Syndrom poniedziałku ‒ przyczyny i objawy. Jak sobie radzić z syndromem poniedziałku?

Mało jest osób, które na myśl o poniedziałkowym poranku reagują z dużym entuzjazmem. Prawda jest taka, że większość z nas z przykrością żegna weekend i nie zawsze jest łatwo przystosować się do nowego trybu pracy czy nauki, zwłaszcza, gdy sobota i niedziela były wyjątkowo relaksujące. Bywa jednak, że niepokój nasila się i pojawiają się drobne problemy zdrowotne, które utrudniają codzienne życie. Mowa wtedy o syndromie poniedziałku. Co to jest syndrom poniedziałku i jak sobie z nim poradzić?



Syndrom poniedziałku może objawiać się zniechęceniem i negatywnym podejściem do pracy. Źródło: shutterstockSyndrom poniedziałku może objawiać się zniechęceniem i negatywnym podejściem do pracy. Źródło: shutterstock
  1. Syndrom poniedziałku – co to jest?
  2. Przyczyny i objawy syndromu poniedziałku
  3. Jak zapobiegać syndromowi poniedziałku?
  4. Jak polubić poniedziałki?

Syndrom poniedziałku – co to jest?

„Syndrom poniedziałku”, czasem określany jako „zespół poniedziałkowy”, odnosi się do uczucia uporczywego zmęczenia, zawrotów głowy, ucisku w klatce piersiowej, wzdęcia brzucha, utraty apetytu, nieuwagi i innych objawów, które pojawiają się przed powrotem do pracy po weekendzie. Dlaczego tak się dzieje? Po weekendowym odpoczynku, poczuciu luzu i zajmowaniu się wszystkimi sprawami osobistymi poza pracą, ludzie mają tendencję do trudności z przystosowaniem się do „nowych” warunków, czyli do powrotu do pracy lub nauki. Jest to tak zwany „syndrom poniedziałkowy”. Na pierwszy rzut oka problem może wydawać się nieco przesadzony lub nawet zabawny, niestety może przynieść całkiem sporo nieprzyjemności. Skomplikowane objawy, jakie za sobą niesie, a więc objawy niepokoju, bóle czy nudności, mogą się przerodzić w poważniejsze lęki, a nawet w depresję lub choroby sercowo-naczyniowe. Bagatelizowanie pojedynczych objawów może doprowadzić do poważniejszych chorób, a poza tym może zwyczajnie utrudnić normalne funkcjonowanie i radość z wykonywanej pracy czy codziennego życia. Na szczęście jest możliwe, by te objawy łagodzić i pozbyć się stresu związanego z poniedziałkiem. Czasami wystarczą nawet drobne zmiany.
SYNDROM PONIEDZIAŁKU – PRZYKŁADOWE OBJAWY
  • Zmęczenie      
  • Drażliwość      
  • Niepokój i lęki      
  • Ból głowy      
  • Bóle brzucha lub utrata apetytu      
  • Problemy z zaśnięciem    
Tabela przedstawiająca przykładowe objawy syndromu poniedziałku. Źródło: opracowanie własne.

Przyczyny i objawy syndromu poniedziałku

Dla wielu osób poniedziałki to prawdziwy koszmar, który przysparza problemów i niepokojących, przykrych objawów. Osoby cierpiące na syndrom poniedziałku uważają ten dzień za koniec weekendu, a początek nieprzyjemnych obowiązków, niekończącej się pracy i zmęczenia. W rzeczywistości pomóc może już zrozumienie przyczyn zespołu poniedziałkowego poranka. Ale z jakiego powodu początki tygodnia są aż takie trudne?

Istnieją czynniki fizjologiczne związane z naturalnym cyklem organizmu, które pomagają wyjaśnić, dlaczego poniedziałki mogą być tak trudne. Głównym problemem jest to, że niektórzy ludzie mają tendencję do stosowania innych godzin snu w ciągu roboczego tygodnia, a innych w weekendy. Może to rozstroić organizm. Takie zmiany co pięć lub sześć dni, czasami zakłócają naturalny rytm i nawet jeśli się odpocznie w weekend, poniedziałek może być cięższy i męczący; a za tym idzie drażliwość, zmęczenie, niecierpliwość i w konsekwencji – niezadowolenie.

Inną przyczyną może być fakt, że weekend wcale nie jest czasem relaksującym, ale wręcz przeciwnie, planowane na ten czas aktywności sprawiają, że jesteśmy po prostu zmęczeniu. W rzeczywistości może się okazać, że jest to czas bardziej wyczerpujący, niż regenerujący, ponieważ ludzie mają tendencję do „wciskania” w te dwa dni jak najwięcej aktywności. Jedzą i piją więcej, kładą się spać później niż zwykle, planują wiele zadań, spotkań, nierzadko imprez. W efekcie, dużo spraw i kontaktów z rodziną czy przyjaciółmi są miłe, ale wymagają poświęcenia energii, co w rezultacie może powodować rozdrażnienie i obniżony nastrój.

Jednak najczęstszym powodem, dla którego ludzie uważają poniedziałki za aż tak trudne, jest to, że następują po dwóch dniach względnej swobody, wolności i radości, ponieważ nawet jeśli są obfite w spotkania i inne zdarzenia, pojawia się w nich mnóstwo spontanicznych i przyjemnych momentów, takich jak późniejsza pobudka, wyjście z domu, relaks, kontakt z innymi. Poniedziałek dla wielu osób, to koniec weekendu, wolności i beztroski. Niektórym trudno przestawić się z czasu wolnego na powrót do obowiązków i rutyny, a dzieje się tak tym bardziej, że nie można tego procesu zatrzymać czy cofnąć. Odczuwa się wtedy rozczarowanie, strach, smutek i poczucie niesprawiedliwości czy utraty kontroli i niezależności. 

Istnieją też społeczne i kulturowe powody, by nie lubić poniedziałku. Czasem dzieje się tak, ponieważ pojawia się niechęć do pracy lub strach przed tym, że jest ona wymagająca lub szczególnie stresująca. W takiej sytuacji ciało podąża za emocjami i mogą pojawiać się różne reakcje. Jeśli nie jest to związane z niechęcią do pracy, stres pojawia się czasem z powodu obawy o jej utratę czy niepewność zatrudnienia lub inne czynniki zewnętrzne, na które nie ma się wpływu. Receptą może być budowanie w sobie świadomości, że każda praca, nawet najlepsza czy wymarzona, wiąże się niekiedy z problemami i trudnościami do rozwiązania. Warto odpowiednio się do pracy przygotować – emocjonalnie i logistycznie.
Przy odpowiednim nastawieniu i po wprowadzeniu kilka prostych zmian, można polubić początki tygodnia! Źródło: shutterstock

Jak zapobiegać syndromowi poniedziałku?

Każdy odczuwa czasami stres związany z początkiem tygodnia. Ważne, by mu za bardzo nie ulegać i postarać się, by nie zdominował życia i nie zabrał radości związanej z innymi dniami tygodnia. Są na to sposoby.
Przede wszystkim warto zacząć od odpowiedniego zaplanowania swojej pracy i utworzenia harmonogramu – być może stres jest spowodowany nieprzemyślanym układaniem obowiązków i zostawianiem wielu spraw na ostatni moment. Poza tym w weekendy nie warto się za bardzo przemęczać i forsować. Weekendowa rutyna nie powinna w znaczący sposób odbiegać od tej, która jest wypracowana od poniedziałku do piątku; nie należy rezygnować na ten czas z diety, regularnych ćwiczeń czy ustalonych godzin snu. Zdrowa, dopasowana do stylu życia rutyna może być kluczem do pozbycia się nieprzyjemnego i uciążliwego syndromu poniedziałku. Przede wszystkim należy pamiętać, że ciało i mózg pracują według tzw. zegara biologicznego – zmienianie go co kilka dni, znacząco wpływa na stan emocjonalny. W weekend można spać dłużej niż zwykle – ale lepiej nie więcej niż godzinę dłużej. Wymaga to często zmian i wysiłku, ale może być opłacalne na dłuższą metę.

Warto też spróbować zmienić sposób patrzenia na poniedziałki i pracować nad tym, by postrzegać je jak każdy inny dzień w tygodniu. Można też planować na ten czas przyjemne aktywności, by kojarzył się lepiej niż dotychczas, wypisać sobie dobre strony początku tygodnia i ustalić coś, na co będzie się czekać (np. wyjście do restauracji, spotkanie). Pomocne będą także regularne ćwiczenia fizyczne i… wystawianie się na słońce! Te czynności powodują wzrost energii i hormonów szczęścia w organizmie. Nie warto także kłaść się późno spać w niedzielę czy pić dużo kawy i jeść tłuste potrawy – lepiej jest zrobić sobie relaksującą kąpiel czy zastosować aromaterapię, zaparzyć ziółka, włączyć nastrojową i spokojną muzykę, zadbać o nastrój. Nierzadko pomóc może także zrobienie planu działania, a także przygotowanie np. odżywczego jedzenia czy świeżego ubrania na następny dzień.

Ponadto, jednym z powodów syndromu poniedziałkowego poranka może być powrót do pracy, której się zwyczajnie nie lubi i która niszczy kreatywność i produktywność, co powoduje stres, stany depresyjne i drażliwość. W takiej sytuacji warto pomyśleć nad zmianą pracy.
Gdy syndrom poniedziałku staje się nieznośny i uciążliwy, warto skonsultować się z lekarzem. Źródło: shutterstock

Jak polubić poniedziałki?

Nie trzeba wpadać w panikę, jeśli nie jest łatwo rozpocząć nowy tydzień. To normalne. Gorzej, gdy to uczucie odbiera radość i paraliżuje stresem. Wtedy należy zacząć działać, bo miła filiżanka kawy czy spotkanie z przyjacielem, może zwyczajnie nie pomóc. Należy takie objawy potraktować jako sygnał od organizmu, że coś należy w życiu zmienić.

Bywa, że wszystko można naprawić swoim nastawieniem, drobnymi zmianami w  życiu – takimi jak dbanie o naturalny rytm dobowy, ruch, zdrowe odżywianie i spotkania z przyjaciółmi, a także poprzez zastosowanie technik łagodzenia stresu (np. prawidłowego oddychania, medytacji, jogi lub aromaterapii). Ale zdarza się, że pracy jest po prostu za dużo lub naprawdę nie jest wykonalna w zakładanym czasie, nie przynosi radości, nie jest satysfakcjonująca, wpływa na życie osobiste i zabiera radość i czas wolny. W takiej sytuacji warto rozważyć jej zmianę lub rozmowę z pracodawcą lub psychologiem, by ustalić prawdziwe przyczyny niepokoju i zespołu poniedziałkowego poranka.
Uciążliwy syndrom poniedziałku może też oznaczać początki depresji (zwłaszcza, jeśli wiąże się np. z bezsennością, utratą chęci do życia czy brakiem apetytu) lub zaburzenia psychiczne. Nie są to powody do wstydu i z pewnością są to stany, które można wyleczyć lub potraktować odpowiednią terapią. Warto szybko reagować na sygnały wysyłane przez organizm, porozmawiać o tym z bliską osobą lub skonsultować się z lekarzem, któremu łatwiej będzie zdiagnozować i rozpoznać problem.
Ekologia.pl (Magdalena Karwat)

Bibliografia

  1. “https://www.iftm.edu.mo/EN/monday-syndrome/Home/Index/1060”; data dostępu: 2021-06-07
  2. “https://www.huffpost.com/entry/why-mondays-hard-psychologically_l_5fb0375ac5b68baab0fcbf8c”; data dostępu: 2021-06-07
  3. “https://www.eliteworldhotels.com.tr/blog-en/business-life/what-are-the-causes-of-monday-morning-syndrome-how-to-overcome-monday-morning-syndrome.10.3471.aspx”; data dostępu: 2021-06-07
  4. “https://www.indiastudychannel.com/resources/140714-How-To-Handle-Symptoms-Causes-of-Monday-Morning-Syndrome.aspx”; data dostępu: 2021-06-07
  5. “https://www.healthline.com/health/monday-blues#write-about-it”; data dostępu: 2021-06-07
  6. “https://psychcentral.com/lib/6-signs-that-monday-morning-blues-may-be-an-emotional-alarm#3”; data dostępu: 2021-06-07
Ocena (4.7) Oceń:
Pasaż zakupowy