Zupa pomidorowa – właściwości i skład. Przepis na zupę pomidorową

Zupy są ulubionym daniem Polaków. Bardzo często różne rodzaje zup goszczą na naszych stołach, ale bez wątpienia prym wśród nich wiedzie zupa pomidorowa. Jej podstawowym składnikiem są pomidory lub koncentrat pomidorowy. Nie ma się co dziwić, że tak bardzo pokochaliśmy pomidorówkę – zalicza się do najsmaczniejszych zup, a przy tym jest niezwykle zdrowa i łatwa w przygotowaniu. Co powinniśmy wiedzieć o zupie pomidorowej?



Zupa pomidorowa jest niekwestionowaną królową polskich stołów, fot. shutterstockZupa pomidorowa jest niekwestionowaną królową polskich stołów, fot. shutterstock

  1. Zupa pomidorowa – co to takiego?
  2. Właściwości prozdrowotne zupy pomidorowej
  3. Zupa pomidorowa – z czym to się je?
  4. Zupa pomidorowa w kuchni
  5. Czy warto jeść zupę pomidorową?

Zupa pomidorowa – co to takiego?

Zupa pomidorowa, zwana również pomidorówką, jest niekwestionowaną królową polskich stołów. To bez wątpienia jedna z tradycyjnych potraw kuchni polskiej. Danie to przygotowywane jest na bazie rosołu lub bulionu warzywnego, z dodatkiem świeżych pomidorów lub koncentratu pomidorowego, zaprawiona śmietaną lub tzw. zacierką. Do poprawy smaku tego dania dodaje się zioła, np. świeżą bazylię lub natkę pietruszki. Zupę pomidorową zazwyczaj serwuje się z ugotowanym makaronem lub białym ryżem. Inną równie popularną odmianą pomidorówki jest gęsty krem powstały ze zmiksowanych pomidorów. Kolor dania ze świeżych warzyw jest nieco jaśniejszy od tego z pasteryzowanych pomidorów. Co ciekawe, zupa pomidorowa najczęściej gości na polskich stołach w poniedziałek, ponieważ przygotowuje się ją na bazie rosołu pozostałego z niedzielnego obiadu.

Zupa pomidorowa, którą zajadamy się w Polsce, to tylko jedna z wielu odmian tej zupy. Pierwszy przepis na podobne danie pojawił się w Stanach Zjednoczonych w 1872 roku, ale pomidorówkę przygotowywano już wcześniej. Amerykanie uważają, że spożywanie pomidorów pod postacią zupy rozsławił niejaki Cambpell w 1897 roku. Natomiast pierwszy oficjalny przepis na zupę pomidorową w Polce pojawił się w XIX wieku.

W Europie pomidorówka znana była nie wcześniej niż w XVI wieku, ponieważ dopiero wtedy Hiszpanie z Ameryki Południowej sprowadzili na Stary Kontynent pomidory. W tamtych czasach było to bardzo egzotyczne warzywo. Na polskie stoły warzywo to przywędrowało z Włoch za sprawą królowej Bony, która stała się nie tylko miłośniczką tych warzyw, ale też propagatorką zup i innych wykwintnych dań. Co ciekawe, początkowo pomidory służyły wyłącznie jako dekoracja, ponieważ w tamtych czasach uważano, że kolor czerwony oznacza obecność trucizny.
Na podstawie: https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/171176/nutrients

Właściwości prozdrowotne zupy pomidorowej

Podstawowym składnikiem zupy pomidorowej są pomidory lub koncentrat pomidorowy. Pomidory zaliczają się do najzdrowszych warzyw na świecie. To przede wszystkim bogactwo witaminy C, K oraz witamin z grupy B. To również cenne źródło takich pierwiastków mineralnych jak: potas, wapń, magnez i żelazo. Dzięki nim pomidory wzmacniają odporność, chronią przed starzeniem się skóry i zwalczają wolne rodniki, mają też dobry wpływ na pracę tarczycy i układu nerwowego. Co więcej, pomidory to warzywa antynowotworowe – za sprawą likopenu, który działa przeciwutleniająco. Pomidory korzystnie wpływają także na serce i obniżają poziom cholesterolu, a tym samym zapobiegają występowaniu miażdżycy.
Koncentrat pomidorowy jest doskonałym źródłem wielu cennych składników odżywczych, takich jak potas, sód, błonnik, kwas foliowy, magnez, żelazo, mangan, cynk, biotyna oraz witaminy C, E, B1, B2, B3, K. Magnez decyduje o prawidłowej pracy układu odpornościowego i nerwowo-mięśniowego, bierze udział w budowie kości i zębów, a także zmniejsza ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego. Żelazo wytwarza hemoglobinę i korzystnie wpływa na odporność. Mangan odpowiada także za mocne kości oraz wywiera duży wpływ na poziom libido i sprawność seksualną. Cynk określa strukturę niektórych białek, obniża poziom cholesterolu, ma wpływ na przyswajalność niektórych witamin, dba o prawidłowe funkcjonowanie narządów rozrodczych. Witamina C odpowiada za układ odpornościowy, a witamina E spowalnia procesy starzenia się skóry i uelastycznia ją. Witaminy B1 i B2 wspomagają układ odpornościowy, biorą udział w metabolizmie neuroprzekaźników, takich jak serotonina i dopamina, dzięki czemu przeciwdziałają depresji. Natomiast witamina K jest bardzo ważna dla utrzymania wysokiej gęstości mineralnej kości i zapobiega rozwojowi osteoporozy w późniejszym wieku.

Jednak to, co najcenniejsze jest w koncentracie pomidorowym i pomidorach to likopen – antyoksydant o cudownych właściwościach, który usuwa z organizmu wolne rodniki,  a tym samym działa przeciwnowotworowo. Co więcej, zapobiega rozwojowi chorób serca, zwyrodnieniu plamki żółtej, opóźnia procesy starzenia się skóry, poprawia gęstość kości (zmniejsza ryzyko wystąpienia osteoporozy) oraz wykazuje zdolność regeneracji innych antyoksydantów, np. luteiny.
Najczęściej podawana jest z makaronem: świderkami, nitkami, kolankami, wstążkami albo białym ryżem, fot. shutterstock

Zupa pomidorowa – z czym to się je?

Zupa pomidorowa najczęściej podawana jest z gotowanym makaronem: świderkami, nitkami, kolankami albo wstążkami. Jednak równie popularne jest zestawienie pomidorówki z białym ryżem. Kremowa wersja pomidorowej serwowana jest w zestawie ze świeżym pieczywem albo grzankami, ale można też dorzucić do niej ser mozzarella albo starty ser parmezan. Tradycyjną pomidorówkę z makaronem lub ryżem podaje się w głębokim talerzu obiadowym, natomiast krem z pomidorów w małej miseczce lub filiżance.

Jak serwowana jest pomidorówka w innych zakątkach świata? Włoska zupa pomidorowa smakuje bazylią i oliwą z oliwek - jest słodsza i znacznie gęstsza od naszej. Do angielskiej wersji dodaje się łyżkę chrzanu, zaś hiszpańską pomidorówkę jada się na zimno w formie gazpacho. W Meksyku zupę pomidorową doprawia się świeżą papryczką chili i kuminem, a w trakcie gotowania dodaje się obsmażoną i pokrojony w kostkę filet z kurczaka. Natomiast w Indiach pomidorowa to gęsta zupa, najczęściej z marchwią, czasem z soczewicą i obowiązkowym zestawem tradycyjnych przypraw.

Zupa pomidorowa w kuchni

Tradycyjna zupa pomidorowa

Składniki:
  • ćwiartka kurczaka
  • 2 l wody
  • ½ łyżeczki soli
  • włoszczyzna (marchewka, pietruszka, kawałek pora, plasterek selera)
  • 200 g koncentratu pomidorowego
  • 250 ml śmietany 18%
  • szczypta zmielonego pieprzu
  • dodatki do wyboru: ugotowany biały ryż lub makaron

Przygotowanie:
Mięso płuczemy pod bieżącą chłodną wodą, wkładamy do garnka, dodajemy szczyptę soli, zalewamy zimną wodą i moczymy przez około 15 minut. Następnie wylewamy wodę z moczenia kurczaka, lejemy czystą zimną wodę (2 litry), solimy i zagotowujemy na większym ogniu. W trakcie gotowania, co jakiś czas zdejmujemy powstające „szumowiny”. Zmniejszamy ogień do minimum i gotujemy na małym ogniu przez około 30 minut. Następnie dodajemy obraną i opłukaną włoszczyznę i gotujemy przez kolejne 20 minut. Wyjmujemy mięso z wywaru, dodajemy koncentrat pomidorowy, dokładnie mieszamy i zagotowujemy. Potem zmniejszamy ogień i stopniowo dodajemy śmietanę – by uniknąć jej zwarzenia wcześniej wymieszajmy ją z kilkoma łyżkami zimnej wody, a następnie ze stopniowo dodawanym gorącym wywarem (kilka łyżek). Całość delikatnie podgrzewamy. Doprawiamy do smaku pieprzem. Serwujemy z ugotowanym białym ryżem lub ulubionym makaronem.


Krem pomidorowy

Składniki:
  • 1 łyżka oliwy extra virgin
  • ½ łyżki masła
  • ½ cebuli
  • 2-3 ząbki czosnku
  • 1 kg dojrzałych świeżych pomidorów
  • ½ łyżki octu winnego lub ryżowego
  • 1 łyżeczka cukru
  • 250 ml bulionu jarzynowego lub drobiowego
  • 2 łyżki posiekanej świeżej bazylii

Przygotowanie:
W garnku na oliwie i maśle podsmażamy pokrojoną w kosteczkę cebulę oraz pokrojony na plasterki czosnek. Pomidory parzymy wrzątkiem, obieramy, kroimy na ćwiartki, odcinamy szypułki, a miąższ kroimy w kostkę. Odkładamy około pół szklanki pokrojonych pomidorów a resztę wrzucamy do garnka. Dodajemy ocet i cukier, zagotowujemy. Wlewamy gorący bulion i ponownie zagotowujemy. Przykrywamy i dusimy przez 5 minut. Następnie wszystkie składanki miksujemy blenderem i gotujemy przez kolejną minutę. Dodajemy odłożone wcześniej pomidory i po zagotowaniu odstawiamy z ognia. Zupę mieszamy z posiekana bazylią oraz doprawiamy do smaku solą morską i pieprzem zielonym. Krem serwujemy z grzankami, tartym serem parmezan, mozzarellą lub śmietanką.
Inną równie popularną odmianą pomidorówki jest gęsty krem powstały ze zmiksowanych pomidorów, fot. shutterstock

Czy warto jeść zupę pomidorową?

Zupa pomidorowa to bez wątpienia jedna z tradycyjnych potraw kuchni polskiej. Jest nie tylko smaczna, ale przede wszystkim bardzo zdrowa i banalnie łatwa w przygotowaniu. Możemy ugotować ją według tradycyjnego przepisu i podawać z makaronem lub ryżem, albo pod postacią kremu z pomidorów serwowanego z grzankami. Dlatego też zupa ta powinna gościć na  naszych stołach częściej, nie tylko w poniedziałki.
Klaudia Kwiatkowska

Bibliografia

  1. “https://www.femina.in/wellness/health/the-goodness-of-tomato-soup-135749.html”; data dostępu: 2020-04-16
  2. “https://www.thespruceeats.com/history-of-tomatoes-as-food-1807678”; data dostępu: 2020-04-16
  3. “https://www.polonist.com/polish-tomato-soup/”; data dostępu: 2020-04-16
  4. “https://polishhousewife.com/zupa-pomidorowa-tomato-soup/”; data dostępu: 2020-04-16
  5. “https://www.polishyourkitchen.com/polishrecipes/polish-tomato-soup-zupa-pomidorowa/”; data dostępu: 2020-04-16
  6. “https://www.bbcgoodfood.com/recipes/creamy-tomato-soup”; data dostępu: 2020-04-16
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy