Ashwagandha właściwości i zastosowanie. Do czego można wykorzystać indyjski żeń szeń?
Ekologia.pl Zdrowie Witaminy i suplementy Ashwagandha – roślina, która przywraca równowagę

Ashwagandha – roślina, która przywraca równowagę

Lista prozdrowotnych działań ashwagandhy zdaje się nie mieć końca. Zioło to stanowi ważny element medycyny ajurwedyjskiej i od niedawna staje się doceniane również w europejskiej fitoterapii. Ta wyjątkowa roślina potrafi zwiększać siły witalne, poprawiając jednocześnie pracę umysłu. Co jeszcze kryje w sobie tajemnicza ashwagandha?



Ashwagandha (Withania somnifera), zwana żeń szeniem indyjskim, jest rośliną występującą w Azji Południowej, południowo-wschodniej części Europy, a także w północno-wschodnim rejonie Afryki. Zazwyczaj osiąga ok. 150 cm wysokości i wydaje żółtozielone kwiaty oraz okrągłe pomarańczowe lub czerwone jagody. Jadalny, a zarazem leczniczy surowiec tego zioła stanowi jego korzeń i owoc. W Polsce roślina ta jest niezbyt znana, jednak stanowi jeden z najważniejszych elementów tradycyjnej medycyny ajurwedyjskiej. Hindusi leczą z jej pomocą wiele chorób (np. związanych z zburzeniami pracy tarczycy i dolegliwościami na tle nerwowym). Wprawieni zielarze zbierają ashwagandhę w lasach, a następnie preparują jej korzenie, mieszając pozyskany z nich proszek z sokiem owoców, co pozwala otrzymać najlepiej skoncentrowaną dawkę uzdrawiających substancji tej rośliny. Przeprowadzone w połowie XX stulecia badania potwierdziły prozdrowotne właściwości ashwagandhy. Dowiedziono, że stanowi ona naturalne źródło substancji bioaktywnych, które mogą być stosowane zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie.

Ashwagandha i pomidor w tym samym ogródku

Mimo że ashwagandha kojarzy się z egzotyczną, odległą rośliną, ma wiele wspólnego z naszym „swojskim” pomidorem. Podobnie jak on, należy do rodziny psiankowatych. W warunkach naturalnych jest byliną, jednak w klimacie umiarkowanym można ją uprawiać jako roślinę jednoroczną – zarówno z rozsady, jak i z siewu. Jeżeli jednak mamy zamiar uświetnić nasz domowy ogródek indyjskim żeń szeniem, powinniśmy uzbroić się w cierpliwość, ponieważ nasiona kiełkują dopiero po ok. 4 tygodniach (przy zachowaniu temperatury podłoża od 20 do 24 stopni C). Wysiew należy przeprowadzić wczesną wiosną, zapewnić sadzonkom dobrze nasłonecznione stanowisko i regularnie nawadniać ziemię. Podobnie jak pomidor, witania ospała potrzebuje do wzrostu specjalnych drabinek, a przed wydaniem pierwszych owoców, silnie się rozkrzewia. Przeprowadzone w Polsce próby uprawy ashwagandhy na skalę przemysłową wykazały, że wydajność jej ziela i kłączy z hektara jest dużo wyższa niż na alkalicznych glebach w Indiach. Co więcej, jeżeli zastosujemy rozsadę i czarną folię do ściółkowania, wydajność stanie się jeszcze większa. Zbioru zioła dokonujemy jesienią, zanim nadejdą mrozy. W pierwszej kolejności zbieramy owoce, a, po wykopaniu roślin z gruntu, zbieramy również korzenie. Każdy z tych surowców suszymy, a korzenie dodatkowo czyścimy i rozdrabniamy. 

By JMK (Own work) [GFDL or CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Mimo że ashwagandha kojarzy się z egzotyczną, odległą rośliną, ma wiele wspólnego z naszym „swojskim” pomidorem

Witania ospała czy ziele o sile ogiera?

Ashwagandha jest znana ludzkości od ponad 2 tysięcy lat. Starożytni cenili ją głównie ze względu na jej wzmacniające właściwości. Co ciekawe, w sanskrycie słowo ‘ashwagandha’ oznacza zapach konia, jako że zioło to ma dodawać wigoru i siły… ogiera! Hinduscy zielarze zalecali ją głównie rekonwalescentom, na poprawę działania układu odpornościowego. Obecnie zalicza się ją do adaptogenów, czyli roślin o działaniu immunostymulującym i zwiększającym odporność na czynniki zaburzające równowagę wewnętrzną. Autorem łacińskiej nazwy – Withania somnifera – jest żyjący w XIX wieku angielski botanik, Henry Witham. Pierwszy człon pochodzi od nazwiska przyrodnika, zaś drugi – oznacza „przynoszący sen” – stąd potoczna nazwa rośliny brzmi „ospała”.

Co się kryje w ashwagandzie?

Badania składu chemicznego korzeni ashwagandhy wykazały, że są one skarbnicą cennych alkaloidów, fitosteroli, kumaryn oraz laktonów steroidowych (np. witaferyny). Zawarte w tej roślinie związki aktywne farmakologicznie, zwane witanolidami, mają silne właściwości antyseptyczne i przeciwnowotworowe. Charakteryzują się także działaniem antymitotycznym (blokują podział komórek na drodze mitozy) oraz potrafią obniżać ciśnienie tętnicze. Korzeń ashwagandhy jest także źródłem substancji adaptogennych, takich jak witanozydy i sitoindozydy. Mają one działanie silnie przeciwutleniające i antydepresyjne. Ponadto poprawiają pamięć, chronią przed stresem, chorobą Alzheimera i wrzodami układu pokarmowego. Korzenie indyjskiego żeń szenia zawierają także alkaloidy (głównie nikotynowe), fitosterole (beta-sitosterol), kumaryny i fenolokwasy. Dzięki dużej zawartości żelaza, roślina ta zapobiega anemii, wpływa na wzrost produkcji czerwonych krwinek, a także leukocytów.  Ashwagandhę w formie suszonego kłącza można zarówno żuć, jak i sporządzać na jego bazie herbatki lub nalewki. Z reguły pijemy napar z ok. 1 g surowca 2 razy dziennie. Jeżeli jesteśmy w posiadaniu świeżego kłącza z własnego ogródka, możemy odciąć kawałek, umyć, a następnie żuć przez kilkanaście minut, podobnie, jak jest to zalecane w przypadku żeń szenia właściwego.

Panaceum?

Kiedy zagłębimy się w szerokie spektrum działania ashwagandhy, możemy odnieś wrażenie, że roślina ta stanowi istne panaceum. O ile hinduscy lekarze zalecali stosować ją przede wszystkim w celu zwalczania reumatyzmu, przy ogólnym wyczerpaniu, pogorszeniu pamięci i spadku libido, o tyle obecnie, za sprawą badań naukowych, okazuje się, że indyjski zeń szeń może nam pomóc w przypadku wielu innych dolegliwości.

By Piouswatson (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons

Sposób na podkręcenie odporności

Ashwagandha może wspierać leczenie chorób autoimmunologicznych. Zioło to doskonale wspomaga układ odpornościowy i zapobiega osłabieniu jego funkcji. Badania naukowe wykazały, że naturalna kuracja z użyciem ziołowej herbaty zawierającej w składzie witanię ospałą znacznie zwiększa wydolność komórek-naturalnych zabójców u pacjentów z przewlekłymi przeziębieniami i niską aktywnością tychże komórek w organizmie. Z tego względu, warto jest uzupełnić dietę suplementami z ashwagandhą, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym.

Naturalny antydepresant i lek na chorobę Alzheimera?

Withania somnifera słynie ze swoich właściwości uspokajających i kojących nerwy. To doskonały środek przeciwstresowy, który zwiększa naszą odporność na czynniki wywołujące napięcie nerwowe. Co więcej, niweluje kłopoty z zasypianiem, nie powodując przy tym senności. Indyjskie zioło stanowi też naturalną alternatywę dla wielu leków psychotropowych, ponieważ pomaga złagodzić zaburzenia na tle nerwowym, stany lękowe, maniakalno-depresyjne, schizofrenię, uzależnienia i zespół ADHD. Badania naukowe wykazały, że ashwaganda zawiera substancje, które są niemal tak samo skuteczne, jak podawana pacjentom z depresją imipramina. Hinduscy lekarze są zdania, że zioło to jest na tyle silne, że może poprawić stan zdrowia osób chorych na schizofrenię czy chorobę afektywną dwubiegunową. Inne badania wykazały z kolei, że ashwagandha działa leczniczo w przypadku choroby Alzheimera. Przeprowadzony na szczurach eksperyment wykazał, że podawanie im wyciągu o stężeniu 50 μg/ml hamuje tworzenie się wywołujących chorobę włókien w tkance mózgowej. Jest zatem szansa, że preparaty na bazie tej rośliny mogą stać się bezpiecznym lekiem dla osób cierpiących na tę chorobę. Roślina ta ponadto poprawia pamięć i przyspiesza procesy kojarzenia. Kojące działanie na nasz układ nerwowy wynika m.in. z zawartych w jej korzeniu glikowitanolidów.

Energetyk w 100% ziołowy

Poza tym, że ashwagadha działa stymulująco na nasz mózg, znacznie poprawia koordynację psychomotoryczną i skraca czas reakcji. Dodatkowo, zioło to wzmacnia tkankę mięśniową, poprawiając napięcie mięśni oraz redukując stany zapalne. Z tego względu z jej właściwości często korzystają sportowcy.

By Cliff from I now live in Arlington, VA (Outside Washington DC), USA (Ashwagandha (Withania somnifera)) [CC BY 2.0], via Wikimedia Commons

Sposób na wyregulowanie hormonów

Żeń szeń indyjski jest jednym z najlepszych ziół wspierających pracę tarczycy. Stosowanie go zaleca się w chorobach niedoczynności tego gruczołu. Dzięki regulacji aktywności tarczycy, ashwagandha redukuje zaburzenia cyklu miesiączkowego, a także zwiększa płodność i poprawia sprawność seksualną u mężczyzn.

Ashwagandha – roślina, która przywraca równowagę

Jak widać, wszechstronne właściwości ashwagandhy mogą zdumiewać. Ta dość niepozorna roślina o egzotycznie brzmiącej nazwie jest w stanie nie tylko poprawić naszą kondycję fizyczną, lecz także ukoić nerwy i sprawić, że poczujemy się lepiej. Co więcej, dzięki imponującej zawartości antyoksydantów, zioło to znacznie spowalnia procesy starzenia się organizmu, a także przeciwdziała siwieniu włosów. Stosowanie ashwagandhy można polecić osobom żyjącym w nieustannym pośpiechu, stresie i mocno zanieczyszczonym środowisku miejskim. Dzięki swoim właściwościom adaptogennym, roślina ta znacznie podnosi próg stresu i pomaga sprostać codziennym wyzwaniom. Zioło to łagodzi również stany depresyjne, zwalcza bezsenność i wspiera kuracje oczyszczające.  Nadaje się zarówno dla młodzieży, jak i osób starszych mających kłopoty z pamięcią i potrzebujących suplementacji, która zwiększy ich odporność na choroby. Ashwagandha pomaga naszemu organizmowi odzyskać równowagę, która może być zachwiana za sprawą niekorzystnych czynników zewnętrznych lub wewnętrznych. Co więcej, zapewnia nam witalność i dobre samopoczucie na co dzień. Co ważne, badania naukowe wykluczają toksyczność tego zioła. Przeciwwskazanie do spożycia może stanowić jedynie ciąża i laktacja oraz zażywanie leków nasennych, znieczulających tudzież przeciwpadaczkowych.

Wybrane właściwości ashwagandy:

Alicja Chrząszcz

Bibliografia:
Obidoska G., Sadowska A., Rośliny o działaniu adaptogennym [w: Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin], SGGW, Warszawa 2004.
www.adaptogeny.elektroda.eu [dostęp: 2017-03-05]
www.ashwagandha.pl [dostęp: 2017-03-05]
www.bonavita.pl [dostęp: 2017-03-05]
www.planetazdrowie.pl [dostęp: 2017-03-05]
www.poradnikzdrowie.pl [dostęp: 2017-03-05]
www.rozanski.li [dostęp: 2017-03-05]
www.tropikalny.blogspot.com [dostęp: 2017-03-05]

5/5 - (6 votes)
Subscribe
Powiadom o
1 Komentarz
Inline Feedbacks
View all comments

jedno wiem co może pomóc w walce z nowotworem
znajomy leczył sie olejem CBD ktory wedlug lekarzy nie jest w stanie zwalczyć chorobę i zyje choc miał przeszczep szpiku, mówi że tych co w szpitalu poznał żyjacych wedlug zasad medycyny niestety odeszli z tego swiata, także nauka i medycyna jest potrzebna, ale nie można jej zawierzać w 100% tylko szukać innych rozwiązań oczywiście w granicach rozsądku . Stosował olej CBD 5 % essenz decarbox i olej CBD intense care….. po 20 kropli dziennie czyli około 3 buteleczki miesięcznie ja biore profilaktycznie jednej i drugiej firmy jest bardzo dobrej jakości olejek nie załuję tego wyboru olejek wzmacnia odpornośc poprawiła mi się koncetracja i spię lepiej szukajcie olejkom wpisując http://www.konopiafarmacja.pl