Ser Gruyère – właściwości, skład i zastosowanie sera Gruyère

Sery stanowią znakomity dodatek to wielu dań. Praktycznie każdy kraj posiada swoją oryginalną odmianę serowych wyrobów. Szwajcarzy również mogą poszczycić się znakomitymi serami, a jednym z nich jest ser Gruyère. Jednak nie jest to typowy tamtejszy wyrób, ponieważ ser Gruyère praktycznie nie posiada charakterystycznych dla szwajcarskich serów dziurek. Co warto wiedzieć o serze Gruyère? Do jakich potraw warto go stosować?



Gruyère to specjał pochodzący z miasta Gruyères z zachodniej Szwajcarii, fot. shutterstockGruyère to specjał pochodzący z miasta Gruyères z zachodniej Szwajcarii, fot. shutterstock
  1. Ser Gruyère – co to takiego?
  2. Właściwości prozdrowotne sera Gruyère
  3. Z czym najlepiej smakuje ser Gruyère?
  4. Ser Gruyère w kuchni
  5. Czy warto jeść ser Gruyère?

Ser Gruyère – co to takiego?

Ser Gruyère to ser wytworzony z niepasteryzowanego mleka krowiego. To specjał pochodzący z miasta Gruyères z zachodniej Szwajcarii, stąd właśnie wywodzi się jego nazwa, a jego historia sięga 1115 roku. Zalicza się do serów twardych, podpuszczkowych i długo dojrzewających. Charakteryzuje się lekko orzechowym smakiem z nieco pikantną nutką, twardą i zbitą teksturą oraz jasnożółtą barwą. Chociaż jest szwajcarskim specjałem, to nie przypomina typowego sera pochodzącego z tego kraju, ponieważ na jego powierzchni nie znajdziemy dziurek, a jeśli już są to niewielkich rozmiarów. Wraz z dojrzewaniem zmienia się jego zapach i smak – staje się bardziej wyrazisty i złożony. Pochodzenie, skład, sposób produkcji oraz nazwa chronione są przez Unię Europejską znakiem AOP. Co ciekawe, ser ten jest na tyle ceniony w Szwajcarii, że właśnie w miejscowości Gruyères powstało muzeum dedykowane temu specjałowi.

Istnieją trzy odmiany sera Gruyère: słodka (ser dojrzewający 3 miesiące), półsłodka (ser dojrzewający 6 miesięcy) oraz słona (ser dojrzewający 9 miesięcy). W okresie dojrzewania serowe krążki są wielokrotnie odwracane i płukane w solance, dzięki temu wytwarza się warstwa śluzu, która wspomaga dojrzewanie sera.

Krowy, z mleka których produkuje się ten ser, wiosną i latem pasą się na alpejskich łąkach, natomiast w okresie jesienno-zimowym karmione są wyłącznie sianem, a dodawanie jakichkolwiek wspomagaczy smakowych do paszy jest zabronione. Ciekawostką jest, że do wyprodukowania jednego kręgu sera ważącego około 35 kg potrzebne jest aż 400 litrów mleka.
Na podstawie: https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/171242/nutrients

Właściwości prozdrowotne sera Gruyère

Tak jak każdy ser, również ser Gruyère posiada szereg wartościowych substancji odżywczych. Możemy w nim znaleźć takie witaminy jak witamina B6 (ma wpływ na prawidłowe działanie układu nerwowego, wspomaga układ odpornościowy, pracę serca oraz reguluje ciśnienie krwi i skurcze mięśni), witamina B12 (reguluje wiele procesów życiowych, w tym produkcję czerwonych krwinek oraz metabolizm białek, węglowodanów i tłuszczów) i witamina E (spowalnia procesy starzenia się skóry i uelastycznia ją). Ser Gruyère to również źródło minerałów, takich jak potas (odpowiedzialny jest za utrzymanie odpowiedniego napięcia elektrycznego na błonach komórkowych), sód (dzięki niemu serce może sprawnie pracować, a ciśnienie krwi jest na odpowiednim poziomie), fosfor (niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, jest także ważnym nośnikiem informacji genetycznych – wchodzi w skład kwasów nukleinowych DNA i RNA), wapń (to podstawowy budulec tkanki łącznej, kości i zębów; bierze udział w krzepnięciu krwi, regulacji niektórych hormonów, skurczu mięśni szkieletowych i serca, przewodzeniu impulsów nerwowych, procesie dzielenia się i regeneracji komórek), żelazo (wytwarza hemoglobinę i korzystnie wpływa na odporność) i magnez (decyduje o prawidłowej pracy układu odpornościowego i nerwowo-mięśniowego, bierze udział w budowie kości i zębów, a także zmniejsza ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego).
Charakteryzuje się lekko orzechowym, nieco pikantnym smakiem, twardą i zbitą teksturą oraz jasnożółtą barwą, fot. shutterstock

Z czym najlepiej smakuje ser Gruyère?

Ser Gruyère uważany jest za jeden z najlepszych serów do gotowania, ponieważ świetnie się topi. To właśnie jego konsystencja ma duże znaczenie w trakcie przygotowywania posiłków. Idealnie nadaje się do wszelkiego rodzaju zapiekanek, tostów, makaronów, sałatek czy fondue, a nawet i do zup. Co ciekawe, ser Gruyère jest bardzo popularny w kuchni francuskiej. Francuzi wykorzystują ten szwajcarski ser do wielu klasycznych potraw swojej narodowej kuchni, takich jak quiche, zupa cebulowa, croque-monsieur (grzanka z serem i szynką), crdon bleu (filet z kurczaka lub cielęciny nadziewany serem) oraz naleśniki gryczane galette complète.

Do najciekawszych dań z wykorzystaniem sera Gruyére należą różnego rodzaju naleśniki – ser doskonale komponuje się z ciastem. Polecany jest także do słynnej potrawy z serem Gruyére zwanej Croque Monsieur (Chrupiący Pan). To proste w wykonaniu francuskie tosty, a przy tym są bardzo smaczne i oryginalne w smaku. Oczywiście tą odmianę sera można wykorzystać również w naszej codziennej kuchni do klasycznych zapiekanek, pizzy, kanapek czy sałatek. Co więcej, ser Gruyére można dodać do zup, np. do popularnej zapiekanej zupy cebulowej, który nada jej ciekawego i wyrazistego posmaku. 
Ser Gruyère uważany jest za jeden z najlepszych serów do gotowania, ponieważ świetnie się topi, fot. shutterstock

Ser Gruyère w kuchni

Clafoutis z ricottą, boczkiem i serem Gruyère

Składniki:


Przygotowanie:
Piekarnik rozgrzewamy do temperatury 180 stopni Celsjusza. Groszek blanszujemy około 5 minut w osolonym wrzątku, następnie hartujemy w lodowatej wodzie i odsączamy. Boczek kroimy w małe paski. Jajka ubijamy z ricottą i mąką kukurydzianą. Następnie dodajemy mleko, starty Gruyère, boczek, posiekaną mięte oraz doprawiamy solą i pieprzem. Foremki do pieczenia smarujemy masłem. Do każdej z nich wkładamy groszek i zalewamy jajeczną mieszanką. Pieczemy przez 25-30 minut, w zależności od głębokości foremek. Jeśli zdecydujemy się przygotować clafoutis w jednym naczyniu, to wtedy danie pieczemy prze około 40 minut.


Croque Monsieur z serem Gruyère

Składniki:
  • 8 kromek pełnoziarnistego chleba tostowego
  • 4 plasterki gotowanej szynki
  • 4 plasterki sera Gruyère
  • musztarda Dijon
  • masło do posmarowania
  • 5 dag tartego parmezanu do posypania wierzchu

Przygotowanie:
Każdą kromkę chleba smarujemy musztardą Dijon tylko z jednej strony. Na wierzchu każdej z nich układamy szynkę oraz ser, a następnie zamykamy drugą kromką (musztarda musi być wewnątrz kanapki). Tost smarujemy po zewnętrznych stronach masłem. Rozgrzewamy patelnie grillową i rumienimy tosty z obu stron. Następnie posypujemy parmezanem i ponownie przypiekamy kanapki do momentu rozpuszczenia się sera.


Szwajcarska zupa serowa

Składniki:

Przygotowanie:
Na początek przygotowujemy grzanki. Połowę bagietki kroimy w kromki o grubości około 1 cm, a następne każdą z nich na pół. Na patelni rozgrzewamy masło i smażymy na nim pokrojoną bagietkę do uzyskania lekko brązowego koloru. Od dymek oddzielamy szczypior i kroimy je na drobną kostkę. Na patelni rozpuszczamy masło i smażymy na nim cebulkę. W dużym garnku zagotowujemy 1 litr bulionu wołowego i dodajemy do niego podsmażoną dymkę oraz wcześniej przygotowane grzanki. Doprowadzamy do wrzenia i gotujemy na średnim ogniu przez około 10 minut. Ser Gruyère i ementaler ścieramy na tarce o drobnych oczkach, a następnie małymi partiami dodajemy do gotującego się wywaru, przez cały czas intensywnie mieszając. Po dodaniu serów gotujemy przez kolejne 3 minuty, ciągle mieszając. Zupę doprawiamy szczyptą świeżo startej gałki muszkatołowej i odrobiną soli. Pozostałą część bagietki kroimy na 1 cm kromki. Czosnek przeciskamy przez praskę i dodajemy do masła, porządnie mieszamy, a następnie smarujemy kromeczki powstałym masłem czosnkowym. Rozgrzewamy piekarnik do 140 stopni i przez 5 minut zapiekamy w nim kromki z masłem. Gorąca zupę wlewamy do miseczek, a w każdej z nich układamy po 2 kromeczki czosnkowej bagietki. Powierzchnię zupy posypujemy świeżo zmielonym pieprzem oraz posiekanym drobno szczypiorkiem z cebuli dymki.

Czy warto jeść ser Gruyère?

Ser Gruyère nie jest zbyt popularny w naszym kraju, ale można go kupić w kilku większych supermarketach. To ciekawy zamiennik znanych nam do tej pory serów. Z dodatkiem sera Gruyère można przyrządzić wiele ciekawych potraw, które będą bardziej wyraziste w smaku. Stanowi to ciekawe urozmaicenie naszego codziennego jadłospisu, a przy tym dostarczymy naszemu organizmowi wielu cennych witamin i minerałów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania.
Ekologia.pl (Klaudia Kwiatkowska)

Bibliografia

  1. “https://www.castellocheese.com/en-us/cheese-types/semi-hard-cheese/gruyere/”; data dostępu: 2020-03-26
  2. “https://www.thespruceeats.com/what-is-gruyere-cheese-995709”; data dostępu: 2020-03-26
  3. “https://fondue.bg/en/gruer-en/”; data dostępu: 2020-03-26
  4. “https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/gruyere-cheese-is-the-worlds-best-cheese/photostory/74612720.cms?picid=74612738”; data dostępu: 2020-03-26
  5. “https://www.tasteofhome.com/collection/gruyere-cheese-recipes/”; data dostępu: 2020-04-26
  6. “https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/?query=ndbNumber:1023”; data dostępu: 2020-03-26
Ocena (5.0) Oceń: