Wstęgor królewski (Regalecus glesne)

Nazywany/a też: król śledziowy

Wstęgor królewski, fot. shutterstock
Wstęgor królewski jest gatunkiem kosmopolitycznym, czyli takim, którego zasięg występowania obejmuje wiele różnych kontynentów i stref ekologicznych. Można go więc spotkać w Oceanie Indyjskim, Spokojnym, Atlantyckim, Morzu Północnym oraz Śródziemnomorskim. Żyje na głębokości od 20 do nawet 1000 m poniżej poziomu morza. Zazwyczaj trzyma się otwartej toni wodnej, ale czasem wypływa na powierzchnię, a wiele obserwacji tego osobnika dotyczyło ryb wyrzuconych na brzeg wody.
  1. Budowa
  2. Biologia
  3. Odżywianie
  4. Systematyka
  5. Galeria zdjęć

Budowa

Wstęgor królewski jest uważany za jedną z najdłuższych ryb na świecie. Długość ciała przeciętnego osobnika wynosi od ośmiu do jedenastu metrów. Rekordowy odnotowany okaz miał aż siedemnaście metrów długości! Nie jest znana średnia masa ciała wstęgora królewskiego, ale jest proporcjonalna do ich długości. Najcięższy zbadany osobnik ważył 272 kg. Ta ryba ma dość prostą budowę. Ciało jest spłaszczone bocznie, przez co całe przypomina wyglądem długą taśmę albo wstęgę. Wzdłuż całego ciała rozciąga się płetwa grzbietowa, która ma rekordową liczbę promieni – od 414 do 449. Umożliwia ona sterowanie ciałem oraz służy za ogólny napęd. Początkowe promienie odróżniają się od reszty. Są dłuższe oraz mają grubsze zakończenia. Nadaje to wyglądu korony na głowie wstęgora, stąd nazwa gatunkowa „królewski” (oraz dawna nazwa rodzajowa „król”). Wstęgor królewski ma także niewielką, zredukowaną płetwę brzuszną oraz płetwy piersiowe, które składają się zazwyczaj z jedenastu promieni. Płetwy piersiowe mają poziomą podstawę, więc mogą być płasko przyciśnięte wzdłuż ciała. Nie mają płetwy ogonowej, jak wszystkie duże gatunki ryb. Nie występuje również płetwa odbytowa. Ryby te nie zazwyczaj nie mają zębów, czasem widoczne jest uzębienie szczątkowe. Głowa i ciało mają srebrzystą barwę z niebieskimi smugami oraz plamkami. Płetwy wstęgora królewskiego mają krwistoczerwone zabarwienie, kolor ten nie jest jednak widoczny u osobników wyrzuconych na brzeg, ponieważ szybko blednie pod wpływem promieni słonecznych.
Czy wiesz, że...Wstęgor królewski jest najdłuższą na świecie rybą kostnoszkieletową.

Biologia

Gatunek ten nie został jeszcze szczegółowo zbadany, więc nie ma wielu potwierdzonych informacji na temat jego biologii, rozmnażania i typowego zachowania. Wstęgor królewski jest rybą głębinową. Najczęściej pływa w otwartej toni wodnej, zazwyczaj pojedynczo. Nie zauważono u tego gatunku zachowań stadnych. Poruszają się za pomocą falistych, wężowatych ruchów całego ciała. Ryba ta ma niezwykłą zdolność autotomii, czyli odrzucania części ciała w sytuacji zagrożenia lub ataku drapieżnika, by zwiększyć swoje szanse ucieczki (podobnie jak odrzucanie ogonów u jaszczurek). W przypadku wstęgora królewskiego odrzuceniu ulega koniec ciała, który następnie goi się po pewnym czasie (choć nigdy nie odrasta w pełni, jak ma to miejsce u jaszczurek). Według obserwacji naukowców, gatunek ten może przejawiać autotomię kilkukrotnie w ciągu życia. Niewiele wiadomo na temat rozrodu wstęgora królewskiego. Przypuszcza się, że tarło trwa od lipca do grudnia. Zachowania godowe zaobserwowano między innymi w północnym Oceanie Atlantyckim oraz w Oceanie Spokojnym i Indyjskim. Samice składają dużo jaj (nawet kilkaset tysięcy), które mają długość od 2 do 4 cm. W każdym jaju znajdują się liczne kropelki oleju. Jaja są pelagiczne, a więc unoszą się na powierzchni wody od zapłodnienia do wyklucia. Podejrzewa się, że inkubacja jaj wynosi około trzech tygodni. Po tym czasie wykluwają się młode osobniki, które przypominają z wyglądu dorosłe i na początku życia żywią się tylko planktonem. Nie poznano jak dotąd średniej długości życia tego gatunku. Wiadomo tylko, że wynosi ona powyżej dziesięciu lat.

Odżywianie

Wstęgor królewski to gatunek drapieżny. Poluje zazwyczaj na małe ryby i bezkręgowce. Odbywa się to w specyficzny sposób ze względu na brak zębów. Wstęgor zasysa wodę przy pomocy wysuwanych dolnych szczęk, a następnie szczeciniaste wyrostki przełyku wyłapują z niej pożywienie. Pozostała woda zostaje wypuszczona przez skrzela. Niektóre osobniki polują w nietypowej pozycji, unosząc się pionowo przy powierzchni wody z głową skierowaną do góry.

Bibliografia

  1. Schmitter-Soto, Juan; “The Oarfish, Regalecus glesne (Teleostei: Regalecidae), in the Western Caribbean”; Caribbean Journal of Science. University of Puerto Rico, Mayaguez; 2008
  2. Burton, Maurice; Burton, Robert; “International Wildlife Encyclopedia”; New York: Marshall Cavendish. ; 2002
  3. “https://www.iucnredlist.org/species/190378/115316206”; data dostępu: 2021-09-30
  4. “https://atlasryb.online/opis_ryby.php?id=427&ryba=Wstegor_krolewski__Krol_sledziowy_Regalecus_glesne”; data dostępu: 2021-09-30
  5. “https://www.fishbase.de/summary/regalecus-glesne.html”; data dostępu: 2021-09-30
  6. “https://www.floridamuseum.ufl.edu/discover-fish/species-profiles/regalecus-glesne/”; data dostępu: 2021-09-30
Wstęgor królewski, fot. shutterstock Wstęgor królewski, fot. shutterstock

Galeria zdjęć

Wstęgor królewski, fot. shutterstockWstęgor królewski, fot. shutterstock
Wstęgor królewski, fot. shutterstock

Systematyka

Domena:Eukarionty
Królestwo:Zwierzęta
Podtyp:Kręgowce
Takson parafiletyczny:Ryby
Rodzina:Regalecidae
Rodzaj:Regalecus
Indeks nazw polskich - takson parafiletyczny Ryby
A B C D E F G H I J K L Ł M N O Q P R S Ś T U V W X Y Z Ż Ź