Każdy może mieszkać w zdrowym, ekologicznym domu. Wywiad z Natalią Szyk-Trocha

Chcąc urządzić wnętrze, które będzie ekologiczne i zarazem zdrowe, powinniśmy zdecydować się na materiały naturalne takie jak drewno, wiklina, ceramika, bawełna czy len. Są one nieszkodliwe, ich produkcja nie obciąża naszej planety, a zastosowane we wnętrzu tworzą bardzo miły mikroklimat ‒ mówi Natalia Szyk-Trocha.



Natalia Szyk-Trocha, architekt, youtuberka i założycielka platformy SAVAGAYANatalia Szyk-Trocha, architekt, youtuberka i założycielka platformy SAVAGAYA

Czym dla Ciebie jest dom?

Natalia Szyk-Trocha: Specyfika mojej pracy wymaga ode mnie podróżowania, ponieważ nagrywam filmy o ekologicznych domachna całym świecie. Aby ograniczyć negatywny wpływ na środowisko, zamiast częstych, krótkich podróży najczęściej wyjeżdżam na 2/3 miesiące i nagrywam całą serię filmów w 1 lokalizacji. W związku z tym miejsce, w którym aktualnie przebywam staje się automatycznie moim domem. Od 2 lat nie mam stałego adresu. W moich tymczasowych domach, które za każdym razem tworzę, ważny jest dla mnie spokój, miejsce, gdzie nic nie zaburza moich myśli, otaczają mnie moje ulubione przedmioty i wiem, że mogę poczuć się bezpiecznie
Budowanie jest z gruntu nieekologiczne – zużywa zasoby, przekształca przestrzeń, zanieczyszcza środowisko. W jaki sposób możemy zmniejszyć bilans energetyczny i nasz ślad węglowy.

Zgadza się, tworzenie nowych budynków jest szkodliwe dla środowiska i z punktu widzenia ekologii najlepiej byłoby zaniechać budowania, Ale w związku z wciąż rosnącą ilością populacji jest to oczywiście niemożliwe. Odpowiem posługując się przykładem domu jednorodzinnego, ponieważ jest to skala, którą łatwo można sobie wyobrazić.

Po pierwsze wykorzystanie naturalnych i odnawialnych materiałów budowlanych i wykończeniowych, najlepiej pozyskiwanych od lokalnych dostawców, oraz takich, które ulegają biodegradacji, kiedy zakończy się ich cykl życia.

Stosowanie nowoczesnych instalacji, które wykorzystują odnawialne źródła energii. Czyli np. pozyskiwanie prądu z elektrowni wiatrowych lub paneli fotowoltaicznych, ogrzewanie domu przy pomocy pompy ciepła.

Odpowiedzialna gospodarka wodna, czyli np. stosowanie podwójnego obiegu wody (ponowne wykorzystanie ‘szarej wody’), zbieranie i magazynowanie deszczówki, czy budowanie przydomowych oczyszczalni ścieków zakończonych małą retencją.

Gospodarka cyrkularna. Miałam przyjemność nagrywać w Amsterdamie ok 180 metrowy dom, który w całości powstał z materiałów budowlanych z 2 ręki – takich, które były przeznaczone na wysypisko śmieci. A sam dom, ku mojemu zaskoczeniu niczym się nie różnił od sąsiadujących, które zostały wybudowane w sposób tradycyjny. Miłym aspektem jest nadawanie drugiego (a nawet trzeciego) życia przedmiotom już wyprodukowanym, które często wymagają jedynie odświeżenia, pomalowania, zmiany tapicerki, aby mogły świetnie służyć przez wiele kolejnych lat.

Czy takie ekologiczne rozwiązania są dla wybrańców z grubym portfelem? Czy można postawić znak równości między dom ekologiczny, a tani dom?

To pytanie słyszę bardzo często. Ludzie obawiają się, że decydując się na ekologiczny dom będą musieli wiązać się z dużo wyższymi kosztami. I rzeczywiście może tak być, ale nie musi. Moją misją jest pokazanie, że mieszkanie w zdrowym, ekologicznym domu lub wnętrzu jest dostępne dla każdego, niezależnie od zasobności portfela. Wybudowanie takiego domu z niskim budżetem wymaga po prostu trochę więcej kombinowania, lub doświadczonej osoby, która przez taki proces przeprowadzi. Podczas moich podróży nagrywam różne domy, zarówno te o bardzo wysokim budżecie, ale również takie które są wykonane prawie w 100% z materiałów z drugiej ręki i wyglądają fenomenalnie.

Czy można zaprojektować wnętrze nowoczesne i w zgodzie z naturą? Czy te dwa trendy nie kłócą się ze sobą?

Zaprojektowanie wnętrza w zgodzie z naturą nie narzuca nam absolutnie żadnego stylu dlatego tak, wnętrze w stylu nowoczesnym jest jak najbardziej dostępne. To co jest ważne w mieszkaniu ekologicznym to wybór naturalnych i zdrowych materiałów, tkanin takich jak bawełna, len, wykończenie ścian nietoksyczną farbą czy zastosowanie energooszczędnych urządzeń. Styl pozostaje do decyzji właściciela.

Ekologiczne budownictwo powinno współgrać z lokalnym ekosystemem, stapiać się z otoczeniem. Glina, drewno, beton, szkło – jakie materiały najlepiej sprawdzają się w polskim klimacie?

Klimat Polsce jest wymagający dla budynków, ale w zasadzie wszystkie wymienione materiały, jeśli są poprawnie wykonane, zabezpieczone i później konserwowane sprawdzą się. Architektura w różnych obszarach Polski jest mocno zróżnicowana, dlatego zawsze warto sięgać po to co lokalne. Na południu Polski mamy duże złoża kamienia, który jest trwały i pięknie prezentuje się zarówno we wnętrzach jak i elewacjach. Ja jestem ogromną zwolenniczka drewna, a Polska jest 5 na świecie krajem z największą ilością lasów objętych certyfikatem FSC (czyli zrównoważonych), warto sięgać po ten surowiec. Nie należy obawiać się drewna pod kątem jego trwałości, jeśli jest odpowiednio konserwowane wytrzymuje do kilkuset lat (patrz stare kościoły). Jeśli lubimy duże przeszklenia w domu, to najlepiej będzie się zdecydować na okna o podwyższonych parametach przepuszczalności cieplnej (np. 3 szybowe) aby ograniczyć straty energii. Odradzam beton, nie ze względu na jego właściwości, ale ze względu na jego niekorzystny wpływ na planetę – czyli wydobycie piasku, oraz zużycie wody. Uważam, że powinno się ograniczyć wykorzystanie tego materiału do niezbędnego minimum, w domach jednorodzinnych jedynie do wylania fundamentów.

Naukowcy dowodzą, że część chronicznych dolegliwości jak bóle głowy czy alergie, może mieć swoje źródło w naszych domach. Z czego to wynika?

Odpowiedzią są VOC (Volatile Organic Compounds) po polsku LZO (Lotne Związki Organiczne). To duża grupa substancji organicznych, które jeśli znajdą się w powietrzu, wywołują szereg negatywnych skutków dla środowiska i ludzi, część z tych substancji jest rakotwórcza. Lista związków jest długa, większość z nich każdy z nas niestety ma w swoim domu. Przy urządzaniu wnętrz najczęściej spotykany jest formaldehyd (tapety, meble, panele, podłogi winylowe, drewno kompozytowe, lakiery itd.), oraz toluen, który jest składnikiem wielu farb, którymi malowane są ściany. Każda z tych substancji ma określone limity bezpieczne dla zdrowia, ale najlepiej w miarę możliwości starać się ich zupełnie unikać.
W takim razie na jakie materiały postawić, by nasz dom był zdrowy…

Chcąc urządzić wnętrze które będzie ekologiczne i zarazem zdrowe, powinniśmy zdecydować się na materiały naturalne takie jak drewno, wiklina, ceramika, bawełna czy len. Są one nieszkodliwe, ich produkcja nie obciąża naszej planety, a zastosowane we wnętrzu tworzą bardzo miły mikroklimat. Ważnym elementem są rośliny, które, poza tym, że pięknie wyglądają we wnętrzu, znacznie poprawiają jakość powietrza, oczyszczając je. Do tych najbardziej pożytecznych pod tym względem zaliczymy daktylowca, dracenę, figowca, paproć, sansewierię i skrzydłokwiat.

Zrównoważone budownictwo to branża cechująca się niesamowitą dynamiką rozwoju. W jakim kierunku obecnie zmierza ekologiczne projektowanie?

Rozwija się wielotorowo i bardzo dynamicznie. Z jednej strony są pionierskie technologie, domy inteligentne, innowacyjne systemy i super nowoczesne materiały. Przeciwwagą dla tego nurtu jest powrót do natury, do korzeni. Wykorzystywanie tego co daje nam ziemia, budowanie z lokalnych materiałów takich jak drewno, glina czy słoma. Rezygnacja z nowoczesnych technologii i powrót do starych sztuk budowlanych, w których dom jest dostosowany do klimatu, w którym się znajduje. Kolejną ścieżką rozwoju, ze względu na wciąż rosnącą ilość śmieci, jest budowanie właśnie z odpadów – opon, butelek i innych elementów, które zostały przeznaczone na wysypisko. Według mnie to bardzo dobry pomysł, ale tylko dla obiektów nieprzeznaczonych na stały pobyt ludzi (np. parkingi, mała architektura itp.). Ostatnim kierunkiem, o którym opowiem, a zarazem tym, który mnie najbardziej fascynuje jest połączenie biologii, architektury, nauki i nowoczesnych technologii czyli Bio Architektura. Ściany z alg, które produkują energię jednocześnie oczyszczając powietrze z dwutlenku węgla; domy z grzybni, które wyrastają w 7 dni niezależnie od rozmiaru i potrafią same kontrolować temperaturę wewnątrz itd. To nie jest science-fi, tylko technologie, które już istnieją i są udoskonalane, a część z nich miałam okazję oglądać i nagrywać. Przyszłość zapowiada się bardzo ciekawie.

Jak powinny wyglądać domy i mieszkania w przyszłości?

Zależy o jakiej przyszłości mówimy. Jeśli mamy na myśli 10-15 lat od teraz, to powinny powstawać z naturalnych, niskoemisyjnych materiałów, a instalacje powinny wykorzystywać w 100% odnawialne źródła energii. Zieleń otaczająca budynki powinna być maksymalnie różnorodna biologicznie, tak aby mogły w niej zamieszkać różne gatunki owadów i małych zwierząt. Ruch samochodów powinien być ograniczony do minimum w okolicach domów i osiedli mieszkaniowych, a transport powinien odbywać się środkami komunikacji masowej oraz rowerowej. A jeśli mówimy o dalszej przyszłości, powiedzmy za 40/50 lat to powinniśmy iść w stronę Bioarchitektury. Zasadniczo powrót do tego jak kiedyś się żyło, w prawdziwym otoczeniu bioróżnorodnej natury, ale przy ogromnym wsparciu najnowocześniejszych technologii.


Natalia Szyk-Trocha: Architekt, youtuberka i założycielka platformy SAVAGAYA poświęconej edukacji o ekologicznej architekturze, urządzaniu wnętrz i projektowaniu. Podróżuje po całym świecie odwiedzając najpiękniejsze ekologiczne domy, poznaje ich właścicieli oraz przeprowadza wywiady z wiodącymi ekspertami, aby poznać tajemnice jak budować, projektować i urządzać w sposób, który jest dobry zarówno dla środowiska jak i dla portfela. W pracy łączy swoje pasje: architekturę i podróże. W wolnym czasie uprawia jogę i eksperymentuje z wegetariańskimi przepisami. Jej misją jest pokazanie, że mieszkanie w ekologicznym domu jest dostępne dla każdego

Ekologia.pl (Joanna Szubierajska)
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy