Podbiał pospolity (Tussilago farfara)

Nazywany/a też: białodrzew, grzybień, kobilacz, koński kwiat, końskie kopyto, korzeniec, kwiat boże liczko, macocha, ośla stopa, podbiał zwyczajny, podbel, podbielina

Podbiał pospolity w formie naturalnej występuje w Europie, dużej części Azji oraz Afryce (Algieria i Maroko). Jako gatunek zawleczony występuje przykładowo w Ameryce Północnej. W Polsce jest to gatunek pospolity.

  1. Wygląd
  2. Uprawa i zbiór
  3. Właściwości lecznicze
  4. Praktyczne zastosowanie
  5. Systematyka
  6. Galeria zdjęć

Wygląd

Łodyga podbiału osiąga do 30 cm wysokości. Pokryta jest liśćmi, które mają barwę czerwoną. Sama łodyga ma natomiast kolor bladożółty lub bladozielony. Liście odziomkowe są duże, mają kształt okrągławo-sercowaty. Od spodu liści można dostrzec srebrzysty meszek. Kwiaty zebrane w koszyczki. Owoce to niełupki, które posiadają puch kielichowy.

Czy wiesz, że...
  • Liście podbiału znajdują zastosowanie również w kuchni – czasami dodaje się je do sałatek.
  • W aptekach znaleźć można gotowe produkty podbiałowe, są to między innymi tabletki do ssania, suszone ziele czy sok podbiałowy.
  • Zwinięte i wysuszone liście podbiału były dawniej wykorzystywane tak jak papierosy.
  • Podbiał wykorzystywany jest w przemyśle kosmetycznym, stosuje się go do produkcji kosmetyków przeznaczonych dla skóry wrażliwej, trądzikowej i łojotokowej. Stosowanie tych kosmetyków poprawia wygląd cery.
  • Podbiał to lek ziołowy, który został wpisany do Farmakopei Polskiej Królestwa Polskiego. Miało to miejsce w roku 1817.

Uprawa i zbiór

Roślina ma małe wymagania uprawowe. Lubi jasne, słoneczne miejsca, a także gliniaste gleby.
Liście zbiera się wiosną i latem, gdy są młode i dobrze rozwinięte, najlepiej robić to ręcznie. Suszenie należy przeprowadzić w suszarni w temperaturze nie wyższej niż 40 stopni Celsjusza.

Właściwości lecznicze

Surowcem leczniczym jest liść podbiału (Farfarae folium) i kwiat podbiału (Farfarae flos). Liście podbiału mają wysoką zawartość śluzu, który wynosi około 7-8 proc.. Oprócz tego zawierają garbniki, flawonoidy, cholinę, sole mineralne i olejek eteryczny. Wśród składników znajdują się również alkaloidy pirolizydynowe. Kwiaty składają się ze związków flawonoidowych, kwasu kawowego i ferulowego, fitoestroli, związków cukrowych, karotenoidów oraz olejków eterycznych.

Dzięki temu, że podbiał bogaty jest w śluzy, sprawdza się doskonale w leczeniu nieżytów dolnych oraz górnych dróg oddechowych – na przykład kataru czy zapalenia krtani. Podbiał przydatny jest również do pozbywania się zalegającej wydzieliny, ponieważ wzmaga odruchy wykrztuśne. Sprawdza się także podczas leczenia suchego, uporczywego kaszlu. Liście podbiału polecane są palaczom, ponieważ leczą suchy nieżyt gardła, który jest wynikiem palenia tytoniu. Podbiał stosowany jest pomocniczo podczas leczenia grypy i przeziębienia. Wykorzystuje się go również do leczeni astmy i alergii dróg oddechowych. Polepsza wentylację płuc. Kwiaty w przeciwieństwie do liści nie posiadają wiele śluzu oraz garbników, są jednak o wiele bogatsze w olejki eteryczne, dlatego mają lepsze działanie rozkurczowe. Kwiaty podbiału pobudzają apetyt, stosowane zewnętrznie, w formie okładów, łagodzą stany zapalne. Podbiał używany jest również w formie zewnętrznej, służy do leczenia wysypek, wrzodów, wyprysków oraz plam żółciowych.

Praktyczne zastosowanie

Napar z podbiału na przeziębienie, grypę, kaszel

Składniki:
  • 2 łyżki suszonego podbiału
  • Woda

Susz zalać szklanką wrzącej wody. Zaparzać pod przykryciem przez około 20 minut. Przecedzić. Pić kilka razy dziennie po około pół szklanki naparu.
Podbiał zwyczajny - liść. By No machine-readable author provided. Bogdan assumed (based on copyright claims). [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons Podbiał zwyczajny - liść. By No machine-readable author provided. Bogdan assumed (based on copyright claims). [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Podbiał zwyczajny - liść. By No machine-readable author provided. Bogdan assumed (based on copyright claims). [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons
Podbiał zwyczajny. By Andreas Trepte (Own work) [CC BY-SA 2.5], via Wikimedia Commons

Systematyka

Królestwo:rośliny
Rząd:astrowce
Rodzina:astrowate
Podrodzina:Asteroideae
Rodzaj:podbiał
Atlas ziół - indeks nazw polskich
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź