Czwartek 25.01.2024

Pozostały już tylko dwa nosorożce białe północne. Czy in vitro uratuje zwierzęta przed wyginięciem?

Naukowcy twierdzą, że dokonali pierwszego udanego transferu zarodków na nosorożcu. Mają nadzieję wykorzystać tę technikę do uratowania populacji nosorożca białego północnego, która została zdziesiątkowana przez kłusowników w Afryce.



Nosorożec biały północny jest najbardziej zagrożonym wyginięciem ssakiem na świecie.  Fot. INTERTOURIST/ShutterstockNosorożec biały północny jest najbardziej zagrożonym wyginięciem ssakiem na świecie. Fot. INTERTOURIST/Shutterstock
Po śmierci ostatniego samca nosorożca białego północnego w Sudanie w 2018 r. wydawało się, że wyginięcie gatunku jest nieuchronne. Pozostały tylko dwie bezpłodne samice nosorożca białego północnego – Fatu i Najin – objęte całodobową ochroną w rezerwacie w Kenii. Reszta zwierząt została zabita przez kłusowników, którzy w latach 70. i 80. XX wieku przetrzebili drastycznie populację.  Ale postęp naukowy daje nadzieję, że matka i córka mogą nie być ostatnimi w swoim rodzaju.
Międzynarodowy zespół badaczy z BioRescue – konsorcjum wspieranego przez rząd Niemiec, którego celem jest powstrzymanie wymierania gatunków – przeprowadził pierwszy udany transfer zarodków u nosorożców białych południowych, torując drogę do zastosowania tej techniki w przypadku ich rzadszych odpowiedników z północy.

We wrześniu 2023 r. naukowcy przenieśli dwa zarodki nosorożca białego południowego do surogatów w rezerwacie Ol Pejeta w Kenii, co doprowadziło do pomyślnej ciąży. Choć metoda ta jest powszechnie stosowana u ludzi, koni i krów, nigdy wcześniej nie była stosowana u nosorożców. Niestety samiec i samica zmarli po zarażeniu się rzadką, infekcją bakteryjną, gdy płód miał 70 dni, ale naukowcy twierdzą, że ciąża jest dowodem na skuteczność tej techniki.

Thomas Hildebrandt, kierownik projektu BioRescue i profesor w Instytucie Badań nad Zoologią i Dziką Przyrodą Leibniza, powiedział, że technika ta może być kluczowym krokiem w ratowaniu nosorożca białego północnego. Stwierdził, że skoro proces ten zadziałał na nosorożcach, stanowi to poważny przełom. Dla porównania: „Ludzie są prości! Pracujemy z 2,5 tonowym ssakiem”.

Do maja lub czerwca tego roku naukowcy planują wszczepić pierwszy zarodek nosorożca białego północnego. Zarodki nosorożca północnego powstały przy użyciu nasienia pobranego od dwóch nieżyjących już samców i jaj pobranych od Fatu. Zostaną przeniesione na surogatkę białego nosorożca południowego w Kenii. Pozostało zaledwie 30 zarodków przechowywanych w ciekłym azocie w temperaturze -196°C w Berlinie w Niemczech i Cremonie we Włoszech.

Naukowcy twierdzą, że nosorożec biały północny i nosorożec biały południowy mają kompatybilne układy rozrodcze, co umożliwia macierzyństwo zastępcze.

Zastępczemu nosorożcowi wstrzykuje się zarodek przez odbyt. Jeśli 16-miesięczna ciąża zakończy się pomyślnie, będzie to pierwszy nosorożec biały północny urodzony od 2000 roku. Może to również utorować drogę do ochrony nosorożca sumatrzańskiego, którego na wolności żyje około 40 osobników.

Jednak nawet jeśli urodzi się kilka cieląt nosorożca białego północnego, nie będą one wystarczająco zróżnicowane genetycznie, aby stworzyć realną populację. Wszystkie 30 zarodków nosorożca białego północnego, które przeżyły, powstało na bazie jaj Fatu i nasienia dwóch samców.

Naukowcy twierdzą, że jeśli urodzi się więcej ssaków, będą starali się zastosować edycję genów, aby poprawić różnorodność genetyczną przyszłego potomstwa, pobierając także materiał genetyczny z próbek muzealnych.

Jeśli wszystko pójdzie dobrze, za kilka lat być może uda się uratować nosorożce przed „całkowitym zniknięciem z powierzchni Ziemi” – powiedział na konferencji prasowej Samuel Mutisya, szef ochrony przyrody w Ol Pejeta Conservancy .
Ekologia.pl (JSz)

Bibliografia

Patrick Greenfield; Just two northern white rhinos remain. The species’ first IVF pregnancy could save them from extinction; https://www.theguardian.com/environment/2024/jan/24/just-two-northern-white-rhinos-remain-an-ivf-breakthrough-could-save-them-from-extinction-aoe; data dostępu: 25-01-2024

Ocena (2.7) Oceń: