Historia roweru - opis i zdjęcia. Ewolucja roweru na przestrzeni wieków

Bicykl, 1886/Wikipedia Bicykl, 1886/Wikipedia

Choć w naszym kręgu cywilizacyjnym już przed wiekami zwyciężyła koncepcja społecznego rozwoju w osiadłych, miejskich lub wiejskich skupiskach, to jednak ukryta natura koczownika ciągle dawała i daje o sobie znać. Nowożytny nomada, który na szalone eskapady mógł przeznaczyć jedynie czas ściśle reglamentowany, pragnął w nowych warunkach i okolicznościach przywołać doznania swoich przodków, galopujących niegdyś po bezdrożach na spienionych rumakach. W XIX wieku marzenia te zaczęto realizować, dosiadając rozmaitych koni mechanicznych. Najprostszym z nich był rower.


Pierwsze konstrukcje drewnianych, dwukołowych pojazdów bez zwrotnego przedniego koła, amortyzacji i hamulców, na których siadano okrakiem, pojawiły się już w XVII wieku. Owe pierwowzory rowerów były oczywiście prymitywne, a ich siłę napędową stanowiły nogi dzielnego cyklisty, służące w tym przypadku do odpychania się od podłoża, czyli jakiejś marnej drogi. Jazda „z górki” męczyła mniej, ale niosła z sobą większe niebezpieczeństwo, gdyż nie było możliwości manewrowania i zatrzymywania się. W takiej sytuacji musiano zdać się na opiekę sił wyższych. Być może tym należy tłumaczyć fakt umieszczenia rzekomej podobizny przodka roweru na powstałym w 1642 roku witrażu kościelnym w Stoke Poges w Anglii.

Projekty praprzodków roweru, które zresztą nie doczekały się realizacji, powstawały prawdopodobnie już dużo wcześniej. Jeden z nich – wykonany w roku 1490 – jest autorstwa samego Leonarda da Vinci, znanego z wielu wizjonerskich pomysłów i z tego, że kiedyś tam wymyślił prawie wszystko. Przez cały wiek XVIII nieliczni śmiałkowie w starej poczciwej Anglii i w wyrafinowanej Francji (hrabia Made de Sivrac w 1790 r.) dręczyli swe ciała, a zwłaszcza pewne krągłe ich części, jazdą na ciągle niezmiennych w swej budowie, ale już różnorodnych w kształcie machinach, co oczywiście nie zachęcało innych do korzystania z tego środka komunikacji, czy też raczej ekstremalnej rekreacji. Na razie była to domena ekstrawaganckich wielkich panów i szalonych wynalazców.

Istotne zmiany zaszły dopiero z początkiem XIX wieku. Pierwszy etap rewolucji polegał na wprowadzeniu w roku 1813 zwrotnego przedniego koła, dzięki czemu pojazd pozwalał się sprawniej kierować, pozostając jednak ciągle „maszyną biegową”. Autorem innowacji był Karl Friedrich Christian Ludwig von Drais (baron von Sauerbronn), pomysłowy i wpływowy mieszkaniec Badenii. Konstruktor z upodobaniem, zgrabnie przebierając nogami, przemierzał od 12 czerwca 1817 roku na swoim pojeździe ludne ulice Karlsruhe i Mannheim, ku wielkiemu rozbawieniu, ale i zainteresowaniu mieszkańców. Coraz śmielej ścigał się z pieszymi, rozwijając średnią prędkość 15 km na godzinę, aż wreszcie postanowił pokonać trasę z Karlsruhe do Strasburga. Wieść niesie, że odległość blisko 90 km przebył w 4 godziny. Maszyna otrzymała wkrótce nazwę „drezyna”, co było nawiązaniem do nazwiska jej budowniczego. Dość szybko zyskała ona licznych zwolenników na terenie Niemiec, Francji i Anglii. Formalne potwierdzenie praw do wynalazku – rodzaj badeńskiego patentu – otrzymał Drais w roku 1818.

Podobny pojazd zbudował w roku 1819 Denis Johnson z Londynu. Użytkownikom drezyny niezbyt odpowiadał uciążliwy sposób napędzania pojazdu, gdyż drogi bywały wyboiste i błotniste, a buty i spodnie drogie. Ciągle zatem rozmyślano nad sposobem trwałego oderwania nóg od brudnego traktu i nad metodą przyspieszenia jazdy. Pomysł wyposażenia drezyny w rodzaj pedałów umieszczonych bezpośrednio na osi przedniego koła przyszedł do głowy ok. roku 1840 szkockiemu kowalowi o nazwisku Kirkpatrick Macmillan. Podobne rozwiązanie zastosował w 1844 roku Niemiec Gottlieb Mylius. W roku 1853 inny Niemiec, a mianowicie Philip Heinrich Fischer, również dodał pedały do maszyny biegowej, tworząc swój pojazd. Na gruncie francuskim pedałami zajmowali się Pierre i Ernest Michaux (ojciec i syn), właściciele wytwórni powozów. Ich konstrukcja ujrzała światło dzienne w roku 1861, a w jej powstaniu prawdopodobnie miał udział pracownik firmy, mechanik Pierre Lallement, który od 1866 działał już w Stanach Zjednoczonych.


Witraż kościelny w Stoke Poges w Anglii, który powstał w 1642 roku, Fot. Peter Reed/Flickr CC


„Drezyna” Draisa z 1817, Jules Antoine Duvaux (1818–1884)/Wikipedia CC
wykop.pltwitter.plfacebook.pl
Oceń: Drukuj

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy