają ptakiem bardzo licznym, z populacją sięgającą według GIOŚ nawet 66 tysięcy par lęgowych. Sygnały z ostatnich lat wskazują jednak, że trend wzrostowy został zahamowany, a w całej Europie dudków zaczęło ostatnio obywać wskutek utraty siedlisk lęgowych oraz ograniczenia podaży pożywienia, będącego konsekwencją nadużycia pestycydów.
Dudek, fot. Piotr Krzeslak/Shutterstock

Najbardziej kolorowe ptaki polskie: bażant, wilga, zięba

W kolorowe piórka obleka się również samiec bażanta (Phasianus colchicus), którego brązowy tułów zdobi zielona opalizująca głowa z tonami fioletu i czerni oraz wyrazistymi czerwonymi przydatkami. Ciekawym upierzeniem, godnym pędzla artysty, odznaczają się niebiesko-rdzawy kowalik (Sittea europea) oraz niebiesko-czerwona zięba (Fringilla coelebs). Wreszcie na uwagę zasługuje także cała plejada optymistycznie żółtych ptaków, począwszy od kontrastowej wilgi (Oriolus oriolus), a skończywszy na małych, acz uroczych: dzwońcu (Chloris chloris) oraz trznadlu (Emberiza citrinella).
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

1. Lista awifauny krajowej, https://komisjafaunistyczna.pl/lista/, 24/01/2024
2. „Merops apiaster” Animal Diversity Web, https://animaldiversity.org/accounts/Merops_apiaster/, 24/01/2024
3. “Eurasian Roller (Coracias garrulus)” BirdWords, http://speciesstatus.sanbi.org/assessment/last-assessment/03031/, 24/01/2024
4. “Alcedo atthis” Animal Diversity Web, https://animaldiversity.org/accounts/Alcedo_atthis/, 24/02/2024
5. “Bullfinch” RSPB, https://www.rspb.org.uk/birds-and-wildlife/bullfinch, 24/02/2024
“Blue tit” RSPB, https://www.rspb.org.uk/birds-and-wildlife/blue-tit, 24/02/2024
6. “European green woodpecker: the bird profiles” Plantura, https://plantura.garden/uk/garden-birds/guides/european-green-woodpecker, 24/02/2024
7. “Hoopoe” RSBP, https://www.rspb.org.uk/birds-and-wildlife/hoopoe, 24/02/2024

Ocena (3.0) Oceń: