Sum - opis, występowanie i zdjęcia. Ryba sum ciekawostki

Sum europejski. Źródło: www.monaconatureencyclopedia.com Sum europejski. Źródło: www.monaconatureencyclopedia.com

Przez wiele lat na temat największej słodkowodnej ryby Europy narosło mnóstwo legend i mitów, które powtarzane po dziś dzień, stały się wyznacznikiem tego jak współcześnie społeczeństwo postrzega tę niezwykłą rybę. Przeglądając strony internetowe na jednym z portali spotkałem się z takim oto nagłówkiem: „Mogą "wciągnąć" ludzi, zwłaszcza małe dzieci. Gigantyczne ryby w dzikich akwenach. Nowe zagrożenie w pomorskim...”. Czy rzeczywiście sum to takie duże zagrożenie, nawet dla ludzi? Czy to sprytny zabieg socjologiczny aby pobudzić wyobraźnię i przyciągnąć rzesze turystów chcących obejrzeć lub złowić ogromnego drapieżnika? Na te i inne pytania postaram się odpowiedzieć poniżej.


Troche mitów i faktów – czyli w „sumie” ciekawa historia

Rząd sumokształtnych, czyli w tym naszego suma europejskiego, obejmuje obecnie ponad 3000 gatunków, co stanowi o tym, że 1 na 10 znanych ryb i 1 na 20 wszystkich kręgowców, stanowią właśnie sumy. Z powodu znacznego zróżnicowania tej grupy pod względem osiąganych rozmiarów, unikalnego behawioru, czy zajmowanej pozycji wśród jednych z najważniejszych gospodarczo ryb, były obiektem badań wielu naukowców. Niemniej właśnie te powyższe cechy Siluriformes utrudniały usystematyzowanie pochodzenia tj. filogenezy poszczególnych taksonów. Najstarsze szczątki kopalne pochodzące z Ameryki Południowej datuje się na około 68 – 73 milionów lat, czyli okres kredowy w dziejach Ziemi. Jednak współczesne metody „zegara molekularnego” wskazywały na dużo wcześniejsze pojawienie się praprzodka sumów – tj. nawet 180 mln lat temu. Taka rozbieżność dat wzbudza kontrowersje i mimo, że zdania nie zaczyna się od „a więc”, to pozwólcie, że ja zadam takie niepoprawne pytanie: a więc jak to było? Aby lepiej zobrazować jakie zmiany mogły przyczynić się do powstania rzędu sumowatych musimy przyjrzeć się historii Ziemi i cofnąć o około 200 mln lat. W tym okresie (jurajskim) superkontynent Pangea rozpada się i powstaje Gondwana (po raz drugi choć w innym kształcie) i Laurazja. Przez jeszcze około 40 mln lat poszczególne organizmy migrują pomiędzy tymi dwoma kontynentami – zarówno wąskim połączeniem lądowym jak i Morzem Tetydy. Około 140 mln lat wstecz dochodzi do całkowitej separacji i powolnego kształtowania się późniejszej Afryki, Ameryki Południowej. W tym samym czasie wspólna droga karpiowatych i sumowatych rozchodzi się i powstają pierwsi przodkowie Loricariidae – czyli dzisiejszych zbrojników i Diplomistidae. Około 100 mln lat powstaje główna grupa, z której wyewoluują dwa duże klady nazywane „Big Asia” i „Big Africa”. Z pierwszego azjatyckiego za około 60 milionów lat powstanie m.in rodzina Pangasiidae, z jednym najbardziej znanym przedstawicielem Panga, a także 10 milionów lat później (około 24 mln lat temu) nasz sum europejski. Odpowiadając na zadane powyżej pytanie – obydwie odpowiedzi są prawidłowe, albowiem na kontynencie południowoamerykańskim rzeczywiście odkryto szczątki pochodzące z tego okresu, aczkolwiek nie oznaczało to wcale, że taki był początek ewolucyjnej drogi sumokształtnych. Co więcej na skutek specjacji allopatrycznej, powstały nowe gatunki przystosowane do życia w tamtejszym klimacie, dzięki czemu obecnie poszczególne taksony tak znacznie się od siebie różnią.


Filogeneza Siluriformes. Źródło: Kappas i in. 2016.


Sum europejski. Dieter Florian (To contact the author, ask the uploader or take a look at tauchshop-florian.de.) [CC BY-SA 3.0 de], via Wikimedia Commons
wykop.pltwitter.plfacebook.pl
Oceń: Drukuj

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy