Męty w oku - objawy, przyczyny i leczenie męt w oczach

Widzisz dziwne kropki i linie w polu widzenia? Męty w ciele szklistym dokuczają nawet 76% populacji i, niestety, mają tendencję do namnażania się z biegiem czasu. Skąd się biorą i czy stanowią zagrożenie dla wzroku? Podpowiadamy, jak diagnozuje się i leczy męty w oczach.



Jak rozpoznać męty w oku? Źródło: Kitreel/ShutterstockJak rozpoznać męty w oku? Źródło: Kitreel/Shutterstock
  1. Objawy powstawania męty w oczach
  2. Przyczyny tworzenia się męty w oczach
  3. Czy męty w oczach są groźne?
  4. Sposoby leczenia męt w oczach
  5. Czy mętom w oczach można zapobiegać?
Ciało szkliste to galaretkowata substancja, która wypełnia naszą gałkę oczną. Stanowi ona formę żelowej izolacji chroniącej siatkówkę przed uszkodzeniami i utrzymującej prawidłowe ciśnienie oka. Tworzy je głównie woda oraz niewielkie ilości kolagenu oraz kwasu hialuronoweg, bez żadnych żywych komórek. Mimo tej pozornie biernej funkcji ciało szkliste uczestniczy w procesie wytwarzania obrazów, więc jego zaburzenia mogą dać się nam we znaki.

Objawy powstawania męty w oczach


Skąd masz wiedzieć, że „farfocle” w polu widzenia to właśnie męty w oczach a nie inna przypadłość? Charakterystyczną cechą mętów jest ich płynący charakter. Oznacza to, że gdy przeniesiesz wzrok z lewej na prawą stroną lub z góry na dół, obserwowane plamki będą ślizgającym ruchem przesuwać się w tym samym kierunku. Gdybyś próbował skupić na nich wzrok, również usuwają się na boki.

Poza tym jednak męty w oczach przyjmuje bardzo różne postacie. Najczęściej są to małe kropki lub kłaczki, ale mogą także być czarnymi plamkami, pajęczymi sieciami lub bardzo długimi nićmi przecinającymi całe pole widzenia. Rzadziej tworzą nawet sporej wielkości pierścienie. Większość pacjentów dostrzega je głównie przy patrzeniu na jasne powierzchnie, typu biała ściana, śnieg czy niebo. Niektórym dokuczają jednak stale.

Co ważne, męty, choć irytujące, nie powinny zasadniczo pogarszać ostrości widzenia. Czasami mogą im towarzyszyć błyski w oczach, które zazwyczaj są wynikiem odsuwania się ciała szklistego od siatkówki i pociągania jej w określonych punktach. Błyski najczęściej pojawiają się przy ruszaniu gałką oczną.

Pierwsze męty rozwijają się często po skończeniu 30 roku życia, ale ich nasilenie obserwowane jest po przekroczeniu 50 roku życia. Ponadto do czynników ryzyka należą krótkowzroczność, przebyte operacje oczu oraz cukrzyca. Czasami męty w ciele szklistym mylone są z migreną przebiegającą z aurą, czyli przesuwającymi się w polu widzenia zmianami dającymi efekt kalejdoskopu. W przypadku migreny ocznej epizody trwają jednak do 30 minut, a następnie całkowicie ustępują (ból głowy nie jest w tym przypadku koniecznością).

Przyczyny tworzenia się męty w oczach


Wbrew pozorom męty w oczach nie są wcale zewnętrznymi zanieczyszczeniami, które przesłaniają soczewkę niczym brud na lornetce. Pod względem chemicznym są to zbitki kolagenu, które formują się pod wpływem zmian w wiązaniach białkowych żelowatego ciała szklistego. Najczęściej są też wynikiem upływającego wieku – im człowiek starszy, tym ma w ciele kolagenu mniej, a ciało szkliste ma tendencję do kurczenia się, odrywania od ściany gałki ocznej i tworzenia takich właśnie „bryłek”. Dryfując i blokując wpadające przez źrenice promienie światła rzucają one cień na siatkówkę i tak właśnie powstaje efektów wyraźnie widocznych mętów.

Oprócz zmian związanych z wiekiem męty w oczach, zwłaszcza jeśli pojawiają się nagle w większych ilościach, mogą być wynikiem urazu oka, przebytej operacji (np. usuwania zaćmy), chorób lub guzów oka. Poza tym zwiększenie się liczby mętów towarzyszy rozwojowi cukrzycowej retinopatii.
Klasyczny obraz nieba widzianego za zasłoną mętów w ciele szklistym. Źródło: meyerandmeyer/Shutterstock

Czy męty w oczach są groźne?


Męty w oczach same w sobie nie stanowią zagrożenia dla wzroku ani zdrowia. W rzadkich wypadkach są jednak symptomem poważnych problemów okulistycznych, takich jak odklejenie lub przerwanie się siatkówki czy krwotok do ciała szklistego. W przypadku tego ostatniego, to białe krwinki jawią się choremu jako męty w oczach. Może się również zdarzyć, że choroby autoimmunologiczne spowodują stan zapalny siatkówki i ciała szklistego (np. idiopatyczne zapalenie tylnego odcinka błony naczyniowej oka). Wszystkie te przypadki wymagają natychmiastowej interwencji.
Pamiętaj więc, aby natychmiast udać się do okulisty, jeśli:
•    liczba widzianych mętów z dnia na dzień zwiększy się w drastyczny sposób;
•    zaobserwujesz silne błyski w oku i/lub utratę widzenia z jednej strony;
•    w polu widzenia pojawi się ciemna zasłona zaburzająca ostrość;
•    skokowy przyrost mętów nastąpi w krótkim czasie po operacji oka.

Bez szybkiego leczenia problemy z siatkówką mogą niestety skończyć się całkowitą utratą wzroku w danym oku, dlatego nie warto zwlekać z kontrolą!
Tabela przedstawiająca co warto wiedzieć o mętach w ciele szklistym; opracowanie własne
Tabela przedstawiająca co warto wiedzieć o mętach w ciele szklistym; opracowanie własne

Sposoby leczenia męt w oczach


W przeciwieństwie do wielu innych przypadłości męty w oczach same nie znikają, ani nie ulegają redukcji. Z czasem człowiek zwykle na tyle przyzwyczaja się do ich widoku, że przestaje zwracać na nie uwagę. W ogromnej większości przypadków jest to też przypadłość zupełnie naturalna, której się w żaden sposób nie leczy – trzeba po prostu nauczyć się z nią żyć.

Jeśli pojawienie się mętów związane jest z chorobą oka lub problemami z siatkówką, należy oczywiście w pierwszej kolejności leczyć pierwotny problem. Może się to wiązać z operacją, przyjmowaniem leków doustnych, w kroplach lub zastrzykach.

W przypadku gdy męty w oczach stają się tak gęste i widoczne, że utrudniają codzienne funkcjonowanie, lekarze mogą zaproponować zabieg laserowy, który rozbija poszczególne męty i czyni je mniej widocznymi. Niestety, procedura jest ryzykowna, a stopień poprawy bardzo zróżnicowany – niektórzy pacjenci nie dostrzegają żadnej zmiany. Bardziej radykalna operacja polega na usunięciu całego ciała szklistego poprzez małe nacięcie w oku. Na jej miejsce wprowadza się nowy płyn. I w tym przypadku jednak sukces nie jest gwarantowany, a komplikacje są bardzo poważne i obejmują nawet infekcje, krwawienie do oka czy oderwanie siatkówki.
W przypadku skokowego przyrostu liczby mętów należy bezzwłocznie zgłosić się do okulisty. Źródło: Inside Creative House/Shutterstock

Czy mętom w oczach można zapobiegać?


Niestety, tworzenie się mętów w oczach jest procesem poniekąd naturalnym i trudno mu całkowicie zapobiec. Dbając o zdrowie oczu można jednak zminimalizować jego ryzyko i natężenie. Przede wszystkim warto więc rzucić palenie i zadbać o zdrową, zróżnicowaną dietę, która gwarantuje odpowiednie odżywienie siatkówki. Szczególnie istotne są antyoksydanty takie jak luteina i zeaksantyna!
Poza tym w czasie silnego nasłonecznienia warto nosić okulary przeciwsłoneczne, a przy niebezpiecznej pracy czy sportach okulary ochronne. Co zaś najważniejsze, regularne wizyty kontrolne u okulisty są polecane wszystkim osobom po 50-tym roku życia, zwłaszcza, jeśli borykają się one z dużą krótkowzrocznością. Nawet niebezpieczne zmiany w oku medycyna potrafi skutecznie leczyć, jeśli są wykryte odpowiednio wcześnie!
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

1. „Eye Floaters: Causes, Symptoms, and Treatment” Rick Ansorge, https://www.webmd.com/eye-health/benign-eye-floaters, 26/10/2022
2. “Eye floaters” Mayo Clinic, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/eye-floaters/symptoms-causes/syc-20372346, 26/10/2022
3. “What are eye floaters” Kimberly Holland, https://www.healthline.com/health/eye-floaters, 26/10/2022
4. “Floaters” National Eye Institute, https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/floaters, 26/10/2022
5. „NRCI led study proves effectiveness of a non-surgical, dietary solution for ‘Eye floaters’” South East Technological University, https://www.wit.ie/news/news/nrci-led-study-proves-effectiveness-of-a-non-surgical-dietary-solution-for-eye-floaters, 26/10/2022
6. “Eye Floaters & Flashes” Cleveland Clinic, https://my.clevelandclinic.org/health/articles/14209-floaters--flashers, 26/10/2022

Ocena (3.3) Oceń: