Roti – właściwości, skład i rodzaje roti

Roti to danie, które było znane już 6 tysięcy lat temu. Pierwsze wzmianki o tym wypieku pojawiają się w sanskrycie indyjskim. Do Europy roti dotarło za sprawą hinduskich imigrantów, którzy wykorzystywali roti do przenoszenia innych pokarmów, a nawet wody. W XIX wieku roti zyskało uznanie brytyjskich żołnierzy walczących na froncie. Nic dziwnego, przepis na roti jest wyjątkowo prosty, a same placuszki bardzo sycące.



Indyjski chlebek roti, fot. shutterstockIndyjski chlebek roti, fot. shutterstock
  1. Roti - azjatycki chlebek
  2. Skomplikowana historia roti
  3. Roti - właściwości, witaminy i wartości odżywcze
  4. Roti w kuchniach azjatyckich
  5. Komercjalizacja roti w innych częściach świata
  6. Roti w kuchni

Roti - azjatycki chlebek

Roti to płaski chlebek pochodzący z subkontynentu indyjskiego. Ciasto tradycyjnie przyrządza się poprzez połączenie zmielonej razowej mąki pełnoziarnistej, tradycyjnie znanej jako atta, oraz wody. To jedna z najpopularniejszych potraw spożywanych codziennie w hinduskich domach.

Samo określenie ‘’roti’’ w sanskrycie oznacza ‘’chleb’’. Nazwa ta pojawia się w wielu azjatyckich językach, m.in. w hinduskim czy nepalskim. Znany jest także pod nazwą chapati. W języku Sindhi określa się go jako ‘’maani’’ , ‘’ruti’’ w  języku bengalskim i ‘’phulka’’ w Punjabi i Saraiki.

Skomplikowana historia roti

W Indiach, będących kolebką roti, ten mączny placek jest niemal tak popularny jak ryż. Choć przez lata narosło wiele teorii na temat pochodzenia tego wypieku, istnieje jeden wyjątkowo wiarygodny dowód na to, że jego ojczyzną są Indie. To sanskryt sprzed ponad 6000 lat, gdzie roti, określany wtedy chapali, jest wspominany. Co więcej, w tamtych czasach rolnictwo było głównym zajęciem w Indiach. Mieszkańcy Indii byli w stanie uprawiać pszenicę i inne zboża, które następnie mielili i łączyli z wody, by wytworzyć roti. Ze względu na łatwość wykonania oraz fakt, że był wyjątkowo sycący, roti szybko stał się niezbędnym elementem prowiantu podróżnych.

W Afryce, w egipskiej dolinie Indusu, roti pojawia się dopiero 1000 lat później. Informacja o roti pojawia się także w dokumentach ery nowożytnej, gdzie wskazuje się na to, że wypiek był ulubionym daniem  króla Akbara w 1556 roku.

Roti przez długi czas był wykorzystywany jako pojemnik do przenoszenia innych pokarmów oraz wody, a następnie spożywany po użyciu. Dlatego został zasadniczo sprowadzony do innych krajów przez podróżnych. Wśród Brytyjczyków zyskał sławę dopiero w 1857 r., kiedy żołnierze na froncie zaczęli żywić się indyjskimi placuszkami. Roti stały się tak popularne, że Brytyjczycy woleli je od wcześniej równie popularnego ryżu.

Modę na roti wśród ludności cywilnej amerykańskiej i brytyjskiej przynieśli ze sobą indyjska imigracja w XIX wieku. Niedługo potem kuchnia azjatycka stała się tak popularna, że Amerykanie i Brytyjczycy sami zaczęli tworzyć własne curry, ryż i potrawy.

Roti - właściwości, witaminy i wartości odżywcze

Roti to źródło witamin z grupy B (witamina B1, B2, B3 i B6), witaminy E oraz minerałów, takich jak cynk, jod, krzem, mangan, miedź, potas, wapń i inne sole mineralne. Dzięki obecności cynku i innych minerałów, jedzenie roti pozytywnie wpływa na stan skóry. Co więcej żelazo zawarte w placuszkach roti utrzymuje odpowiednią ilość hemoglobiny w organizmie.

Ilość węglowodanów sprawia, że po zjedzeniu roti czujesz się najedzony. W porównaniu z innymi tego typu produktami spożywczymi roti jest o wiele mniej kaloryczne, dlatego w przypadku diet odchudzających stanowi częsty zamiennik tradycyjnego chleba.
Szczegóły dotyczące obecności poszczególnych składników w roti znajdują się w poniższej tabelce.
Tradycyjne hinduskie roti podaje się z dodatkami, fot. shutterstock

Roti w kuchniach azjatyckich

Roti jest spożywany w Indiach, Pakistanie, Nepalu, Sri Lance, Indonezji, Singapurze, Malediwach, Tajlandii, Malezji i Bangladeszu. Jest również spożywany w niektórych częściach Afryki, Fidżi, na Mauritiusie i Karaibach, szczególnie na Jamajce, Trynidadzie i Tobago, w Santa Lucia, Gujanie i Surinamie.
Na subkontynencie indyjskim roti robi się najczęściej z mąki pszennej, gotowanej na płaskiej lub lekko wklęsłej żelaznej patelni zwanej tawa. W dawnych czasach roti wytwarzano również z prosa, kukurydzy, sorgo, a nawet ryżu. Wyjątkowo ciekawą odmianą tego chlebka jest tzw. tandoori roti, które przygotuje się, przyklejając spłaszczone ciasto do wewnętrznej ściany pieca tandoor, gdzie piecze się szybko w wysokiej temperaturze. W Indiach roti zwykle zjada się razem z gotowanymi warzywami i ryżem.

Roti w stylu karaibskim jest głównie produkowany z mąki pszennej, proszku do pieczenia, soli i wody. Niektóre roti są również wytwarzane z ghee lub masła. Na Karaibach roti powszechnie spożywa się jako dodatek do różnych dań curry i gulaszów. Typowy dla tamtego regionu sposób jedzenia roti polega na ręcznym rozrywaniu chlebka i  maczaniu go w sosie .

Najbardziej znaną odmianą tego pieczywa na Sri Lance jest tzw. pol roti, czyli kokosowy roti. Zazwyczaj robi się go z mąki pszennej  lub mąki kurakkan oraz zeskrobanego kokosa. Czasami przed gotowaniem dodaje się posiekane zielone papryczki chilli oraz cebulę. Są one zwykle grubsze i twardsze niż inne typy roti. Gotowe pieczywo zjada się z curry lub z sosem sambal i traktuje jako główny posiłek, a nie dodatek do dania.

Inna znana na Sri Lance odmiana roti to kottu roti, czyli ciasto pocięte na małe prostokątne lub kwadratowe kawałki, które miesza się na patelni wraz ze smażonymi warzywami, zwłaszcza cebulą, jajkami, gotowanym mięsem wołowym, baraniną, kurczakiem lub rybami. Wszystkie te składniki miesza się za pomocą dwóch kawałków stali, które wydają osobliwy dźwięk. Jest on celowy. Mówi się nawet o tym, że pierwsza osoba, która zrobiła kottu roti, zrobiła ten hałas, aby przyciągnąć uwagę klientów. W tej części świata kottu roti to bardzo modny fast food. Kolejny rodzaj roti znany na Sri Lance to tak zwana godamba roti, jedzona zwykle z curry lub wykorzystywana jako naleśnik do pikantnego nadzienia.

Na obszarze Malezji oraz Indonezji terminem ‘’roti’’ określa się wszystkie rodzaje chleba, zarówno ten przyrządzany w stylu zachodnim, jak i tradycyjne azjatyckie pieczywo. Iran może poszczycić się dwoma formami chleba roti, które są tam określane khaboos i lavash.
Chlebek roti wypiekany w tradycyjny sposób, fot. shutterstock

Komercjalizacja roti w innych częściach świata

W połowie lat 40. Sackina Karamath rozpowszechniła opakowanie z roti, w którym podawano różne rodzaje mięs, w tym kurczaka, wołowinę czy krewetki, a także warzywa: ziemniaki, dynię, szpinak oraz lokalne przyprawy i sosy, na przykład sos z mango. Tego typu opakowanie szybko zdobyło uznanie, ponieważ posiłek mógł być łatwo spożywany podczas podróży. Początkowo to wyjątkowe opakowanie zyskało sławę w Trynidadzie, a potem rozprzestrzeniło się na resztę Karaibów, skąd trafiło do Toronto, Nowego Jorku, Miami, Los Angeles i Montrealu.
Ze względu na masową emigrację z indyjskiego Surinamu w latach 70-tych roti stało się popularnym daniem na wynos w Holandii. Zwykle wewnątrz holenderskiego roti znajdziemy curry z kurczakiem, ziemniaki, gotowane jajko i różne warzywa. W mniej klasycznej odmianie do roti wkłada się krewetki i bakłażana.

Roti w Republice Południowej Afryki znalazł się za sprawą indyjskich migrantów w XIX wieku, a potem został włączony do kuchni Durbanu. Głównie jedzą go indyjskie społeczności zamieszkujące tamten region.

Roti w kuchni

W Polsce również możemy zajadać się roti. Ten chlebek może być wykorzystany jako dodatek do takich dań jak gulasz czy bigos. Świetnie będzie również smakować z zupami. Roti można wykorzystać jako naleśnik, w którym zawiniemy różne smaczne dodatki, m.in. mięso z kurczaka, wieprzowe lub wołowe wraz z warzywami i smacznym sosem.

Na wzór Hindusów i innych nacji dodajmy do roti curry i cieszmy się smakiem Indii w swoich czterech ścianach. Roti sprawdza się świetnie zarówno w formie wytrawnej, na przykład z kurczakiem po karaibsku, jak i tej bardziej słodkiej, na przykład z dodatkiem cukru pudru lub słodkiego nadzienia.

Przepis na roti

Składniki:
  • 225 g mąki tortowej plus trochę mąki do obsypania stolnicy
  • ½ łyżeczki soli
  • 1 łyżkę oleju roślinnego plus dodatkowa ilość oleju do smażenia

Przygotowanie:
Przesiej mąkę i sól do dużej miski. Dodaj olej oraz tyle wody (około 140 ml), aby powstało miękkie ciasto. Jeśli to konieczne dodaj więcej mąki lub wody. Ugniataj ciasto delikatnie, aż będzie gładkie. Przykryj i odstaw na około 30 minut. Na posypanej mąką stolnicy, podziel ciasto na sześć równych kawałków i rozwałkuj każdy z nich w cienki okrąg o grubości około 2 mm, używając wałka do ciasta. Jedną stronę każdego placka posmaruj olejem i zroluj placek w spiralę. Następnie ponownie rozwałkuj na cienki placek. Podgrzej trochę oleju na głębokiej patelni. Smaż placek po jednej stronie aż będzie brązowy, a potem odwróć na drugą stronę. Zdejmij z patelni, pozwalając roti ostygnąć przez kilka sekund, a następnie złóż na cztery. Podawaj na ciepło.
Roti to wypiek, którego początki sięgają 6000 tysięcy lat wstecz. Jego ojczyzną są starożytne Indie, o czym świadczą zapiski w sanskrycie. Przez wiele wieków metoda wypieku roti była przenoszona przez kolejne pokolenia emigrantów, którzy z roti uczynili sobie jadalny pojemnik na jedzenie oraz wodę. Komercjalizacja roti nastąpiła dopiero w XX wieku. Obecnie ten placuszek jest głównie jedzony na obszarze Azji, Afryki oraz Karaibów. W Europie chętnie zjada się go w Holandii. W Polsce tego typu przysmak również jest jedzony. Można zaryzykować stwierdzenie, że naleśniki to polska odmiana roti. Wiele jednak zależy od indywidualnych odczuć, dlatego nie zaszkodzi wypróbować przepisu na ten wypiek.
Katarzyna Augustyniak

Bibliografia

  1. “https://www.bbc.co.uk/food/recipes/roti_31237”; data dostępu: 2019-07-17
  2. “https://www.apollopharmacy.in/blog/6-health-benefits-eating-chapati-indian-bread/”; data dostępu: 2019-07-17
  3. “https://www.desiblitz.com/content/history-of-chapati”; data dostępu: 2019-07-17
  4. “https://aurora.dawn.com/news/1142373”; data dostępu: 2019-07-17
  5. “https://books.google.pl/books?id=VrZDDwAAQBAJ&pg=PA54&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false”; data dostępu: 2019-07-17
Ocena (5.0) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy