Papryka tabasco - właściwości, witaminy i wartości odżywcze papryki tabasco

Choć na oko nieduża i niepozorna, papryka tabasco jest znana na całym świecie za sprawą pikantnego sosu o tej samej nazwie, którego jest bazą. Czym papryka tabasco wyróżnia się na tle innych papryk i jak to się stało, że to właśnie ona zyskała tak dużą sławę?



Papryczki tabasco fot. shutterstockPapryczki tabasco fot. shutterstock
  1. Papryka tabasco – co to takiego?
  2. Historia i pochodzenie papryki tabasco
  3. Właściwości prozdrowotne papryki tabasco
  4. Wykorzystanie papryki tabasco
  5. Papryka tabasco w kuchni
  6. Czy warto jeść paprykę tabasco?

Papryka tabasco – co to takiego?

Papryka tabasco (Capsicum frutescens) to odmiana papryki owocowej z grupy chili. Krzewy wyrastają do ok. 1,5 metra wysokości i rodzą wiele drobnych owoców. Papryczki tabasco są podłużne i niewielkie – zwykle mają ok. 3,5-5 cm długości. Początkowo żółtawo-zielone, w miarę dojrzewania stają się pomarańczowe, a następnie – intensywnie czerwone. Wraz ze zmianą koloru zyskują też na ostrości. Po przekrojeniu są soczyste, co wyróżnia je na tle innych papryczek. Zwykle można je zbierać po ok. 80 dniach od wykiełkowania. Podobnie jak większość papryk chili, tabasco najlepiej rośnie w wysokich temperaturach (powyżej 24 stopni Celsjusza) i ma niską tolerancję na mróz.

W skali ostrości Scoville’a papryka tabasco plasuje się dość wysoko – między 30 000 a 50 000 SHU. Oznacza to, że jest równie ostra, co np. pieprz cayenne. Dla porównania, popularna papryka jalapeño ma „zaledwie” między 2 500 a 8 000 SHU. Dla uspokojenia warto dodać, że sos Tabasco nie jest tak ostry, jak  papryczki, z których jest wytwarzany – klasyczna wersja ma zwykle między 2 500 a 5 000 SHU.

Historia i pochodzenie papryki tabasco

Papryka tabasco rośnie w Ameryce Środkowej, przede wszystkim w Luizjanie i w Meksyku. Nazwa rośliny i jej owoców pochodzi od meksykańskiego stanu Tabasco, a samo słowo „tabasco” w wolnym tłumaczeniu oznacza „kraj o gorącej i wilgotnej ziemi”. Nie do końca wiadomo, skąd nasiona papryki znalazły się w Stanach Zjednoczonych.

W społecznej świadomości tabasco jest powszechnie kojarzone z rodziną McIlhenny, która od 1868 roku wytwarza z niej sos o takiej samej nazwie. Papryki wykorzystywane do jego produkcji pierwotnie miały być uprawiane tylko na wyspie Avery w Luizjanie, jednak wraz z rosnącą popularnością i zapotrzebowaniem na sos stopniowo nawiązano współpracę z rolnikami z Ameryki Środkowej, Południowej i Afryki. Firma utrzymuje jednak, że wszystkie nasiona wykorzystywane do uprawy wciąż pochodzą wyłącznie z Avery.
Tabelka przedstawiająca wartości odżywcze marynowanej papryki tabasco w 30 g produktu; opracowanie własne na podst. https://world.openfoodfacts.org/

Właściwości prozdrowotne papryki tabasco

Papryka tabasco jest bogata w kapsaicynę, która odpowiada za jej ostry smak. Substancja ta – przyjmowana w kontrolowanych stężeniach - ma liczne właściwości prozdrowotne, z których najistotniejsze jest jej działanie antynowotworowe. Udowodniono, że kapsaicyna jest w stanie hamować rozwój komórek nowotworowych i jednocześnie redukuje stres oksydacyjny.
Poza tym, że zmniejsza ryzyko zachorowania na raka, kapsaicyna wykazuje też właściwości antybakteryjne. Hamuje m.in. rozwój bakterii Helicobacter pylori, która często powoduje wrzody żołądka i dwunastnicy. Ma też wpływ na metabolizm – przyspiesza spalanie tłuszczu, przez co uważa się ją za pomocną w procesie odchudzania. Co ciekawe, naukowcy zwracają też uwagę na potencjał kapsaicyny w walce z migrenami i bólami głowy – substancja ta oddziałuje na nerw trójdzielny, zmniejszając wydzielanie CGRP (neuropeptydu, który ma ścisły związek z odczuwanym bólem).

Podobnie jak inne papryczki chili, tabasco ma korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Zawiera niacynę, która pomaga utrzymać optymalny poziom cholesterolu we krwi, tym samym zmniejszając ryzyko rozwoju chorób serca. Znaczenie ma też obecny w papryce potas, który stabilizuje ciśnienie krwi.

Istnieją badania sugerujące, że tabasco może mieć też znaczenie w zapobieganiu cukrzycy typu 2. W papryczkach znajdziemy bowiem przeciwutleniacze, karotenoidy i witaminę C, które mają wpływ na regulację poziomu insuliny we krwi.

Kolejnym ważnym mikroelementem, który występuje w paprykach z grupy chili jest żelazo, które m.in. usprawnia przepływ krwi i produkcję hemoglobiny w mózgu, co z kolei wspiera funkcje poznawcze. Istnieją teorie, według których spożywanie ostrych papryczek – w tym tabasco - może zmniejszać ryzyko wystąpienia demencji i choroby Alzheimera.

Nie należy zapominać, że w tabasco znajdziemy też witaminę A, której obecność w organizmie jest kluczowa dla zachowania dobrego funkcjonowania narządu wzroku oraz wzmacniania funkcji układu odpornościowego.
Marynowane papryczki tabasco fot. Shutterstock

Wykorzystanie papryki tabasco

Najczęstszą i w wielu przypadkach jedyną postacią, w jakiej papryka tabasco trafia na nasze stoły jest oczywiście pikantny sos Tabasco, charakterystyczny zwłaszcza jako dodatek do dań kuchni meksykańskiej. Sprawdza się m.in. jako składnik marynaty do mięs i warzyw, można też dolewać go do zup. Sos Tabasco jest też elementem wielu popularnych drinków, z Wściekłym Psem i Krwawą Mary na czele.

Poza gotowym sosem, niektóre sklepy oferują też galaretkę z tabasco. Jednym z jej składników, oprócz papryczek, jest ocet jabłkowy – dzięki jego obecności całość ma słodko-ostry smak. Jest szczególnie polecana jako dodatek do różnych przystawek i przekąsek (np. krakersów z twarożkiem), grillowanego mięsa, serów oraz sałatek.

Innym sposobem wykorzystania tabasco jest zamarynowanie świeżych papryczek w occie. W takiej postaci ponownie są doskonałym dodatkiem do sałatek, sosów, czy potraw z grilla. Wypełniony kolorowymi papryczkami słoiczek jest też po prostu atrakcyjną ozdobą kuchni.

Ze względu na swoją soczystość, papryczki tabasco w postaci sproszkowanej występują nieco rzadziej niż inne rodzaje papryczek chili. Można jednak samodzielnie odwodnić i ususzyć papryczki, a następnie zmielić, uzyskując w ten sposób pikantną przyprawę. W Polsce tabasco można znaleźć przede wszystkim w formie suszonych strączków lub spróbować wyhodować ją samodzielnie, zaopatrując się w nasiona.

Papryka tabasco w kuchni

Przepis na galaretkę z papryką tabasco

Składniki:
  • ok. 350 g dowolnej świeżej papryki – może być w różnych kolorach
  • kilka świeżych papryczek tabasco
  • 2 szklanki octu jabłkowego
  • 6 szklanek cukru
  • 90 ml płynnej pektyny

Przygotowanie:
Uwaga: podczas pracy z papryczkami chili używaj jednorazowych rękawiczek i uważaj, by nie dotykać twarzy!

Paprykę umyj, usuń szypułki i nasiona, następnie pokrój w nieduże plastry. To samo zrób z papryczkami tabasco – jeśli chcesz, by galaretka była bardziej pikantna, możesz zostawić część nasion. Umieść wszystkie kawałki papryki w malakserze lub blenderze, dodaj szklankę octu jabłkowego i miksuj, dopóki warzywa nie zostaną dokładnie zmielone. Przełóż całość do dużego rondla kuchennego, dodaj cukier i resztę octu jabłkowego, po czym doprowadź do wrzenia. Gotuj przez ok. 10 minut, cały czas mieszając. Dodaj pektynę, dokładnie wymieszaj wszystkie składniki, ponownie zagotuj i trzymaj na ogniu jeszcze przez minutę. Następnie sprawnie przelej galaretkę do wygotowanych wcześniej słoiczków, szczelnie dokręcając nakrętki. Tak przygotowane, umieść słoiczki w garnku, zalej wodą i gotuj przez 10 minut od momentu wrzenia. Wyjmij ostrożnie za pomocą szczypiec i spokojnie poczekaj, aż ostygną. Po otwarciu słoiczka z galaretką przechowuj go w lodówce.
Galaretka z ostrych papryczek jest ciekawym dodatkiem do różnych przekąsek fot. Shutterstock
Przepis na marynowane papryczki tabasco


Składniki:
  • ok. 100 papryczek tabasco
  • 2/3 szklanki białego octu
  • ¼ łyżeczki soli

Przygotowanie:
Włóż jednorazowe rękawiczki i usuń łodyżki, następnie starannie umyj papryczki tabasco i poczekaj, aż wyschną. W międzyczasie przygotuj duży słoik lub butelkę z szeroką szyjką (ważne, by miała szczelną zakrętkę) o pojemności 250-300 ml. Starannie oczyść ją i wysusz. Włóż do niej wszystkie papryczki. Następnie w niewielkim rondelku wymieszaj ocet z solą i zagotuj. Gorącą mieszankę ostrożnie wlej przy pomocy lejka do słoika/butelki. Odstaw i odczekaj, aż ostygnie i dopiero potem nałóż pokrywkę/zakrętkę. Przechowuj papryczki w lodówce minimum 2 tygodnie przed pierwszym użyciem – dopiero po tym czasie zyskają odpowiedni smak i aromat.

Czy warto jeść paprykę tabasco?

Bogactwo składników odżywczych i mikroelementów z pewnością stanowi istotny powód, dla którego warto rozważyć stosowanie papryki tabasco jako dodatku do różnych potraw. Trzeba jednak pamiętać, że to wyjątkowo ostra odmiana, którą należy dozować w małych ilościach lub stosować w formie gotowego sosu, który jest wyraźnie mniej pikantny niż surowe papryczki. Wysoka zawartość kapsaicyny sprawia, że tabasco może zaskoczyć nawet zdeklarowanych miłośników ostrych smaków.

Udowodniono, że spożywanie pikantnych papryczek może być korzystne dla zdrowia – zmniejsza ryzyko chorób nowotworowych, przyspiesza metabolizm, poprawia pracę serca i zwiększa odporność organizmu. Są jednak pewne wyjątki. Ostrych papryk, a więc i tabasco powinny unikać osoby zmagające się chorobami układu pokarmowego, a także cierpiące na nadciśnienie. Warto też wiedzieć, że kapsaicyna może w niektórych przypadkach przyczyniać się do pogorszenia kondycji cery i powstawania wyprysków.
Ekologia.pl (Agata Kufel)

Bibliografia

  1. “https://www.pepperscale.com/tabasco-pepper/”; data dostępu: 2020-06-16
  2. “https://www.chilipeppermadness.com/chili-pepper-types/medium-hot-chili-peppers/tabasco-chili-peppers/”; data dostępu: 2020-06-16
  3. “https://www.conserve-energy-future.com/benefits-chili-pepper.php”; data dostępu: 2020-06-16
  4. “https://louisiana.kitchenandculture.com”; data dostępu: 2020-06-16
  5. “https://bonnieplants.com/recipes/hot-tabasco-pepper-vinegar/”; data dostępu: 2020-06-16
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy