Trufla letnia (Tuber aestivum)

Nazywany/a też: dębiak, frufla, piestrak, piestrzak czarny, trefla, truchla, tryfla, turfla

Trufla letnia. By Rippitippi (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons
Trufla letnia jest bardzo dobrym grzybem jadalnym. Co prawda w smaku ustępuje trufli białej i czarnozarodnikowej, ale jest ceniona ze względu na swój przyjemny, korzenny zapach. Inne nazwy, pod którymi znany jest ten grzyb to, m.in.: dębiak, frufla, piestrak, piestrzak czarny, trefla, truchla, tryfla, turfla.

  1. Sezon
  2. Występowanie
  3. Wygląd
  4. Właściwości
  5. Zastosowanie
  6. Galeria zdjęć

Sezon

Trufla letnia wytwarza owocniki przez cały rok. Pełną dojrzałość grzyby osiągają w sierpniu – wtedy też można rozpocząć poszukiwania tego grzyba. Sezon na truflę letnią trwa do końca grudnia.

Czy wiesz, że...
  • Trufla letnia znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski – ma status „Ex” oznaczający gatunek wymarły.
  • Na terenie Polski tylko raz odnaleziono miejsce występowania trufli letniej – miało to miejsce w 2007 roku w południowym regionie kraju.
  • Ceny największych okazów trufli letniej (waga powyżej 1 kg.) dochodzą do kilkunastu tysięcy dolarów za sztukę.
  • Trufla letnia pierwszy raz została opisana przez Carolo Vittadiniego w 1831 roku.

Występowanie

Trufla letnia występuje głównie w lasach liściastych, czasami (jednak bardzo rzadko) można ją spotkać w lasach iglastych. Rozwija się około 10-15 cm. pod powierzchnią ziemi. Preferuje żyzne gleby zasadowe i wapienne. Najczęściej trufle te rosną w zaroślach oraz w pobliżu dębów, buków, jesionów, grabów, wiązów i leszczyn. Wyrasta w grupach po kilka sztuk. Trufla letnia występuje w Austrii, Niemczech, Bułgarii, Słowenii, Szwecji, Danii, Francji, Włoszech, Hiszpanii, Portugalii, na Węgrzech i na Wyspach Brytyjskich. Poza Europą można ją spotkać w Australii i Stanach Zjednoczonych.

Wygląd

Owocnik trufli letniej osiąga średnicę od 2 do 11 cm. Może przybierać kulisty lub bulwiasty kształt – często wyglądem przypomina ziemniaka. Zazwyczaj znajduje się pod powierzchnią ziemi. Ma ciemnobrązową, szarobrązową lub czarną barwę. Jego powierzchnia pokryta jest grubymi, regularnymi, wielokątnymi brodawkami w kształcie małych piramidek, osiągających wysokość od 2 do 5 mm. Średnia waga owocnika trufli letniej wynosi 0,5 kg., chociaż czasami zdarzają się egzemplarze ważące ponad kilogram.

Miąższ trufli letniej (nazywany glebą) u dojrzałych grzybów jest jędrny i mięsisty. Początkowo ma biały kolor, z czasem jednak zmienia barwę na siwą, a następnie żółtą. Najstarsze okazy mają miąższ brązowy. Po przekrojeniu owocnika na jego powierzchni można zobaczyć biały, marmurkowaty, żylasty wzór. Miąższ młodych okazów trufli letniej ma intensywny, korzenny zapach i przyjemny, orzechowy smak. Starsze egzemplarze zapachem przypominają smołę.

Zarodniki trufli letniej mają eliptyczny, żeberkowaty kształt. Pokryte są siateczką przypominającą plaster miodu. Początkowo są bezbarwne, z czasem przybierają kolor zielono-żółto-brązowy. Znajdują się w specjalnych woreczkach, w których mieści się od 2 do 6 zarodników.

Trufle letnią łatwo pomylić z truflami: zimową, czarnozarodnikową, wielozarodnikową i wgłębioną. Truflę zimową można odróżnić po czarnym owocniku i czarnym miąższu pachnącym owocami. Trufla czarnozarodnikowa charakteryzuje się fioletowoczarnym miąższem pokrytym różowym nalotem. Trufla wielozarodnikowa ma gładką powierzchnię, a trufla wgłębiona pokryta jest drobniejszymi brodawkami i ma wgłębienie w owocniku.

Truflę letnią można także pomylić z piestrakiem jadalnym, który różni się kolorem powierzchni – jego owocnik przybiera barwę siwoochrową.

Właściwości

Trufla letnia jest bardzo smacznym grzybem jadalnym, o intensywnym i przyjemnym aromacie. Jest bogatym źródłem białka, węglowodanów i błonnika. Zawiera także dużo pierwiastków mineralnych, głównie wapń i żelazo. W jej skład wchodzą również niewielkie ilości tłuszczy i witaminy C.

Zastosowanie

Trufla letnia najczęściej stosowana jest w kuchni jako grzyb przyprawowy. Dobrze smakuje w połączeniu z makaronami i daniami mięsnymi, głównie z dziczyzną i drobiem. Można ją także dodawać do sosów i różnego rodzaju farszów oraz do omletów.

Okres zbiorów

IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Trufla letnia. By Rippitippi (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons Trufla letnia. By Rippitippi (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Trufla letnia. By Rippitippi (Own work) [Public domain], via Wikimedia CommonsTrufla letnia. By dailylifeofmojo [CC BY 2.0], via Wikimedia Commons
Trufle letnie. By Rippitippi (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons
Indeks nazw
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź
Pasaż zakupowy