Rapini (brokuły rabe) warzywo ‒ właściwości, witaminy i wartości odżywcze rapini

Rapini, inaczej brokuły Rabe lub rzepa brokułowa, to stosunkowo mało znane warzywo popularne przede wszystkim w kuchni śródziemnomorskiej. Okazuje się jednak, że można je z powodzeniem uprawiać i u nas, z korzyścią dla zdrowia oraz podniebienia. Dowiedz się wszystkiego o o kulinarnych i odżywczych walorach rapini.



Pęczek brokułów rapini. Źródło: shutterstockPęczek brokułów rapini. Źródło: shutterstock
  1. Rapini – co to za roślina?
  2. Uprawa rapini
  3. Rapini - witaminy i wartości odżywcze
  4. Kulinarne zastosowanie rapini
  5. Rapini w kuchni
  6. Rapini – dlaczego warto?
Nikt chyba nie kocha rapini tak bardzo jak Włosi – Cime di rapa lub friarelli, bo tak je nazywają, jest klasycznym warzywem jesiennym, które uprawia się od Apulli po Lacjum. Mniej brokułowe niż brokuły, a jednocześnie podobnie zielone i zdrowe, charakteryzuje się bardzo ciekawym, gorzko-orzechowym smakiem, przypominającym nieco migdały. Jego renoma zawędrowała już zresztą znad Morza Śródziemnego do Ameryki, gdzie rapini zostało przede wszystkim spopularyzowane wśród włoskich imigrantów, trafiając jednak w końcu i do szerszej kuchni, a nawet uprawy. To właśnie w Stanach nadano mu przydomek brokułów Rabe.

Rapini – co to za roślina?

Rapini (Brassica rapa var. Ruvo) jest jednorocznym warzywem z rodziny krzyżowych, bliskim krewnym rzepy oraz kapusty chińskiej, znanej jako Pak-choi. Wyglądem przypomina brokuły, ale nigdy nie formuje dużego kwiatu. Zamiast tego wokół jadalnych zielonych łodyg, sięgających nawet 35 cm, długości formują się szpiczaste liście, które z kolei otaczają zielone pączki skupione w mniejszych kiściach. Po dojrzeniu pączki te zmieniają się w drobne żółte kwiecie, które również jest jadalne. Z młodych roślin je się całe łodygi i liście, ze starszych przede wszystkim cieńsze łodyżki zakończone pąkami, tzw. różyczki.

Uprawa rapini

Mimo że rapini w szczególny sposób upodobały sobie klimat śródziemnomorski, można je bez większych problemów uprawiać również w Polsce i to bez posiadania szklarni. Wymagają żyznej gleby i słonecznego stanowiska, a nasiona wysiewa się w marcu na głębokości ok. 0.5 cm w rozstawie co 15 cm – do każdej jamki wrzucamy kilka nasionek. Po około 50-55 dniach warzywo jest gotowe do zbioru, przy czym poleca się stopniowo wycinać środkowe pędy, pozwalając tym bocznym na rozrost – w efekcie plonami można cieszyć się nawet kilka miesięcy, choć w okresie największego ciepła, w lipcu i sierpniu, rozrost pędów jest najniższy.
Uprawa rapini, fot. shutterstock

Rapini - witaminy i wartości odżywcze

Już sam wygląd i podobieństwo do brokułów sugerują, że rapini będą kopalnią składników odżywczych. Faktycznie, niskokaloryczne, beztłuszczowe i bogate w błonnik są doskonałym uzupełnieniem zdrowej diety, zapobiegając otyłości, zaparciom oraz cukrzycy.

Ponadto na uwagę zasługują niezwykle wysokie zasoby witaminy K, która, przypomnijmy, odpowiada na krzepnięcie krwi, gojenie się ran, ale także pomaga utrzymać kości w dobrej formie, dbając o absorbcję wapnia. W rapini występują również duże ilości witaminy A, która oprócz wzmacniania układu kostnego stymuluje nasz system odpornościowy, dba o nawilżenie błon śluzowych, przeciwdziała starzeniu skóry oraz degeneracji siatkówki, wspierając zwłaszcza nocne widzenie.

Poza tym w brokułach Rabe znajdziemy całkiem sporo witaminy C i kwasu foliowego, a także pokaźne ilości żelaza i wapnia. Gdyby tego zaś było mało, rapini obfitują także w antyoksydanty, m.in. karotenoidy, i tym samym przeciwdziałają stanom zapalnym, chorobom nowotworowym i kardiologicznym, demencji, a także uszkodzeniom skóry spowodowanym działaniu promieni UV. Dobra wiadomość jest taka, że wystarczy zjeść dziennie szklankę gotowanych różyczek rapini, aby w pełni wykorzystać ich efekty zdrowotne – nie jest to zaś ani trudne, ani nieprzyjemne!
Tabela przedstawiająca wartości odżywcze w 100 g rapini; opracowanie własne na podst. https://nutritiondata.self.com/facts/vegetables-and-vegetable-products/7359/2

Kulinarne zastosowanie rapini

Rapini jest szczególne popularne w południowej części Włoch, zwłaszcza na Sycylii. Przyrządza się z nich przede wszystkim sałatki i przystawki, najpierw podgotowując lub podsmażając zielone różyczki. Szczególnie popularne jest połączenie rapini z czosnkiem, chili i oliwą z oliwek, a także z różnymi rodzajami serów. W Apulii szczególnie chętnie podaje się je z makaronem typu orcchiette (w postaci uszek), smażoną kiełbasą, a także jako śniadaniowe danie muersi, czyli brokuły zasmażane z chlebem. Włosi kochają również risotto doprawione zielonymi kwiatami cime di rapa. Ponadto rapini pojawia się dość często w kuchni portugalskiej, oraz na południu Hiszpanii – w galicyjskim mieście As Pontes co roku w lutym wyprawia się wręcz święto na ich cześć.

Nie ma przy tym żadnych przeciwwskazań, aby rapini wykorzystywać w uniwersalnych przepisach, np. na polską zupę jarzynową, czy w bardziej specyficznych, typu zdrowa miska Buddy czy warzywa smażone na sposób azjatycki. Niezwykle ciekawy gorzkawy smak doskonale komponuje się ze słodszymi warzywami, ziemniakami, rybą oraz mięsem. Blanszowanie przed podsmażaniem gwarantuje utratę części goryczki oraz idealną miękkość i kruchość, ale cała obróbka powinna trwać dość krótko, aby zachować konsystencję różyczek. Im młodsze rapini, tym dłuższe części łodygi nadają się do konsumpcji, nawet po krótkim tylko sparzeni – starsze, zdrewniałe trzeba zdecydowanie okrajać.

Rapini warto przy tym spożywać w jak najświeższej postaci – zwiędnięte łodygi smakują gorzej i nie mają tej samej, jędrnej konsystencji. W razie potrzeby można warzywa przechowywać kilka dni w lodówce, ale zawsze w zamkniętym pojemniku w lodówce.
Duszone rapini z czosnkiem I orzechami. Źródło: shutterstock

Rapini w kuchni

Czosnkowe rapini po włosku

Składniki:
  • 1 pęczek rapini
  • 3 łyżki oliwy z oliwek
  • 3 ząbki czosnku
  • 1 łyżka startego parmezanu
  • szczypta płatków chili
  • sól i pieprz

Przygotowanie:
Rapini kroimy na kawałki – oddzielamy cieńsze łodyżki z kwiatami od tych grubych. Następnie gotujemy je w osolonej wodzie ok. 5 minut. Odcedzamy i odciskamy dodatkowo wodę. Na patelni rozgrzewamy olej, podsmażamy na nim rozdrobniony czosnek oraz płatki chili przez ok. 2 minuty. Dodajemy rapini i smażymy 3-5 minut, aż zmiękną. Doprawiamy solą i pieprzem, a przed podaniem posypujemy tartym parmezanem.


Makaron z rapini

Składniki:

Przygotowanie:
Rapini kroimy na kawałki i gotujemy 5 minut w osolonej wodzie. Odcedzamy, siekamy i odstawiamy. Makaron gotujemy według wskazówek na opakowaniu do twardości al dente. W międzyczasie podsmażamy na oleju posiekany czosnek i anchois. Rozgniatamy całość spodem łyżki. Dodajemy rapini i lekko podsmażamy, a następnie dolewamy jedną chochlę wody z makaronu i mieszamy. Makaron odcedzamy, zachowując jeszcze 2 chochle wody, i wszystko razem dodajemy do patelni. Lekko mieszamy i zdejmujemy z ognia. Dosypujemy oba sery i potrząsamy patelnią, aż wytworzy się rodzaj sosu. Doprawiamy do smaku solą i pieprzem. Podajemy natychmiast.

Rapini – dlaczego warto?

Rapini to niezwykle atrakcyjne warzywo, które może zjednać sobie nawet przeciwników klasycznych brokułów. Zdecydowanie oryginalne w smaku i atrakcyjne w wyglądzie jest ciekawym urozmaiceniem wielu różnych obiadów i kolacji, dostarczając nam jednocześnie bogactwa witamin i przeciwutleniaczy. Jeśli masz ogródek lub działkę, spróbuj pozyskać nasiona i wyhodować własną rzepą brokułową! Będziesz wówczas w stanie docenić rapini w ich najlepszej postaci – młodej i świeżej.
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

  1. Specialty Produce; “Rapini”; data dostępu: 2021-06-23
  2. Bonnie Grant; “What Is Rapini Broccoli Rabe”; data dostępu: 2021-06-23
  3. FoodPrint; “Rapini”; data dostępu: 2021-06-23
  4. Kemp Minifie; “Broccoli Rabe 101: Where It Comes From, How To Cook It”; data dostępu: 2021-06-23
  5. HealthWithFood; “Rapini (Broccoli Rabe): Health Benefits and Nutrient Facts”; data dostępu: 2021-06-23
Ocena (4.7) Oceń:
Pasaż zakupowy