Sos imbirowy – właściwości, skład i zastosowanie sosu imbirowego

Pomysł na sos imbirowy powstał w Tajlandii – kraju o bardzo bogatej tradycji kulinarnej, w której intensywne smaki łączy się w zaskakujące kompozycje. Tajowie dodają imbir praktycznie do każdego dania – począwszy od zupy, a skończywszy na wymyślnych deserach. Wraz z popularyzacją kuchni azjatyckiej konsumenci w Europie i Ameryce zaczęli poszukiwać w sklepach produktów, które pomogłyby im urozmaicić dietę. Tak też powstało zapotrzebowanie na przyprawy typu sos imbirowy.



Korzeń imbiru; źródło: pixabay.comKorzeń imbiru; źródło: pixabay.com

  1. Dlaczego imbir?
  2. Sposoby wykorzystania imbiru
  3. Podstawowy sos imbirowy
  4. Bardziej kreatywne wersje sosu imbirowego



Sos imbirowy w butelce można dziś kupić w większości supermarketów, zwłaszcza zaś sklepach specjalizujących się w żywności orientalnej. Jest to przydatna przyprawa, w wygodnej, płynnej postaci, którą poleca się przede wszystkim do dań mięsnych – z wieprzowiny i kurczaka, a także do rozmaitych marynat. Produkt można przechowywać w lodówce przez długie miesiące, więc nie jest problemem dodawanie go do różnego typu dań.

Niestety, jak to zwykle bywa z przetworzoną żywnością, sos imbirowy ze sklepu nie jest optymalny pod względem zdrowotnym. Na dość długiej liście składników próżno szukać wielu naturalnych surowców – sama zawartość imbiru często nie przekracza 5% wagi! W komercyjnych sosach imbirowych znajdziemy również zwykle sos sojowy, czosnek i paprykę chili, ale dodatkowo także mąkę, cukier, skrobię kukurydzianą, ocet, glutaminian sodu, a także konserwanty, takie jak benzoesan sodu.

Naturalnie, w ilościach wykorzystywanych przy gotowaniu nawet obecność konserwantów może nie być poważnym zagrożeniem dla zdrowia. Tym niemniej warto podkreślić, że szanujący się szefowie kuchni sos imbirowy do dań przyrządzają zwykle samodzielnie. Ma to o tyle sensu, że w zależności od potrawy sos imbirowy może przyjmować różny stopień ostrości, słodkości i różne posmaki. Dobra wiadomość jest zaś taka, że większość z oryginalnych azjatyckich receptur można bez przeszkód odtworzyć w domu!

Dlaczego imbir?

Imbir jest przyprawą, która zrobiła wielką karierę niemal w całej Azji. Niezwykłe korzenie o intensywnej woni i smaku były wykorzystywane przez ludzi już ponad 5 tysięcy lat temu. Roślina tradycyjnie pochodzi z południowej Azji, ale nie trzeba było czekać długo, aby rozprzestrzeniła się w innych krajach, przede wszystkim klimatu subtropikalnego.

Starożytni Hindusi i Chińczycy chętnie wykorzystywali aromatyczne kłącza do leczenia wielu pospolitych problemów zdrowotnych – od przeziębień po rozstroje żołądkowe. Ludzie instynktownie zrozumieli bowiem rozgrzewające działanie imbiru, który doskonale wspomaga krążenie krwi i pobudza metabolizm. Dodawanie go do żywności stało się więc niemal oczywistością.

Dziś na świecie produkuje się ponad 3 miliony ton imbiru rocznie, a prymat w tej kategorii wiodą Chiny, Indonezja oraz Nigeria. Najważniejszym zastosowaniem jest właśnie przemysł spożywczy – jako świeży korzeń, suszona przyprawa oraz sosy i konserwy imbir stał się elementem najróżniejszych przepisów zwłaszcza kuchni indyjskiej, chińskiej, koreańskiej czy wietnamskiej.
Mielony imbir jako przyprawa; źródło: pxhere.com

Sposoby wykorzystania imbiru

Korzeń imbiru odznacza się mało atrakcyjną włóknistą strukturą, która utrudnia jedzenie w całości. W postaci suszonej i kandyzowanej lub konserwowej nie jest to już takim problemem. Kto jednak chce skorzystać z palącego, odświeżającego i rozgrzewającego smaku musi posiekać lub zmielić świeży korzeń. Sos imbirowy powstał właśnie po to, aby wyeliminować konieczność każdorazowego rozdrabniania.

Przygotowując domowy sos imbirowy trzeba się jednak „poświęcić”. Eksperci polecają przede wszystkim ścieranie korzenia na tarce, które daje dobry efekt, ale zwykle oznacza spore straty – część korzenia pozostaje w zębatych oczkach. Z punktu widzenia wydajności lepsze jest więc drobne siekanie ostrym nożem lub tarcie obranego korzenia za pomocą widelca. 

Podstawowy sos imbirowy

Istotą sosu imbirowego jest podkreślanie ostrości dania. W tej roli idealnie sprawdza się duet imbiru i czosnku, dopełniających się nawzajem i doskonale pasujących zwłaszcza do słodko-kwaśnych potraw. Taki najprostszy sos imbirowy można przyrządzić w kilka minut i przetrzymywać go w lodówce przez kilka dni. Idealny do dań azjatyckich typu tempura, sprawdzi się także choćby do zwykłych pieczonych udek z kurczaka.

Składniki:
  • 4 łyżki sosu sojowego
  • 4 łyżki sherry
  • 2 łyżki drobno posiekanego korzenia imbiru
  • 2 zmiażdżone ząbki czosnku
  • 2 łyżeczki oleju
  • 2 łyżeczki cukru brązowego

Przygotowanie:
Wszystkie składniki łączymy i miksujemy kilkanaście sekund.

Sezamowy sos imbirowy

Alternatywnie można przyrządzić sos imbirowy bez czosnku. Jest on nieco delikatniejszy w smaku i doskonale łączy się nawet z warzywami. Nieco gęstsza konsystencja sprawia, że jest to doskonały dip do mięsa, który dokładnie „obkleja” poszczególne kawałki.

Składniki:
  • 2 łyżki sosu sojowego
  • 1 łyżka musztardy Dijon
  • ¼ łyżeczki oleju sezamowego
  • ¼ łyżeczki startego korzenia imbiru
  • 2 ½ łyżeczki wody

Przygotowanie:
Wszystkie składniki przekładamy do miski i ubijamy trzepaczką, aż sos się zagęści poprzez emulgację.
Fot. 2 Sos imbirowy z miodem; źródło: Wikimedia Commons
Imbirowy dressing

W bardziej rozwodnionej wersji sos imbirowy staje się doskonałym dressingiem do sałatek ze świeżych warzyw – zwłaszcza sałaty lodowej, kapusty, marchwi, rzodkwi czy ogórka. Niebanalny, wielowymiarowy smak nadaje znanym warzywom ciekawej, egzotycznej nuty.

Składniki:
  • 3 rozgniecione ząbki czosnku
  • ½ szklanki sosu sojowego
  • 3 łyżki miodu
  • 2 łyżki posiekanego imbiru
  • ¾ szklanki oleju
  • ¼ szklanki wody
  • 1/3 szklanki octu ryżowego

Przygotowanie:
Wszystkie składniki wkładamy do litrowego słoika i zakręcamy szczelnie pokrywkę. Dokładnie potrząsamy kilkanaście sekund, a potem otwieramy i bez pokrywki podgrzewamy 20 sekund w kuchence mikrofalowej. Sos dodajemy do sałaty po schłodzeniu – w lodówce wytrzyma on nawet tydzień.
Diagram przedstawiający wykorzystanie sosu imbirowego; opracowanie własne

Bardziej kreatywne wersje sosu imbirowego

Rozdrobniony korzeń imbiru da się wykorzystać również w innych przepisach na sosy i dressingi, uwzględniających większą ilość składników. Różnią się one często konsystencją, co z kolei decyduje o potencjalnych sposobach wykorzystania.

Marchwiowy dressing z imbirem

Składniki:

Przygotowanie:
Warzywa i imbir miksujemy na pastę. Dodajemy pozostałe składniki poza olejem i znowu miksujemy. Zmniejszamy obroty na najniższe i cienką strużką dolewamy olej. Gotowy dressing podajemy do surowych warzyw.

Tajski sos imbirowy z limonką

Składniki:
  • 1 łyżka siekanego imbiru
  • 2 łyżki rozgniecionego czosnku
  • ¼ łyżeczki siekanej papryczki chili
  • 3 łyżki jasnego sosu sojowego
  • 3 łyżki soku z limonki
  • ¼ szklanki brązowego cukru
  • ¼ szklanki siekanej kolendry
  • 1 ½ łyżki skrobi kukurydzianej

Przygotowanie:
Wszystkie składniki przekładamy do blendera i miksujemy ok. 30 sekund. Dolewamy go gotujących się dań warzywnych lub mięsnych i mieszamy aż do zgęstnienia.

Kto raz zakosztuje w słodko-winnych sosach na bazie imbiru, będzie na pewno chętnie do nich powracał. Jako alternatywa dla tradycyjnego sosu typu wingret,  sos imbirowy przyrządzany ze świeżych składników jest cennym dodatkiem, który zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym wspiera naturalną odporność i rozgrzewa organizm od wewnątrz.
Agata Pavlinec

Bibliografia

  1. Megan Ware; “Ginger: Health benefits and dietary tips”; data dostępu: 2019-03-06
  2. Jack i Martha Pesa; “Ginger Dressing”; data dostępu: 2019-03-06
  3. Jolinda Hackett; “Thai Peanut Sauce with Ginger”; data dostępu: 2019-03-06
Ocena (5.0) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy