Zanieczyszczenie wód - przyczyny, skutki i zapobieganie w Polsce

Zanieczyszczenie wodyZanieczyszczenie wody

O zanieczyszczeniu wód mówimy wówczas, gdy w  ich składzie w zwiększonej ilości występują substancje chemiczne, bakterie i mikroorganizmy, które nie są jej naturalnymi składnikami. Zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i bakteriologicznych wód spowodowane są wprowadzaniem substancji nieorganicznych (stałych, ciekłych, gazowych), organicznych i radioaktywnych.



Źródła i rodzaje zanieczyszczeń

Ze względu na pochodzenie zanieczyszczenia wód dzielimy na naturalne i sztuczne. O naturalnym zanieczyszczeniu mówimy, gdy woda zawiera roztwory domieszek soli, gazów, substancji organicznych i drobnoustrojów.

Najmniej domieszek zawiera woda z opadów atmosferycznych, najwięcej woda morska i wody podziemne, zanieczyszczone złożami naturalnymi. Wraz z rozwojem miast i przemysłu zaczęły dominować zanieczyszczenia sztuczne, pochodzące ze ścieków, spływy z terenów rolniczych i składowisk odpadów komunalnych. Zanieczyszczenia sztuczne możemy także podzielić na biologiczne (bakterie, wirusy, grzyby, glony) i chemiczne (oleje, benzyna, smary, ropa, nawozy sztuczne, pestycydy, kwasy, zasady).

Przykład zanieczyszczonej wody
Przykład zanieczyszczonej wody. Fot. CC

Główną przyczyną degradacji wód są ścieki odprowadzane z kanalizacji przemysłowych i komunalnych. Są to tzw. zanieczyszczenia punktowe i obejmują wody zużywane w zakładach produkcyjnych i usługowych. Charakteryzują się wysokim stężeniem i są odprowadzane w sposób zorganizowany. Do zanieczyszczeń punktowych należą również wody użyte do celów higienicznych i gospodarczych, z gospodarstw domowych, zakładów pracy i placówek publicznych, wody deszczowe i roztopowe.

Inną grupę stanowią zanieczyszczenia obszarowe, spłukiwane z terenów rolniczych i leśnych. Należą do nich nawozy i pestycydy, środki ochrony roślin, które są niezwykle groźne z uwagi na wysokie stężenie substancji chemicznych i brak mechanizmów kontroli.

Do zanieczyszczeń tego typu zaliczamy także odpływy przemysłowe z terenów bez systemów kanalizacyjnych oraz odpływy ze składowisk komunalnych. Około jedna trzecia zanieczyszczeń wód pochodzi z atmosfery. Wody opadowe absorbują pyły i gazy znajdujące się w powietrzu, po czym przenikają do gleby lub trafiają bezpośrednio do zbiorników wodnych. Zanieczyszczenia z opadów atmosferycznych przenikają do wód gruntowych, skąd mogą przedostawać się do wód powierzchniowych.

Na stan wód negatywnie wpływają zanieczyszczenia ze źródeł pasmowych, czyli szlaków komunikacyjnych i środków transportu. Są to zanieczyszczania związkami ołowiu ze spalin oraz zanieczyszczenia spłukiwane z dróg.

Największym zagrożeniem dla wód gruntowych są zanieczyszczenia pochodzące z przemysłu i z terenów rolniczych, na których stosuje się wspomniane wyżej nawozy sztuczne i środki ochrony roślin. Z kolei dla wód lądowych największe niebezpieczeństwo stanowią związki pochodzące z odpadów domowych, odchodów oraz ścieków przemysłowych. Niezwykle groźne są tu chemiczne środki w postaci syntetycznych detergentów, które nie ulegają biologicznemu rozkładowi oraz związki rtęci i ołowiu, co wynika z szerokiego zastosowania tych metali w przemyśle.

W celu minimalizacji wpływu zanieczyszczeń na wody powierzchniowe i grunty stosuje się zabieg oczyszczania ścieków. Proces polega na  usuwaniu ze ścieków osadów i substancji rozpuszczonych w wodzie. Zależnie od rodzajów zanieczyszczeń korzysta się z metod mechanicznych, fizycznych, chemicznych lub  biologicznych.

Oczyszczalnia Nowa Wieś
Oczyszczalnia Nowa Wieś. Fot. CC


Oczyszczanie wybrzeża Galicji po katastrofie MT Prestige
Wolontariusze oczyszczający wybrzeże Galicji po katastrofie MT Prestige. Fot.CC

Lądowe źródła stanowią 44% zanieczyszczeń trafiających do morza. Na skażenie mórz i oceanów wpływa również przemysł wydobywczy ropy naftowej oraz transport morski. Są one odpowiedzialne za  12% zanieczyszczeń wód. Odpady powstałe przy wydobyciu i produkcji ropy są usuwane wprost do wody, a czyszczenie zbiorników odbywa się bezpośrednio na morzu. Zanieczyszczenia z tych źródeł są większe niż pochodzące z wycieków ropy na skutek katastrof.

Jakość wód w Polsce

W Polsce ocenę jakości wód przeprowadza się na podstawie monitoringu czystości rzek, czyli pomiarów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Według oceny jakości z 2002 roku w klasie nie odpowiadającej normom znalazło się aż 14,2% wód.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 lutego 2004 roku, klasyfikacji wód dokonuje się w pięciostopniowej skali (Dz. U. z 2004 r. Nr 32, poz. 284), co jest zgodne z Ramową Dyrektywą Wodną UE.

Prawie każde wykorzystanie wody powoduje jej zanieczyszczenie. Można jednak je zminimalizować poprzez budowę oczyszczalni ścieków, składowanie odpadów w miejscach do tego przeznaczonych,  sadzenie drzew w okolicach zbiorników, zakładanie filtrów na wodę.
Ocena (3.7) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy