Sok gruszkowy ‒ właściwości, skład i zastosowanie soku gruszkowego

Sok gruszkowy to jedyny sok dozwolony ludziom na diecie eliminacyjnej, mającej na celu zdiagnozowanie źródeł potencjalnych uczuleń pokarmowych. Wyciskany z owoców w zupełności hipoalergicznych, zyskał sobie status niezwykle łagodnego i korzystnego dla ludzi w każdym wieku. Korzyści z konsumpcji soku gruszkowego jest jednak o wiele więcej, w tym niektóre są dość zaskakujące!



Sok gruszkowy. Źródło: shutterstockSok gruszkowy. Źródło: shutterstock
  1. Produkcja soku gruszkowego
  2. Alkoholowa historia soku gruszkowego
  3. Wartości odżywcze w soku gruszkowym
  4. Sok gruszkowy dla zdrowia
  5. Zastosowanie soku gruszkowego
  6. Sok gruszkowy w kuchni
  7. Sok gruszkowy na kaca?
Na świecie uprawia się współcześnie nawet 3 tysiące odmian gruszek, z których tylko niektóre produkują niejadalne, ozdobne owoce. Globalne plony jadalnych gruszek sięgają jednak nawet 24 milionów ton rocznie, a głównym producentem kształtnych owoców są Chiny. Gruszki na rynku spożywczym funkcjonują jako popularny i trwały owoc świeży, atrakcyjny susz, ale także surowiec do produkcji konserw oraz soku.

Produkcja soku gruszkowego

Sok gruszkowy produkuje się z wielu różnych odmian rodzaju botanicznego Pyrus, ale zdaniem specjalistów najlepsze efekty przynosi wykorzystanie owoców najbardziej soczystych takich, jak gruszki Anjou, Williams (znane również jako Bartlett) czy popularna w Polsce komisówka. Powinny być one dojrzałe, ale nie przesadnie miękkie, aby zapobiec efektowi puree przy wyciskaniu. W warunkach domowych gruszki, tak jak jabłka, przepuszcza się po prostu przez sokowirówkę, a sok pije natychmiast na świeżo. Przemysł spożywczy wykorzystuje jednak bardziej zaawansowane metody obejmujące mechaniczne prasy.

Generalnie, sok gruszkowy przygotowuje się bardzo podobnie do soku jabłkowego – po selekcji i myciu owoców są one rozdrabniane, a pulpa trafia do prasy, gdzie na zimno tłoczy się z niej sok, następnie poddawany pasteryzacji w temperaturze 80 stopni C. W ten sposób powstają tzw. soki NFC („Not from concentrate” – nie z koncentratu), które cechują się wyższymi walorami smakowymi i lepszym składem odżywczym. W świetle współczesnego prawa unijnego do soków nie wolno dodawać już cukru; dla zachowania trwałości niektórzy producenci posługują się jednak niewielkimi ilościami kwas askorbinowego o działaniu antyoksydacyjnym – całkowicie bezpiecznego dla zdrowia.

Uwaga!
W USA i Kanadzie głośno było o skandalu związanym z zanieczyszczeniem soku gruszkowego arsenem. Przypadek ten był rezultatem wykorzystania do procesów przetwórczych gruszek importowanych z krajów, gdzie skażenie gleby i wody arsenem jest wysokie. Stąd też racjonalne zalecenie, aby wybierać soki z krajowych owoców, a najlepiej zaś pochodzących z plantacji ekologicznych.

Alkoholowa historia soku gruszkowego

Ze źródeł historycznych wiemy, że starożytni Rzymianie już 100 lat przed Chrystusem aktywnie uprawiali sześć odmian grusz, poniekąd idąc w ślady Greków, którzy wielbili kształtne owoce jako dar od bogów. W III w. n.e. Pliniusz opisuje już 40 odmian uprawnych, a w kolejnym stuleciu popularnością zaczyna cieszyć się fermentowany sok z gruszek, który ponoć zaczął Rzymianom smakować bardziej niż ich tradycyjne wino. W ramach Cesarstwa moda ta zwędrowała na teren Francji, gdzie uprawa gruszek znalazła rewelacyjne warunki, a tradycja fermentacji owoców również nie była nowa. W efekcie w kraju Galów, a następnie również na Wyspach Brytyjskich pojawiła się gruszkowa wersja cydru, zwana powszechnie do dzisiaj jako „Perry” ( z ang. „pear” czyli gruszka). Na Uniwersytecie Washington w USA od 2005 r. prowadzi się nawet badania naukowe nad optymalnymi kultywarami gruszy, dającymi w rezultacie najlepszy „perry”.
Gruszki odmiany Bartlett – szczególnie polecane na sok. Źródło: shutterstock

Wartości odżywcze w soku gruszkowym

Tłoczony na zimno, nieklarowany sok gruszkowy to napój nie tylko pyszny, ale także bardzo zdrowy. Pozbawiony jest on co prawda cennych antyoksydantów obecnych w skórce owoców Pyrus, ale pozostaje dobrym źródłem witaminy C, a w mniejszym stopniu również witamin A i E. Ponadto bladożółty sok zawiera również umiarkowane ilości potasu oraz nieco żelaza. Poziom naturalnych cukrów jest w nim niższy niż w wielu innych sokach owocowych, ale i tak dietetycy polecają rozcieńczać go wodą w proporcji co najmniej 1:1, aby uniknąć drastycznych skoków glukozy we krwi. Nie dajmy się również nabrać na mit o błonniku – choć gruszki zawierają go sporo, sam sok jest go prawie całkowicie pozbawiony!

Sok gruszkowy zawiera również spore ilości karotenoidów – przede wszystkim luteiny i beta-karotenu. Te cenne substancje przeciwutleniające odgrywają istotną rolę w prewencji stanów zapalnych i nowotworów, wpływając korzystnie również na jakość wzroku czy skóry. Ilość antyoksydantów jest jednak najwyższa w soku świeżo wyciskanym!

Sok gruszkowy dla zdrowia

Z badań naukowych wynika, że regularna konsumpcja soku gruszkowego może ograniczać chroniczne schorzenia o podłożu zapalnym, takie jak artretyzm, choroba Crohna, czy astma. Ten efekt zawdzięczamy oczywiście wysokiej zawartości związków przeciwutleniających.

Ponadto sok gruszkowy może być śmiało włączony do diety zapobiegającej rozwojowi nowotworów – w badaniach łączy się go przede wszystkim z profilaktyką taka żołądka, przełyku oraz jelita grubego. Dzięki antyoksydantom, a przede wszystkim wysokim dawkom witaminy C, ma również działanie wzmacniające na ogólny system odpornościowy organizmu. Korzystnie oddziałuje także na układ pokarmowy, nie wywołując wzdęć, a nawet przynosząc ulgę przy nawykowych zaparciach, nadkwasocie czy biegunkach. Można podawać go (w rozcieńczeniu) nawet dzieciom przed ukończeniem pierwszego roku życia!

W wielu źródłach sok gruszkowy pojawia się również jako sprzymierzeniec serca i układu krwionośnego, nie tylko poprzez zwalczanie stanów zapalnych, ale także obniżanie ciśnienia krwi i wspomaganie krążenia.

Dobra rada: Wybierając sok gruszkowy, nie wahajmy się sięgać po te bardziej mętne, gdyż zdaniem naukowców zawierają one prawie dwa razy więcej substancji odżywczych niż klarowane, transparentne soki. Dla zdrowia bardziej korzystne są również soki przetrzymywane w szkle w warunkach chłodniczych.
Diagram przedstawiający wartości odżywcze w 1 szklance soku gruszkowego; opracowanie własne na podst. https://www.nutritionix.com/food/pear-juice

Zastosowanie soku gruszkowego

Sok gruszkowy nadaje się przede wszystkim do picia i jako neutralny w smaku, słodki napój bywa często składnikiem mieszanych soków warzywno-owocowych. Dietetycy chętnie łączą go z surowym korzeniem imbiru oraz sokiem z cytryny i polecają przy diecie detoksyfikacyjnej. Sok gruszkowy doskonale komponuje się również z sokiem jabłkowym czy śliwkowym, wprowadzają przyjemną, ale łagodną nutę smakową.

Oczywiście, sok z gruszek można również wykorzystać w kuchni jako składnik sosów do sałatek owocowych i warzywnych czy bazę do przygotowania kisielu czy galaretki. Koreańczycy z wielkim entuzjazmem dodają sok gruszkowy również do marynat do mięsa, mieszając go np. z sosem sojowym, czosnkiem, imbirem, miodem oraz olejem sezamowym. Dzięki zawartości naturalnych enzymów sok gruszkowy aktywnie oddziałuje na wieprzowinę czy jagnięcinę, zmiękczając mięso i wzbogacając jego aromat. Wreszcie, na bazie soku gruszkowego da się przygotować niezwykle smaczne bezalkoholowe napoje rozgrzewające, łącząc ciepły sok z korzennymi przyprawami i miodem.
Z gruszek wyrabia się również cydr. Źródło: shutterstock

Sok gruszkowy w kuchni

Zielony sok gruszkowy

Składniki:

Przygotowanie:
Gruszki myjemy i dzielimy na połówki, cytryny obieramy ze skóry i wewnętrznej białej błony, ogórek po umyciu kroimy na 3 części. Do sokowirówki wkładamy po kolei gruszki, jarmuż, imbir, cytryny i ogórek. Do soku dodajemy kostki lodu, mieszamy i podajemy natychmiast.


Gruszkowa lemoniada

Składniki:

Przygotowanie:
Sok gruszkowy łączymy z sokiem wyciśniętym z cytryny, dodajemy cukier i intensywnie mieszamy do całkowitego rozpuszczenia. Dolewamy wodę mineralną, a następnie dorzucamy pokrojoną w cienkie plasterki gruszkę.

Sok gruszkowy na kaca?

Pośród wielu zalet soku gruszkowego jedna znalazła się pod lupą światowych mediów w 2019 r., kiedy to naukowcy z Politechniki w Mumbaju pokusili się o wyprodukowanie optymalnego napoju na kaca, czyli inaczej mówiąc złe samopoczucie po nadmiernej konsumpcji alkoholu. Okazało się, że po analizie dziesiątek owoców, warzyw i przypraw oraz odrzuceniu mitu pomocnej ponoć kawy (która w rzeczywistości przedłuża tylko agonię), optymalne lekarstwo na „dzień po” składa się w 65% z soku gruszkowego, w 25% z soku słodkiej limonki i 10% w wody kokosowej. Zdaniem badaczy owo zestawienie zawiera najlepszą kombinację dwóch enzymów pozwalających rozkładać alkohol, a przy tym jest łatwe i przyjemne do przełknięcia. I choć nikomu nie warto polecać nieumiarkowania, wygląda na to, że sok gruszkowy dobrze jest mieć w domowych zasobach, choćby na wszelki wypadek!
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

  1. Ding Xie i in., Global Science Books; “Nutritional and Medicinal Quality of Pear Juice: Next Hotspot?”; data dostępu: 2020-09-25
  2. John Staughton; “10 Incredible Benefits Of Pear Juice”; data dostępu: 2020-09-25
  3. Shaun Wooller; “PEAR OF THE DOG The best hangover cure yet has been created by scientists — from pear juice”; data dostępu: 2020-09-25
  4. Jules Janick Department of Horticulture and Landscape Architecture Purdue University; “The Pear in History, Literature, Popular Culture, and Art”; data dostępu: 2020-09-25
  5. Andrea C. Galvis-Sánchez, Juliana Vinholes; ““Fruit Juices (Apple, Peach, and Pear) and Changes in the Carotenoid Profile”; Fruit Juices, Elsevier 2018;
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy