Rzodkiew biała - właściwości, witaminy i wartości odżywcze rzodkwi białej

Rzodkiew biała niejedno ma imię, kolor, kształt i smak. A jednak w polskiej kuchni najbardziej przyjęła się mała, intensywnie różowa rzodkiewka. O pozostałych odmianach niewiele się mówi. Nadszedł zatem najwyższy czas, aby docenić rzodkiew biała!



Biała rzodkiew, fot. shutterstockBiała rzodkiew, fot. shutterstock
  1. Dobre korzenie rzodkwi białej
  2. Rzodkiew biała - witaminy i wartości odżywcze
  3. Sok z rzodkwi białej na problemy z pęcherzem i nie tylko
  4. Jak jeść i przyrządzać rzodkiew białą?
  5. Rzodkiew biała w kuchni

Dobre korzenie rzodkwi białej

Rzodkiew biała należy do rodziny roślin kapustowatych, do których zaliczamy również brokuły, rzepak, gorczycę czy chrzan (oraz, rzecz jasna, wszystkie inne gatunki rzodkwi). Podobnie jak wielu swoich krewniaków, charakteryzuje się ostrym, wyrazistym smakiem oraz aromatem. Przebija co prawda popularniejszą rzodkiewkę, ale wciąż ustępuje chrzanowi, który w całości jest pikantnością. Pod tym względem rzodkiew biała plasuje się gdzieś pomiędzy nimi. Od najczęściej wykorzystywanej przez nas małej rzodkiewki z różową skórką, rzodkiew biała różni się też wielkością. Jej korzeń jest o wiele bardziej pokaźny i zupełnie biały. To dlatego mylona bywa z rzepą białą, która notabene również pochodzi z rodziny kapustowatych. Tymczasem rozróżnić je nietrudno – rzepa jest typową, pięknie okrągłą, acz lekko spłaszczoną bulwą, rzodkiew biała natomiast to nic innego jak nieco przerośnięta pietruszka o gładkiej skórze – gruba i podłużna.



Rzodkiew biała w uprawie:

• roślina dnia długiego,
• zdatna do uprawy przez cały okres wegetacyjny,
• wczesne odmiany – zasiane zbyt wcześnie mogą parcieć i wybijać się w pędy kwiatostanowe,
• późne odmiany są trudniejsze do przechowania.

Monachijska rzodkiew biała – odmiana krótsza i bardziej owalna niż klasyczna rzodkiew biała. Uwielbiana w całej Bawarii za swój wyrazisty smak.

Rzodkiew japońska (daikon) – podobna do rzodkwi białej, powszechnie dodawana do posiłków w kuchni japońskiej.

Rzodkiew czarna – późna odmiana rzodkwi, o właściwościach podobnych rzodkwi białej.


Rzodkiew biała - witaminy i wartości odżywcze

Rzodkiew biała ma w sobie więcej olejków eterycznych niż jej mała kuzynka rzodkiewka. Jest też od niej bogatsza w wartości odżywcze. Chociaż nie posiada tak atrakcyjnej, ciemnoróżowej skórki, stanowi równie wdzięczną dekorację kanapek i surówek. Trzeba po prostu po nią sięgnąć i wypróbować.

Rzodkiew biała jest zaskakująco zdrowa – zawiera sporo witaminy C, która jest silnym antyoksydantem, wzmacnia cerę i pomaga oczyścić organizm z toksyn. Warzywo to dostarcza również przeciwutleniaczy z grupy antocyjanów, które wzmacniają odporność i wykazują działanie przeciwnowotworowe. Jest ponadto bogatym źródłem minerałów, w tym cynku, fosforu, fluor, magnezu, mangan, miedź, molibdenu, potasu, selen, sód, wapnia i żelaza. Zawiera też białko, tłuszcze, węglowodany, błonnik, cukry oraz witaminy - witamina A i witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3, B6 i B9). Jak nietrudno się domyślić w korzeniu rzodkwi białej nie brakuje również błonnika, który ułatwia odchudzanie, polepsza perystaltykę jelit oraz obniża poziom cukru we krwi.

A propos – rzodkiew biała należy do produktów o niskim indeksie glikemicznym, jest więc polecana diabetykom i wszystkim tym, którzy chcieliby zdrowo schudnąć (ponadto w 100 g rzodkwi znajduje się zaledwie 16 kcal!).Pełen pikanterii i świeżości zarazem smak rzodkwi białej to z kolei zasługa zawartych w niej olejków eterycznych. Trzeba pamiętać, że nadają jej one nie tylko właściwości smakowych, ale też przeciwzapalnych i bakteriobójczych.

Rzodkiew biała w diecie:

  • działa przeciwzapalnie – pomaga przy przeziębieniach i infekcjach, zmniejsza obrzęki,
  • oczyszcza organizm z toksyn,
  • dobrze nawadnia i wzmacnia skórę,
  • obniża ciśnienie krwi i poziom cukru,
  • stymuluje odporność organizmu,
  • ułatwia odchudzanie,
  • pobudza do pracy układ trawienny,
  • działa żółcio- i moczopędnie,
  • przeciwdziała zaparciom.

Rzodkiewka wyrwana z ziemi, fot. shutterstock

Sok z rzodkwi białej na problemy z pęcherzem i nie tylko

Rzodkiew biała oczyszcza i działa bakteriobójczo. Świeży sok z jej korzenia wzmocni i odkazi drogi moczowe oraz wspomoże pracę nerek. Warto go pić w trakcie leczenia zapalenia dróg moczowych. Rzodkiew biała jest warzywem alkalizującym, dlatego przyczyni się również do obniżenia kwaśności moczu i złagodzi uczucie pieczenia przy jego oddawaniu.
Surowy sok z rzodkwi białej bez dodatków z pewnością jednak nie będzie najsmaczniejszym koktajlem, jakiego zakosztujemy, dlatego warto wymieszać go z wyciśniętym sokiem z marchwi, grejpfruta i jabłka. Nie zaszkodzi dodać również sok z cytryny. Taką mieszankę warto popijać także w stanach przeziębienia, grupy i chorych zatok. Sok z rzodkwi białej działa wykrztuśnie oraz łagodzi zapalenie gardła i jamy ustnej.

Niestety rzodkiew biała, ze względu na swoje intensywne działanie, nie jest polecana w przypadku chorób trzustki, jak również ostrego zapalenia wątroby. W obu przypadkach odradza się zresztą całkowitą eliminację z diety ostrych i pikantnych dań oraz przypraw.

Jak jeść i przyrządzać rzodkiew białą?

Jadalną i najbardziej wartościową częścią rzodkwi białej jest oczywiście jej korzeń. Wszystkie wspomniane witaminy, minerały, związki aktywne i olejki eteryczne kryją się właśnie w jego białym, soczystym oraz odświeżającym miąższu. Chrupanie surowej rzodkwi białej – umytej i obranej – podobnie jak w przypadku rzodkiewki odświeży oddech i zneutralizuje przykry posmak w ustach. Rzodkiew biała doskonale nadaje się na surówkę z dodatkiem innych warzyw korzeniowych lub solo, doprawiona jedynie śmietaną, sokiem z cytryny, zieleniną i ziarnami słonecznika. Podobnie jak kalafior, smakuje świetnie w towarzystwie podsmażonej bułki tartej. Można ją piec i gotować, a także przerobić na zupę.
Kremowa zupa z białej rzepy, fot. shutterstock

Rzodkiew biała w kuchni

Kremowa zupa z rzodkwi białej

Korzeń rzodkwi omyj, obierz i pokrój w drobną kostkę. W garnku na oliwie lub oleju podsmaż cebulę i dwa rozgniecione ząbki czosnku. Po kilku minutach wrzuć rzodkiew białą, a także drobno pokrojone ziemniaki i krążki pora.

Całość zalej bulionem warzywnym i gotuj około 20 minut (do miękkości warzyw, w szczególności ziemniaków). Pod koniec gotowania dodaj sól i pieprz. Garnek odstaw z ognia i zmiksuj jego zawartość na gładką, kremową zupę.

Krem z rzodkwi białej polecamy podawać z grzankami i tymiankiem, obsypany delikatnymi płatkami suszonego chili.


Surówka z rzodkwi białej

Korzeń rzodkwi białej umyj, obierz i zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Startą rzodkiew białą przełóż do czystej ściereczki i odciśnij z niej wodę (tak uzyskanego soku nie wylewaj, ale wypij go z myślą o lepszej pracy nerek!). Do osuszonej rzodkwi białej dodaj kilka łyżek gęstej śmietany lub jogurtu greckiego, sól, pieprz, sok z cytryny i nasiona słonecznika.
Rzodkiew biała to mniej znana, choć łatwa w uprawie i dostępna cały rok odmiana rzodkwi. Ma intensywniejszy smak niż rzodkiewka i jest od niej zdrowsza. Obfituje w olejki eteryczne, przeciwutleniacze, witaminy z grupy B, witaminę C oraz minerały. Polecana profilaktycznie i leczniczo przy stanach zapalnych dróg moczowych.
Elżbieta Gwóźdź

Bibliografia

  1. John Staughton; “11 Surprising Benefits of Daikon”; data dostępu: 2019-06-07
  2. American Chemical Society; “Compounds in 'monster' radish could help tame cardiovascular”; data dostępu: 2019-06-07
  3. Lybrate; “Benefits of Radish and its Side Effects”; data dostępu: 2019-06-07
  4. Mercola; “What is Daikon good for?”; data dostępu: 2019-06-07
  5. Sang Wha Lee i in.; “Effects of White Radish (Raphanus sativus) Enzyme Extract on Hepatotoxicity”; data dostępu: 2019-06-07
Ocena (4.5) Oceń:
Pasaż zakupowy