Riszta (Dracunculus medinensis)

Nazywany/a też: filaria podskórna, nitkowiec podskórny, robak medyński, smok medyjski

By Photo Credit:Content Providers(s): CDC/Dr. Mae Melvin [Public domain], via Wikimedia Commons
Zasięg występowania riszty skurczył się obecnie do zaledwie kilku krajów Afryki. W ciągu kilku ostatnich lat spotykany był jedynie w Etiopii, Sudanie Południowym, Czadzie i Mali. W XX wieku liczne doniesienia o zarażeniu tym pasożytem pochodziły ze znacznego obszaru Afryki, z Bliskiego Wschodu oraz południowej Azji. W ostatnich 30 latach liczba osób, u których stwierdzono drakunkulozę zmalała z prawie 4 mln do zaledwie kilkudziesięciu (ok. 30) przypadków. Współcześnie choroba ta uważana jest za prawie całkowicie zwalczoną. Do sukcesu w ograniczeniu występowania drakunkulozy przyczyniły się zakrojone na ogromną skalę działania edukacyjne.
  1. Budowa
  2. Biologia
  3. Systematyka
  4. Galeria zdjęć

Budowa

Riszta należy do nicieni. Jej ciało pokrywa wór powłokowy z grubym oskórkiem. Ciało jest wydłużone. Barwa ciała mlecznobiała. Przód oraz tył ciała są zwężone. Riszta nie posiada układu oddechowego a także krwionośnego. Układ pokarmowy jest w kształcie rury. Otwór gębowy umiejscowiony jest na przodzie ciała. Natomiast otwory: płciowy, wydalniczy i odbytowy leżą po stronie brzusznej. Samice są dłuższe od samców.
Czy wiesz, że...Riszta wywołuje chorobę drakunkulozę. Choroba ta znana jest już z 1550 roku p.n.e.

Biologia

Riszta jest pasożytem podskórnym kręgowców (atakuje między innymi ludzi, małpy, konie, bydło, psy). Żywicielem pośrednim są oczliki. Zarażenie żywiciela ostatecznego następuje poprzez wypicie wody zawierającej oczliki z larwami riszty. Uwolnienie larw następuje w przewodzie pokarmowym. Larwy po ponad 6-10 miesiącach dojrzewają i kopulują. Nitkowiec podskórny jest rozdzielnopłciowym. Samica jest jajożyworodna. Samce po rozrodzie giną. Samice po kopulacji przemieszczają się po ciele gospodarza aż dotrą do tkanki podskórnej kończyn dolnych. W miejscu usadowienia się samicy (po około roku) powstaje pęcherz wrzodowy. Przy kontakcie z woda pęcherz pęka, a z powstałego pęknięcia częściowo wysuwa się samica. Następnie pęka wór powłokowy samicy, z niego wynicowuje się macica, która także pęka. Z pękniętej macicy do wody wydostają się larwy. Larwy przedostają się do oczlików. W nich linieją. Po około dwóch tygodniach larwy stają się inwazyjne. Oczliki w których mogą znajdować się larwy riszty zamieszkują głównie wody stojące. Zwykle nie dochodzi do zarażenia po napiciu się wody z rzek i strumieni. Większa liczba przypadków zarażania na terenach wilgotnych miała miejsce podczas miesięcy o mniejszych opadach (woda częściej się zatrzymywała), natomiast na terenach suchych w czasie pory deszczowej (więcej potencjalnych siedlisk dla żywicieli pośrednich). Długość życia wynosi 1-2 lata.
Riszta By Photo Credit:Content Providers(s): CDC/Dr. Mae Melvin [Public domain], via Wikimedia Commons

Galeria zdjęć

Riszta

Systematyka

Domena:Eukarionty
Królestwo:Zwierzęta
Gromada:Secernentea
Gatunek:Riszta
Indeks nazw polskich - gromada Secernentea
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź
Pasaż zakupowy