Lucerna siewna - właściwości, witaminy i wartości odżywcze lucerny siewnej

Lucerna siewna to jedna z najstarszych roślin uprawnych przeznaczonych… na paszę dla zwierząt. Pochodząca z południowo-zachodniej Azji, w XVIII wieku została szeroko rozpowszechniona na terytorium obu Ameryk, a wraz z rozwojem rolnictwa udało się otrzymać odmiany odporne na chłodniejsze warunki klimatyczne. Co ciekawe, dziś dietetycy upatrują w kiełkach lucerny siewnej pretendenta do najzdrowszych pokarmów świata!



Kiełki lucerny, fot. pixabay. comKiełki lucerny, fot. pixabay. com
  1. Suszona lucerna siewna czyli zioło na zdrowie
  2. Domowa hodowla kiełków z lucerny siewnej
  3. Właściwości zdrowotne kiełków z lucerny
  4. Czy kiełki z lucerny mogą szkodzić?
  5. Lucerna w kuchni
Pod względem botanicznym lucerna siewna, czyli Medicago sativa, należy do rodziny bobowatych i odznacza się niezwykle wysoką tolerancją suszę, upały, ale także i chłodne temperatury. Jej rolnicza popularność wynika także z ogromnego tempa wzrostu i jakości samych liści. Poszczególne odmiany osiągają od 30 do 90 cm wysokości i są wykorzystywane nie tylko jako pasza, ale także siano oraz poplon. Bakterie zasiedlające korzenie lucerny mają bowiem zdolność do wiązania azotu z powietrza i wzbogacają nim glebę wokół. Tym samym spada zapotrzebowanie na wykorzystanie sztucznych nawozów w masowych uprawach.

Lucerna ma też niezwykłą zdolność do regeneracji – po ścięciu potrafi odrastać wielokrotnie w ciągu sezonu, dając wciąż nowe plony. Trzylistkowe ząbkowane liście o soczystej jasnozielonej barwie są tłem dla żółtych lub fioletowych kwiatów o kulistej postaci. Te główki po przekwitnięciu zamieniają się w strąki, zawierające małe, nerkowate nasiona. W tej postaci roślina hodowlana jest jednak głównie do celów rolniczych – jej liście bogate są aminokwasy, białka, węglowodany, błonnik, kwasy organiczne, garbniki, chlorofil, witaminy - witamina A, witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3, B6, B9 i B12), witamina C, E, D i K, a także cenne minerały - cynk, fluor, fosfor, krzem, magnez, mangan, miedź, wapń i żelazo oraz jako takie bardzo smakują zwierzętom hodowlanym. Ale ludzie mogą również skorzystać na tym dobrodziejstwie i sadzenie lucerny na przydomowej działce robi się coraz popularniejsze.
Fot. 5 Zawartość składników odżywczych w kiełkach lucerny według % dziennego zapotrzebowania dorosłego człowieka; źródło: opracowanie własne na podst. danych http://nutritiondata.self.com
Lucerna, fot. pixabay.com

Suszona lucerna siewna czyli zioło na zdrowie

Wysuszone liście lucerny nadają się nie tylko na paszę. W ziołolecznictwie stosuje się je przede wszystkim jako doskonały lek moczopędny polecany m.in. przy kamieniach nerkowych oraz cukrzycy. Ponadto izoflawonoidy zawarte w zielu pomagają radzić sobie z problemami hormonalnymi u kobiet – od zbyt obfitych miesiączek po endometriozę oraz przykre dolegliwości związane z menopauzą.
Napar lub ekstrakt z lucerny siewnej mają także zasadniczy wpływ na proces trawienia, gdyż zawarte w nich enzymy przyśpieszają metabolizm tłuszczów. Sok ze świeżych liści lucerny siewnej ma również działanie przeciwkrwotoczne i polecany jest przy częstych krwawieniach z nosach, jak również dolegliwościach ze strony hemoroidów.

Naturalnie, ciężko jest przyswoić całe bogactwo odżywcze obecne w roślinie, konsumując ją w postaci zioła. I tutaj na pierwszy plan wysuwają się kiełki z lucerny, które kryją w sobie skondensowaną moc leczniczą, a przy tym łatwo je wkomponować do codziennej diety nawet w większych ilościach.

Domowa hodowla kiełków z lucerny siewnej

Tak jak inne kiełki (sojowe, rzodkwi, rzeżuchy) kiełki lucerny pojawiają się coraz częściej na półkach supermarketów. Niestety, nie jest to podaż regularna, a i jakość przechowywanych po kilka dni w lodówce pod plastikową folią kiełków pozostawia dużo do życzenia. Dlatego rozsądniej jest postawić na domową uprawę, która nie kosztuje wiele, a daje gwarancję świeżości.

Jeśli nie posiadasz kiełkownicy, musisz zaopatrzyć się w litrowy słoik, gazę oraz gumkę recepturkę. 2 łyżki nasion lucerny należy wsypać do słoika i zalać kilkucentymetrową warstwą świeżej wody, a następnie przykryć gazą owiniętą gumką. Nasionka odcedzamy przez gazę rano i dolewamy świeżej wody, płuczemy, a następnie znowu odlewamy. Ten proceder należy powtarzać trzy razy dziennie, pozostawiając między płukaniami nasiona w słoiku, ale bez wody. Piątego dnia kiełki są gotowe do jedzenia.
Suszone ziele lucerny; źródło: stockfreeimages.com

Właściwości zdrowotne kiełków z lucerny

Regularna konsumpcja kiełków z lucerny ma przede wszystkim dobroczynny wpływ na nasz metabolizm. Obniżają one poziom lipidów we krwi i zmniejszają poziom przyswajania cholesterolu w jelitach, a co za tym idzie odgrywają ważną rolę w walce z otyłością i miażdżycą. Bogate w błonnik spożywczy łatwo zaspokajają apetyt, a dodatkowo, dzięki zawartości enzymów, przynoszą ulgę przy takich żołądkowych dolegliwościach jak wzdęcia, nudności, niestrawność czy bóle brzucha.
Spożywanie kiełków z lucerny jest szczególnie wskazane dla kobiet – ich fitoestrogenne właściwości w połączeniu z witaminą K skutecznie łagodzą zaburzenia miesiączkowania i ograniczają krwawienia menstruacyjne. W okresie menopauzy pomagają obniżyć uciążliwości związane z uderzeniami gorąca i huśtawką nastrojów, a dzięki obfitości magnezu, wapnia i żelaza przeciwdziałają również osteoporozie. Poza tym kiełki z lucerny to także doskonałe źródło białka i minerałów potrzebnych skórze oraz włosom.  Bogactwo antyoksydantów pomaga opóźnić proces starzenia, zwłaszcza w kontekście pojawiania się zmarszczek i przebarwień oraz utraty elastyczności skóry. Zawartość witaminy A oraz chlorofilu pozwala poradzić sobie również z nadmierną suchością naskórka.

Dodając kiełki z lucerny do codziennego menu w bezpośredni sposób zapobiegasz również cukrzycy, gdyż błonnik pomaga regulować poziom insuliny we krwi. Dzięki bogactwu witaminy C kiełki wspomagają również odporność, zaś zestaw witamin z grupy B oraz żelaza wspiera podstawowe procesy fizjologiczne – od reakcji enzymatycznych po dotlenienie organizmu.

Czy kiełki z lucerny mogą szkodzić?

Jak wszystkie kiełki, kiełki z lucerny siewnej również stwarzają zagrożenie zatrucia bakteriami, które mogą rozwinąć się w procesie ciągłego namaczania nasion. Stąd tak ważne jest dokładne płukanie kiełków nie tylko w czasie ich wzrostu, ale również przed konsumpcją. Małym dzieciom, kobietom w ciąży i osobom chorym nie poleca się jednak jedzenia kiełków w ogóle.

Poza tym nadmierna konsumpcja kiełków z lucerny można być groźna w dwóch sytuacjach - w przypadku stwierdzenia lub podejrzenia zakrzepicy wysokie dawki witaminy K mogą niepotrzebnie zwiększać krzepliwość krwi; natomiast działanie obniżające poziom cukru we krwi może być groźne u osób borykających się z hipoglikemią.

Na pytanie jak spożywać kiełki lucerny siewnej, aby połączyć przyjemne z pożytecznym, odpowiedzi jest wiele. Kiełków nie należy oczywiście gotować, bowiem tym sposobem stracimy większość cennych witamin i antyoksydantów. Można je natomiast dodawać do ciepłych pokarmów – bo też kiełki najlepiej właśnie smakują jako dodatek do dań mięsnych i warzywnych.
Kiełki lucerny; źródło: pixabay.com

Lucerna w kuchni

Tortilla z kiełkami

Składniki:

Przygotowanie:
Jogurt łączymy z musztardą i szczypiorkiem, doprawiamy solą i pieprzem. Każdą tortillę podgrzewamy na suchej patelni, minutę z każdej strony. Smarujemy tortille jogurtem, wykładamy na nie starty ser, startą marchew i kiełki i zawijamy. Podajemy natychmiast przybrane jogurtem i szczypiorkiem.
Kanapka z kurczakiem i kiełkami lucerny

Składniki:

Przygotowanie:
Pierś z kurczaka kroimy na cienkie plasterki. W misce mieszamy majonez, musztardę i chili. Dodajemy kurczaka, miętę, ser i kiełki. Wszystko dokładnie mieszamy i wykładamy na rozkrojone na pół bułki.

Kiełki dodawać możesz również do różnego rodzaju sałatek, także tych podawanych na ciepło oraz jako posypkę do ziemniaków, kaszy, jajek na twardo czy makaronu. Można je również wykorzystywać jak nadzienie do rolad z szynki i sera oraz składnik past do chleba na bazie twarogu czy wegańskich składników. Delikatny, orzechowy smak oraz przyjemna chrupiąca konsystencja przekonają nawet największych sceptyków!
Jajko na twardo z kiełkami lucerny; źródło: pixabay.com
Agata Pavlinec

Bibliografia

1. https://www.britannica.com/plant/alfalfa
2. https://www.botanical-online.com/english/alfalfa.html
3. https://behealthy.today/alfalfa-plant-everything-need-know-superfood/
4. https://draxe.com/alfalfa-sprouts/
5. https://www.naturalfoodseries.com/13-health-benefits-alfalfa-sprouts/

Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy