Piątek 15.12.2023

Koty zabijają oszałamiającą liczbę gatunków na całym świecie

W dyskursie na temat gatunków inwazyjnych często dominują gatunki egzotyczne, takie jak papugi, karpie azjatyckie i ropuchy trzcinowe. Jednak niewielu biologicznych najeźdźców siało tyle spustoszenia ekologicznego, co jeden z naszych najbliższych towarzyszy: kot.



Fot. RealityImages/ShutterstockFot. RealityImages/Shutterstock

Pomimo niewielkiego wzrostu, koty domowe (Felis catus) są doskonale przystosowanymi maszynami do zabijania, uzbrojonymi w wysuwane pazury, ostre kły i noktowizor. A te potężne drapieżniki wcale nie są wybredne. W ciągu ostatnich 9 000 lat ludzie rozprzestrzenili koty na całym świecie, a te dzikie – które prawdopodobnie zostały udomowione tysiące lat temu na Bliskim Wschodzie – terroryzowały rodzime stworzenia na każdym kontynencie z wyjątkiem Antarktydy.
Zespół badaczy niedawno zsumował wszystkie gatunki z menu tych najeźdźców. W artykule opublikowanym we wtorek w Nature Communications naukowcy stworzyli bazę danych dotyczącą ponad 2000 gatunków, które padły ofiarą wolno żyjących kotów domowych. Prawie 350 z tych gatunków podlega ochronie, a kilka już wymarło. „Tak naprawdę nie znamy żadnego innego ssaka, który żywiłby się tak wieloma różnymi gatunkami” – mówi główny autor badania Christopher Lepczyk, ekolog z Auburn University. „To bezkrytyczny zjadacz; je wszystko, co jest dostępne.”

Ze względu na swój silny związek z ludźmi koty stały się jednymi z najbardziej rozpowszechnionych zwierząt na Ziemi. Jako zwierzęta mięsożerne, koty domowe i te zdziczałe, lubią też polować.

Naukowcy śledzą gusta inwazyjnych kotów od ponad wieku. Większość ich prac dotyczyła jednak ekosystemów w dobrze zbadanych regionach, takich jak Ameryka Północna i Australia. Wiele z tych wysiłków koncentruje się przede wszystkim na bardziej powszechnej i dobrze znanej karmie dla kotów, takiej jak małe ssaki i ptaki.

By wypełnić brakujące luki, Lepczyk i jego zespół przeanalizowali ponad 530 artykułów naukowych, książek i raportów obejmujących ponad 100 lat – największą jak dotąd bazę danych dotyczącą diety kotów. Następnie uporządkowali różne ofiary według grup taksonomicznych, aby dowiedzieć się, jakie rodzaje zwierząt są celem ataków kocich drapieżców.

Naukowcy odkryli, że w kocim menu jest w sumie 2083 różnych gatunków. Wiele z tych zwierząt to ptaki (981 gatunków), gady (463) lub ssaki (431), przy czym reprezentowane były także owady (119), płazy (57) i inne grupy taksonomiczne. Chociaż w literaturze naukowej szeroko reprezentowano pospolite ofiary, takie jak myszy, szczury, wróble i króliki, zespół znalazł również dowody na to, że koty polują na bardziej wyrafinowaną zwierzynę, taką jak żółwie zielone, emu, a nawet bydło domowe.

Naukowcy sprawdzili swoją bazę danych z Czerwoną Listą Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Ustalili, że 347 gatunków, które znalazły się w menu kotów, sklasyfikowano jako bliskie zagrożenia, zagrożone (w tym niektóre gatunki zagrożone lub krytycznie zagrożone) lub wymarłe. Wiele z nich to małe ptaki, ssaki i gady, które występują endemicznie na wyspach i nie mają naturalnych drapieżników. Jedenaście gatunków zjadanych przez koty, które pojawiły się w badaniu, w tym wrona ogorzała (Corvus hawaiiensis), przepiórka nowozelandzka (Coturnix novaezelandiae) i szczur białonogi (Conilurus albipes), sklasyfikowano obecnie jako wymarłe.

Niepokojące jest to, że ustalenia artykułu dotyczące kotów są dość konserwatywne. „Mamy obraz tego, co jedzą, ale uważamy, że jedzą dużo więcej” – mówi. Na przykład, chociaż owady stanowią tylko nieco mniej niż 6 procent gatunków zjadanych przez koty, liczba ta jest prawdopodobnie niedoszacowana ze względu na trudności w identyfikacji pozostałości owadów w żołądkach kotów i odchodach w porównaniu ze znalezieniem piór lub kości ssaków.

„Badanie potwierdza, że koty to niezwykle wszechstronny drapieżnik” – mówi Sarah Legge, ekolog dzikiej przyrody na Uniwersytecie Karola Darwina w Australii, która nie była zaangażowana w prace nad nowym artykułem. Legge bada wpływ kotów na australijską przyrodę i twierdzi, że stanowią one jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla różnorodności biologicznej kontynentu. „Rodzima fauna Australii nie jest przygotowana na ataki ze strony tak wszechstronnego drapieżnika charakteryzującego się stosunkowo szybkim tempem reprodukcji”.
Ekologia.pl (JSz)

Bibliografia

https://english.elpais.com/science-tech/2023-12-13/free-ranging-cats-are-a-threat-to-nearly-350-species-of-conservation-concern-in-the-world.html; data dostępu: 15-12-2023

Ocena (3.0) Oceń: