Płatki owsiane ‒ właściwości, skład i wykorzystanie płatków owsiane

Płatki owsiane to nie tylko przysmak, który sprawdzi się w tradycyjnej owsiance. To również świetny dodatek do ciast, ciasteczek, racuchów czy naleśników. Płatki owsiane są składnikiem australijskich anzac biscuits, czyli ciasteczek przygotowywanych z myślą o żołnierzach ANZAC walczących na frontach I wojny światowej. Obecnie płatki owsiane to sposób na smaczne i pożywne śniadanie, ale nie tylko.



Płatki owsiane, fot. shutterstockPłatki owsiane, fot. shutterstock
  1. Płatki owsiane – z czego są wytwarzane?
  2. Rodzaje płatków owsianych
  3. Historia płatków owsianych
  4. Właściwości płatków owsianych
  5. Płatki owsiane w różnych krajach
  6. Płatki owsiane - zastosowanie w kuchni
  7. Przepis z płatkami owsianymi

Płatki owsiane – z czego są wytwarzane?

Płatki owsiane są wytwarzane z owsa zwyczajnego, zboża z rodziny wiechlinowatych, uprawianego przez człowieka już około 6000 tysięcy lat temu. Owies jest rośliną jednoroczną, która nie lubi dużych mrozów, ale jest odporna na przymrozki, a kiełkowanie zaczyna już w temperaturze 2-3 stopni Celsjusza dlatego najlepsze warunki do jego wzrostu występują w strefie umiarkowanej. Z tego powodu najczęściej uprawia się go na obszarach z takim właśnie klimatem: w Ameryce Północnej, w Europie oraz w Azji. Znajdziemy go między innymi w Polsce, gdzie zazwyczaj sadzi się go na wiosnę, a zbiera na przełomie lipca i sierpnia. Maksymalna wysokość jaką osiąga to 110 cm.

Rodzaje płatków owsianych

Na półkach sklepowych obecnie znajdziemy trzy typy płatków owsianych. Pierwszym rodzajem są płatki, które na etapie produkcji
Płatki owsiane ze względu na to, że zawierają stosunkowo dużo tłuszczów nie mogą być zbyt długo przechowywane. Od momentu produkcji optymalny czas przetrzymywania tego typu produktu to od czterech do sześciu miesięcy.
zostały poddane mniejszej obróbce hydrotermicznej i w związku z tym przed zjedzeniem należy je dłużej gotować. Bardziej przetworzonym typem są płatki owsiane górskie. Te wystarczy jedynie zagotować, by nadawały się do spożycia. Trzecia odmiana charakteryzuje się niższą wilgotnością i dzięki temu może być spożywana na zimno. Są to płatki owsiane błyskawiczne. W niewielkich ilościach produkuje się także płatki owsiane witaminizowane, które dodatkowi wzbogacane są o witaminę C. Tego typu produkt wytwarza się ze słodowanego, czyli inaczej kiełkującego ziarna owsa.

Jednakże z powodu dużego ryzyka rozwoju pleśni podczas słodowania, w celu utrzymania czystości linii technologicznej, tego rodzaju produkcja jest bardzo ograniczona.

Historia płatków owsianych

Owies, składnik płatków owsianych, był jedzony wiele tysięcy lat temu. W średniowieczu był podstawą wyżywienia ludności Europy, a owsianka z niego przygotowywana była typowym daniem tego okresu. Jednak największą sławą owsianka cieszyła się w Anglii, gdzie sięgali po nią zarówno przedstawiciele klas wyższych, jak i zwykli robotnicy, górnicy i chłopstwo. Uważano wówczas, że owsianka to posiłek zapewniający sytość oraz siłę do ciężkiej wielogodzinnej pracy. Współcześnie coraz bardziej docenia się płatki owsiane, ze względu na ich właściwości odżywcze.
Płatki owsiane są podstawą pożywnej owsianki, fot. shutterstock

Właściwości płatków owsianych

Głównym składnikiem płatków owsianych jest wskazany już wcześniej owies, który w porównaniu do innych zbóż posiada około dwa-trzy razy więcej tłuszczu. Ziarno owsa wykazuje również znaczną przewagę nad wszystkimi innymi zbożami jeśli chodzi o zawarte w nim wartości odżywcze. Owies to źródło witamin z grupy B: witaminy B1, B2, B3 i B6, wpływających na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, a także piękny wygląd skóry czy włosów. W płatkach owsianych znajdziemy także spore ilości witaminy E, odpowiadającej za spowolnienie procesów starzenia się. Dodatkowo owies jest bogaty w magnez wspomagający koncentrację, miedź zwiększający odporność organizmu oraz oddziałujący na pracę mózgu, wapń wzmacniający układ kostny oraz błonnik, który wpływa na prawidłowość procesów trawienia.
W 100 gramach płatków owsianych znajdziemy m.in. 129 mg magnezu, 350 mg potasu, 5 mg manganu oraz 54 mg wapnia.

Płatki owsiane to wspaniałe źródło błonnika, który pozytywnie działa na układ pokarmowy. W płatkach znajdziemy także złożony beta-glukan, stanowiący pożywkę dla dobrych bakterii w układzie pokarmowym. Po dania z płatkami owsianymi, m.in. owsiankę bardzo często sięgają sportowcy, ponieważ jej spożywanie w sposób istotny zwiększa wytrzymałość organizmu i podnosi sprawność fizyczną.

Płatki owsiane są stosowane nie tylko, by wpłynąć na siłę fizyczną. Okazuje się, że wykorzystuje się je także w celu poprawy urody. Robiła to sama polska bizneswoman, Madame Helena Rubinstein w swoich salonach piękności. Zalecała kobietom stosowanie swojego przepisu składającego się z 3-4 łyżek płatków owsianych namoczonych przez noc w wodzie, z dodatkiem łyżki miodu, posiekanych orzechów, 6 łyżek mleka, jogurtu albo śmietanki, soku z cytryny oraz startego na tarce jabłka. Dzięki zjedzeniu takiej porcji skóra, włosy i paznokcie, a także zdrowie kobiety miały ulec poprawie. Aby polepszyć kondycję naszej skóry można zastosować także peeling z płatków owsianych namoczonych w wodzie.

Mimo ewidentnych zalet płatków owsianych nie należy zapomnieć, że nie powinny ich spożywać osoby z chorobą wrzodową czy nadkwasotą. Płatki owsiane często są także przyczyną wzdęć i bólów brzucha u osób z tzw. delikatnym żołądkiem.
GRAFIKA WŁASNA Źródło: https://kalkulatorkalorii.net/kalkulator-kalorii/386-100-platki+owsiane

Płatki owsiane w różnych krajach

Mimo ewidentnych zalet płynących z jedzenia owsianki i owsa, w Polsce spożywanie tego zboża jest nadal mało popularne, a przynajmniej kilkukrotnie niższe niż w innych krajach. O wiele chętniej sięgają po niego w Skandynawii, Stanach Zjednoczonych czy Kanadzie. Płatki owsiane znajdziemy w angielskim parkinie, będącym tradycyjnym wypiekiem robionym z płatków owsianych oraz czarnego syropu. Parkin zwykle jest podawany 5 listopada, kiedy to Anglicy obchodzą rocznicę wykrycia spisku prochowego, w wyniku którego miano przeprowadzić zamach na życie Jakuba I Stuarta. Dzień ten funkcjonuje w angielskiej świadomości jako święto ludowe i występuje pod nazwą Dzień Guya Fawkesa.
Ciasteczka na bazie płatków owsianych cieszą się popularnością także w Australii i Nowej Zelandii. Warto tu wskazać choćby tzw. anzac biscuits, które swoją nazwę zawdzięczają skrótowcowi powstałemu od określenia Australian and New Zeeland Army Corps (ANZAC). Według legendy przepis na ciastka musiał być obmyślony w taki sposób, by przetrwały podróż do żołnierzy ANZAC walczących na froncie I wojny światowej przeciwko Turkom.
Anzac biscuits – ciasteczka z płatków owsianych, fot. shutterstock

Płatki owsiane - zastosowanie w kuchni

Z płatków owsianych zwykłe przygotowuje się najsłynniejsze danie na ich bazie czyli klasyczną owsiankę, ale można wykorzystać je także do przyrządzenia bardziej nietypowych potraw takich jak: kisiel owsiany, owsiane kotlety wegetariańskie czy naleśniki typu pancakes oraz racuchy. Płatki owsiane to także popularny składnik muesli oraz batonów. Znajdują także zastosowanie w cukiernictwie. Pojawiają się spodach do kruszonki czy mazurka, a także robi się z nich ciasteczka oraz ciasta. Niekiedy dodaje się także jako panierka do różnego rodzaju mięs.

Przepis z płatkami owsianymi

Płatki owsiane to nie tylko dodatek, który sprawdzi się w tradycyjnej owsiance, ale również produkt, który może urozmaicić nasze codzienne posiłki.

Przepis na anzac biscuits

Dzięki poniższym składnikom stworzysz 20 ciasteczek.

Składniki:
  • 85 g płatków owsianych
  • 85 g suszonego kokosa
  • 100 g zwykłej mąki
  • 100 g drobnego cukru
  • 100 g masła
  • dodatkowe masło do smarowania
  • 1 łyżka złotego syropu
  • 1 łyżeczka sody

Przygotowanie:
Rozgrzej piekarnik do 180°C. Włóż płatki owsiane, kokos, mąkę i cukier do miski. Rozpuść masło na małej patelni i dodaj złoty syrop. Dodaj sodę do 2 łyżek wrzącej wody, a następnie wymieszaj ze złotym syropem i masłem. Zrób mały otworek w środku suchych składników i wlej wystudzoną mieszankę masła i złotego syropu. Delikatnie wymieszaj. Nakładaj po jednej łyżce mieszanki na blaszce do pieczenia, w odległości około 2,5 cm od siebie. Piecz partiami przez 8-10 minut, aż ciastka staną się złote. Przenieś na ruszt do ostygnięcia.
Płatki owsiane to doceniany już od czasów średniowiecza przysmak, który zwiększa siłę fizyczną i wytrzymałość organizmu. To również wspaniałe źródło witamin z grupy B, witaminy E oraz wielu minerałów. Płatki owsiane wytwarza się z owsa, które ma więcej wartościowych składników niż jakiekolwiek inne zboże. Dlatego warto je zjadać nie tylko w formie owsianki, ale również dodawać do ciast, ciasteczek czy panierki.
Katarzyna Augustyniak

Bibliografia

  1. “http://www.mobot.org/MOBOT/research/APweb/,”; data dostępu: 2019-11-13
  2. “https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/?query=ndbNumber:8211”; data dostępu: 2019-11-13
  3. “http://www.anzacday.org.au/miscellaneous/bikkies.html”; data dostępu: 2019-11-13
  4. “https://www.bbcgoodfood.com/recipes/anzac-biscuits”; data dostępu: 2019-11-13
  5. Jadwiga Celczyńska; “Potrawy z mąki, kasz i suchych nasion strączkowych”; Wydawnictwo Watra.;
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy