Burek – właściwości i skład. Przepis na burek

Burek to niezwykle popularny w świecie arabskim i na Bałkanach fast food. Według jednej z hipotez początki burka sięgają czasów starożytnej kuchni tureckiej. Potrawa ta to ciasto nadziewane mięsem, serem albo warzywami. Burkiem mieli zajadać się najpierw Turkowie, a potem mieszkańcy Anatolii. Współcześnie to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dań Półwyspu Bałkańskiego. Szczególnym uznaniem cieszy się zwłaszcza w swojej ojczyźnie – Turcji. Poznajmy go lepiej.



Burek to tradycyjne tureckie danie, fot. pixabay.comBurek to tradycyjne tureckie danie, fot. pixabay.com
  1. Burek – charakterystyka i historia
  2. Jakie właściwości ma burek?
  3. Burek w kuchniach świata
  4. Burek - zastosowanie w kuchni
  5. Przepis na burek z serem feta

Burek – charakterystyka i historia

Burek to jeden z najpopularniejszych fast foodów występujących w krajach arabskich. Jego nazwa pochodzi od tureckiego słowa ‘’bur’’, który oznacza ‘’zakręcać, zawijać’’, natomiast w języku bułgarskim słowem ‘’burek’’ określa się każdy rodzaj ciasta nadziewanego. Współcześnie znana metoda przygotowywania tego przysmaku nawiązuje do wyrabiania placenty w starożytnym Rzymie. Burek powstaje w wyniku bardzo długiego wyrabiania cienkiego ciasta, które następnie przekłada się w zależności od preferencji nadzieniem mięsnym, serowym lub warzywnym. Gotowy wielowarstwowy naleśnik kroi się na cztery porcje w kształcie trójkąta.

Pochodzenie burka jest nie do końca jasne. Jedna z hipotez wskazuje na to, że ma on swoje początki w starożytnej kuchni tureckiej. Następnie Turkowie przywieźli go podczas migracji do Anatolii. Inna teoria sugeruje natomiast, że burek jest wzorowany na bizantyjskiej potrawie plakietas, czyli pieczonego warstwowo ciasta i sera. Przepis na ciasto burka zawarł Katon Starszy w swoim dziele ‘’De agri cultura’’ datowanym na 160 rok p.n.e. 

Jakie właściwości ma burek?

Ten turecki przysmak składa się z ciasta oraz z nadzienia mięsnego, serowego lub warzywnego. Dlatego do oceny właściwości zdrowotnych każdego burka należy podchodzić indywidualnie. Jego właściwości są zależne od tego, jakie warzywa, mięso czy ser znajdziemy w farszu.

Jeśli zdecydujemy się na najpopularniejszy rodzaj nadzienia - ze szpinakiem i fetą, dostarczymy organizmowi wiele składników odżywczych. Szpinak to źródło żelaza wzmacniającego odporność oraz wytwarzającego hemoglobinę, wapnia wzmacniającego zęby oraz układ kostny, magnezu niezbędnego do przemiany materii oraz poprawnego funkcjonowania układu nerwowego i systemu immunologicznego, potasu wspierającego pracę mięśni oraz witaminy A pozytywnie wpływającej na skórę, paznokcie oraz włosy. Dodatkowo szpinak zawiera antyoksydanty, które obniżają poziom glukozy we krwi. Ser feta to składnik bogaty w witaminy z grupy B wspomagające działanie układu nerwowego oraz pełniące wiele funkcji w organizmie, m.in. wzmacnianie wzroku, utrzymywanie w dobrej kondycji włosów, paznokci i skóry, kontrola mięśni oraz wzmocnienie układu immunologicznego.
Burek w kształcie cygara, fot. pixabay.com
Decydując się na burek w wersji mięsnej dostarczamy organizmowi żelazo, cynk, białko oraz witaminy z grupy B. Rodzaj mięsa powinniśmy wybrać w zależności od tego, którą witaminę albo składnik odżywczy chcemy dostarczyć do organizmu. Najwięcej witaminy PP koniecznej do prawidłowej pracy mózgu znajdziemy w mięsie z kurczaka. Witamina B1 wspomagająca funkcjonowanie układu nerwowego w największych ilościach znajduje się w wieprzowinie. Najwięcej cynku, który m.in. uczestniczy w procesie podziału komórkowego, żelaza zapobiegającego anemii i witaminy B12 biorącej udział w tworzeniu DNA zawiera mięso wołowe.
Sięgając po burka nie zapominajmy o tym, że jest również kaloryczny. W 100 g tego dania w wersji z fetą i szpinakiem znajdziemy 264 kcal. Dokładniejsze dane dotyczące zawartości składników przedstawia poniższa tabela.

Burek w kuchniach świata

Burek to przysmak, który w świecie arabskim i krajach śródziemnomorskich jest bardzo popularny.
W Turcji, ojczyźnie burka, najbardziej znane odmiany tego dania to burek wodny przygotowywany na dużej patelni oraz burek w kształcie cygara. Ziemniaki, pietruszka, szpinak, kapusta oraz ser feta czy kiełbasa to jedne z najpopularniejszych składników, które znajdziemy w nadzieniu tureckich burków.

Na Półwyspie Bałkańskim, w Albanii, Kosowie czy Macedonii, burki są sprzedawane w cukierniach, piekarniach oraz sklepach byrektore. Burek może pełnić rolę przekąski albo dania głównego. Mielone mięso jagnięce, kurkuma oraz gałka muszkatołowa tworzą farsz burków arabskich.

Burek kurdyjski, tzw. Kurt boregi, pozbawiony jest nadzienia. Ciasto posypuje się jedynie cukrem pudrem. Burek na słodko z dodatkiem rodzynek lub migdałów chętnie podaje się w kuchni arabskiej. W greckiej wersji burka odnajdziemy takie składniki jak słodki sos, aromatyzowany sok z pomarańczy albo cytryny. Burek w wydaniu asyryjskim to nadzienie z pikantną mieloną wołowiną nierzadko z dodatkiem ziemniaków zawijane w arkusz ciasta, a następnie smażony na oleju niczym bułki jajeczne. Armeńczycy chętnie do farszu burka oprócz szpinaku, fety czy mielonej wołowiny dolewają także odrobinę likieru anyżowego, na przykład raki.

Dla Bułgarów ‘’burek’’ oznacza nie tylko ciasto przekładane dodatkami, ale jest również określeniem na inne dania. Chuyska byurek to pieczona papryka faszerowana serem. W Izraelu burki przygotowywane są z ciasta filo lub ciasta francuskiego, natomiast nadzienie tworzy się z wykorzystaniem takich składników jak: grzyby, mięso mielone, ser feta, bataty, ciecierzyca, oliwki, szpinak czy bakłażan.

Większość izraelskich burków powstaje na bazie margaryny, a nie masła. Dzięki temu mieszkańcom Izraela łatwiej przestrzegać nakazu niełączenia produktów mięsnych oraz mlecznych i mogą je jeść między posiłkami mlecznymi i mięsnymi. Burki w Izraelu występują w różnych kształtach i zwykle posypywane są nasionami.
W niektórych miastach regionu Emilia-Romagna można spotkać słodkie ciasto o kształcie półksiężyca zwane burriche. Uznawane jest za średniowieczny relikt kuchni zainspirowanej przepisami osmańskich społeczności żydowskich żyjących w niektórych miastach tego obszaru. Na uwagę zasługują burki wypełnione mandarynkową marmoladą.

W krajach byłej Jugosławii, burek jest powszechnie dostępny w większości piekarni i zazwyczaj spożywany jako danie typu fast food. Zwykle zjada się go z jogurtem. Oprócz sprzedaży w piekarniach, burek jest serwowany także w wyspecjalizowanych sklepach sprzedających  tamtejszy jogurt.

Burek, znany pod nazwą Çibörek, to narodowe danie Tatarów krymskich. Jest zrobiony z przaśnego ciasta wypełnionego mieloną jagnięciną, cebulą i przyprawami smażonymi na oleju. W wielu krajach byłego bloku wschodniego bez problemu kupimy go niemal w każdym barze z szybkim jedzeniem. Cheburek to rosyjska wymowa çibörek, co oznacza „pyszny burek” lub „surowy börek”.
Burki wypełnione serem i ziemniakami. Shlomif at en.wikipedia [Public domain], via Wikimedia Commons

Burek - zastosowanie w kuchni

W dzisiejszych czasach, dzięki rozwojowi techniki, możemy na niespotykaną w poprzednich epokach skalę czerpać z możliwości, jakie daje nam świat. Wystarczy dostęp do Internetu, by wiedzieć, co jedzą ludzie na innym kontynencie. Nie musimy już wyjeżdżać zagranicę, by wiedzieć, w jaki sposób przygotować danie narodowe konkretnego kraju.

Burek nie jest tu wyjątkiem. Prowadząc naszą kuchnię możemy zainspirować się przepisami z innych regionów świata, wypróbować nowości i cieszyć się smakiem tego tureckiego przysmaku.
Polecamy samodzielne przygotowanie burka na kilka sposobów. Możemy postawić na tradycję i przygotować go z farszem mięsnym albo wypróbować burka w wersji wegańskiej ze szpinakiem i natką pietruszki.

Przyrządzając burka mamy możliwość eksperymentowania z dodatkami warzywnymi oraz z serami. To od naszych preferencji zależy, jak będzie smakować.

Przepis na burek z serem feta

Burek to przysmak, który możemy wykonać samodzielnie w domu. Poniżej prezentujemy przepis na to danie.

Składniki:
  • około 50 dag pokruszonego sera feta
  • 250 dag kremowego sera
  • 2 duże jajka
  • 4 łyżki posiekanej świeżej pietruszki
  • 2 łyżki posiekanego świeżego koperku
  • paczka ciasta filo
  • ½  rozpuszczonej kostki masła
  • ½  szklanki oliwy z oliwek

Przygotowanie:
Przygotuj dużą miskę, w której wymieszasz ze sobą ser feta i ser śmietankowy, aż będą lekkie i puszyste. Następnie dodaj jajka, pietruszkę i koperek. Wymieszaj i odłóż je na bok. Rozgrzej piekarnik do 230 stopni Celsjusza. Przygotuj małą miseczkę, w której wymieszasz oliwę oliwek z roztopionym masłem. Przyrządzoną mieszaniną masła i oliwy wysmaruj brytfannę na ciasto. Możesz w tym celu użyć pędzelka. Na okrągłej lub prostokątnej brytfannie umieść arkusz ciasta filo i posmaruj go mieszanką. Czynność powtórz z kolejnym arkuszem ciasta, tworząc naprzemiennie warstwy: olej, arkusz ciasta, mieszanka oleju i masła, ciasto. Wyłóż w ten sposób całą brytfannę. Następnie nałóż do formy mieszankę sera i rozmieść ją równomiernie na całej powierzchni ciasta pozostawiając kilka centymetrów marginesu. Zawiń rogi ciasta, a na wierzch nałóż pozostałe arkusze ciasta, by zakryły nadzienie. Na koniec posmaruj je mieszanką masła i oleju. Włóż do piekarnika na 20 minut. Piecz w 230 stopniach do momentu uzyskania złotego koloru. Po wyjęciu z piekarnika poczekaj aż burek przestygnie. Wtedy możesz go pokroić i podać do zjedzenia.

Burek to potrawa, która na stałe wpisała się w turecką i bałkańską tradycję. Podróżując w tamte strony bez trudu znajdziemy ten smaczny fast food na niemal każdym straganie z jedzeniem. Burek to bardzo pożywny, ale również kaloryczny przysmak. Aby mieć wpływ na to, jakie składniki będzie zawierał warto postawić na samodzielne przygotowanie burka w domu. Jedząc to danie z dodatkiem fety i szpinaku dostarczamy naszemu organizmowi wielu składników odżywczych, które pozytywnie wpływają na różne funkcje w naszym ciele. Tak przyrządzony burek to nie tylko puste kalorie, ale również minerały i witaminy.
Katarzyna Augustyniak

Bibliografia

  1. “http://turkishlifecafe.com/turkish-recipes/borek-borekler/history-borek-turkey-recipes/”; data dostępu: 2019-04-09
  2. “https://vikalinka.com/spicy-turkey-burek/”; data dostępu: 2019-04-09
  3. “https://www.visitmycountry.net/bosnia_herzegovina/en/index.php/eating-drinking/26-vmc/hrana-i-pice/893-burek”; data dostępu: 2019-04-09
  4. “https://www.serbia.com/burek-the-most-famous-breakfast-food-in-serbia/”; data dostępu: 2019-04-09
  5. “https://www.medicalnewstoday.com/articles/270609.php”; data dostępu: 2019-04-09
  6. “https://www.healthline.com/nutrition/feta-cheese-good-or-bad#section3”; data dostępu: 2019-04-10
  7. “https://www.verywellhealth.com/iron-supplements-benefits-4178814”; data dostępu: 2019-04-11
  8. “https://www.formeds.com.pl/faq/84/Cynk”; data dostępu: 2019-04-11
Ocena (5.0) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy