Syrop z czosnku – właściwości, skład i zastosowanie syropu z czosnku

Syrop z czosnku zyskał już sobie przydomek domowego antybiotyku i to nie bez powodu. W czasach, gdy farmakologia nie dysponowała jeszcze silnymi lekami przeciwbakteryjnymi, był to faktycznie jeden z najskuteczniejszych preparatów medycyny ludowej. Czy i dzisiaj domowy syrop z czosnku ma jednak rację bytu? Jaka jest jego realna skuteczność?



Syrop z czosnku. Fot. shutterstockSyrop z czosnku. Fot. shutterstock
  1. Dlaczego czosnek jest taki zdrowy?
  2. Popularne składniki syropu z czosnku
  3. Właściwości syropu z czosnku
  4. Skutki uboczne i przeciwwskazania
  5. Syropm z czosnku w kuchni
  6. Dla kogo syrop z czosnku?
Niezależnie od sławy, jaką syrop z czosnku cieszy się w naturalnej medycynie, większość z nas ma z nim negatywne skojarzenia. Ci, którym dane było za młodu być pojonym intensywnie pachnącym specyfikiem, na pewno pamiętają niechęć przed otwarciem ust. Mimo słodkiego charakteru syrop ten należy bowiem do zdecydowanie niesmacznych, co paradoksalnie może tylko wspomagać jego efekty terapeutyczne. Czyż bowiem skuteczne lekarstwo nie powinno być nieprzyjemne?

Dlaczego czosnek jest taki zdrowy?

Pomysł, aby wykorzystać czosnek (Allium sativum) do leczenia liczy sobie już tysiące lat. Szeroko rozpowszechniona roślina z charakterystycznymi ząbkowatym cebulkami pochodzi co prawda z Azji Środkowej, ale dość szybko rozpowszechniła się na całym świecie. Już 2700 lat p.n.e. starożytni Chińczycy wkomponowali czosnek do swojej medycyny, definiując go jako składnik stymulujący i rozgrzewający, a więc tożsamy męskiej naturze Yang. W Indiach traktowano go jako tonik i środek wzmacniający, lecząc nim ogólne osłabienie, brak apetytu, kaszel, choroby skóry, reumatyzm, a nawet hemoroidy. Antyczni Grecy mieli z kolei karmić czosnkiem wojska przed bitwą, a nawet podawać go sportowcom biorącym udział w olimpiadach jako formę naturalnego dopingu. Hipokrates polecał go na pasożyty, jako środek moczopędny i przeczyszczający, zaś Dioskurydes na kolki, zaburzenia miesiączkowania oraz chorobę morską.

Wydaje się, że za wierzeniami dawnych społeczeństw i ich znachorów stał przede wszystkim niezwykle silny aromat, który ulatnia się po rozdrobnieniu ząbków czosnku. Dziś wiemy, że to glukozydy siarki decydują o charakterystycznym zapachu. W 1944 r. z oleju eterycznego pozyskanego z  czosnku wyizolowano jednak po raz pierwszy allicynę – substancję o niezwykle silnym działaniu bakteriobójczym. Ona to właśnie, wraz z innymi związkami siarkowymi, odpowiada za leczniczy potencjał silnie pachnącego warzywa. W świetle licznych studiów in vitro zwalcza nie tylko bakterie gram-dodatnie i gram-ujemne, ale także patogenne grzyby. Ponieważ jest częściowo wydzielana przez narządy oddechowe znajduje przede wszystkim zastosowanie w leczeniu kaszlu. Związkom aktywnym w czosnku przypisuje się jednak także działanie obniżające nadciśnienie i poziom cholesterolu, rozrzedzające krew, a nawet przeciwutleniające!

Popularne składniki syropu z czosnku

Syrop z czosnku to pojęcie ogólne, które dotyczyć może różnych mikstur. Ich cechą wspólną jest obecność czosnku, surowego lub gotowanego, oraz substancji słodzącej, najczęściej miodu. Oprócz polepszania walorów smakowych medykamentu, miód odgrywa ważną rolę terapeutyczną ze względu na swoje właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne oraz antybiotyczne. Przypomnijmy, że w medycynie naturalnej miodem leczy się powszechnie trudno gojące się rany, kaszel, gorączkę, astmę, zaburzenia gastryczne, a wedle współczesnych studiów posiada on również potencjał zwalczania nowotworów (Erejuwa i in., 2014). Z niektórych badań wynika wręcz, że miód jest bardzo skuteczny w łagodzeniu uporczywego kaszlu niż apteczne syropy przeciwkaszlowe!

Ponadto w różnych przepisach na syrop z czosnku pojawiają się również:
Rozdrobniony czosnek uwalnia cenne dla zdrowia związki eteryczne. Źródło: shutterstock

Właściwości syropu z czosnku

Syrop z czosnku polecany jest przede wszystkim jako domowy środek na przeziębienia. Te wirusowe infekcje dają się nam we znaki nawet kilka razy w roku, a czosnek w udowodniony sposób łagodzi ich przebieg, ograniczając intensywność i czas trwania symptomów takich jak katar, kaszel, ból gardła.

Według naukowców połączenie miodu z czosnkiem jest także bardzo skuteczne w zwalczaniu infekcji bakteryjnych. W warunkach laboratoryjnych mieszanka ta okazuje się skuteczna wobec takich drobnoustrojów chorobotwórczych jak Staphylococcus aureus, Salmonella czy Streptococcus pneumonia – ten ostatni to nic innego jak dwoinka zapalenia płuc, odpowiedzialna za poważne infekcje dróg oddechowych. Co ciekawe, z badań opublikowanych w „Dzienniku Tropikalnej Biomedycyny” w 2013 r. wynika, że choć i miód, i czosnek, są w tym zakresie bardzo skuteczne, ich połączenie oznacza znaczące zwiększenie potencjału leczniczego!

Z eksperymentów prowadzonych w Arabii Saudyjskiej wynika z kolei, że mieszanki miodu i czosnku w różnych proporcjach (1:1, 1:4, 4:1) skutecznie zwalczają również takie patogeny jak Streptococcus pyogenes, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa czy nawet drożdżaki Candida albicans. Co zaś najważniejsze, owa efektywność dotyczy nawet szczepów bakterii odpornych na działanie najsilniejszych antybiotyków typu metycylina czy wankomycyna.

Pozytywne działanie syropu z czosnku nie musi jednak ograniczać się do leczenia infekcji dróg oddechowych. Bardzo obiecujące są bowiem studia dotyczące skumulowanego pozytywnego działania czosnku i miodu na układ krwionośny i zdrowie serca. Regularna suplementacja może skutecznie obniżać ciśnienie krwi i poziom cholesterolu, zmniejszając również skłonność do patologicznego krzepnięcia krwi. Stąd też w wielu źródłach pojawia się zalecenie, aby syropu z czosnku nie traktować jedynie jako domowy sposób na kaszel, ale codzienne wsparcie dla zdrowia, zwłaszcza w kontekście odporności i zaburzeń natury kardiologicznej.
Tabela przedstawiająca wskazania do terapii syropem z czosnku; opracowanie własne

Skutki uboczne i przeciwwskazania

Nie wszystkie naturalne domowe leki można jednak stosować z pełną beztroską. W przypadku syropu z czosnku ograniczenie dotyczą przede wszystkim skutków ubocznych związanych z dwoma głównym składnikami: czosnkiem i miodem. Ten pierwszy może u wrażliwych ludzi wywoływać alergie, zaś w dużych bądź skumulowanych dawkach znacząco zwiększa ryzyko krwotoków. Czosnek ponadto może wchodzić w interakcje z lekami przeciwwirusowymi podawanymi na HIV, a u niektórych ludzi powoduje także poważne rozstroje żołądkowe.

Miód jest jeszcze poważniejszym ryzykiem alergicznym i u niektórych ludzi może wywoływać drastyczne reakcje łącznie z kaszlem, opuchlizną twarzy i gardła, wymiotami, arytmią oraz omdleniami. Przy najmniejszych podejrzeniach o uczulenie należy zaprzestać stosowania syropu i skonsultować się z lekarzem w celu przeprowadzenia stosownych testów. Obecność miodu w syropie czosnkowym znacząco zwiększa jego obciążenie glikemiczne, podnosząc poziom cukru we krwi. Wreszcie, pamiętajmy również, że dzieciom do ukończonego 1 roku życia nie wolno podawać żadnych produktów zawierających miód ze względu na ryzyko botulizmu.

Syrop czosnkowy stosuje się w ilości do 3 łyżek dziennie, przy czym niektóre mikstury na bazie octu jabłecznego wymagają rozrzedzania w wodzie. Rozrzedzanie w napojach jest również wskazane wszystkim osobom mającym problem z intensywnością smaku syropu.
W niektórych przepisach na syrop łączy się cebulę z czosnkiem oraz imbirem. Źrodło: shutterstock

Syropm z czosnku w kuchni

Syrop z czosnku z ziołami

Składniki:
  • 2 szklanki wody
  • 1 ½ szklanki posiekanego drobno czosnku
  • 1 łyżka nasion kopru włoskiego
  • 1 łyżeczka nasion kminu rzymskiego
  • 1 łyżeczka nasion kolendry
  • 1 szklanka surowego miodu
  • 1 cytryna

Przygotowanie:
W garnku z nierdzewnej stali łączymy wodę, czosnek i nasiona. Gotujemy całość, aż czosnek zmięknie. Odstawiamy pod przykrywką na noc. Nazajutrz dodajemy miód, zagotowujemy, a po zdjęciu z ognia dolewamy sok z cytryny. Przechowujemy w lodówce do 7 dni.


Syrop z surowego czosnku z imbirem

Składniki:
  • 100 g świeżego imbiru
  • 6 ząbków czosnku
  • 2 cytryny
  • 6 łyżek miodu

Przygotowanie:
Cytryny parzymy we wrzątku i obieramy ze skórki, a następnie kroimy w plastry. Imbir i czosnek obieramy oraz kroimy na kawałki. Wszystkie składniki miksujemy razem w blenderze, dodając chłodnej przegotowane wody do osiągnięcia pożądanej konsystencji. Przechowujemy w lodówce do 14 dni.

Dla kogo syrop z czosnku?

Ze względu na wspomniane wyżej skutki uboczne syropu z czosnku nie poleca się podawać osobom przyjmującym leki rozrzedzające krew, jak również wszystkim oczekującym operacji. Ostrożność powinni zachować również alergicy oraz osoby cierpiące na cukrzycę lub stan przedcukrzycowy.

Dla większości z nas syrop czosnkowy jest jednak łatwą do przygotowania i stosunkowo bezpieczną alternatywą dla środków farmakologicznych, której przydatność jest nieoceniona zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym. Z niektórych wstępnych badań wynika ponadto, że czosnek może być naszym sprzymierzeńcem w zapobieganiu i zwalczaniu wirusa COVID-19!
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

  1. Biljana Bauer Petrovska, Svetlana Cekovska; “Extracts from the history and medical properties of garlic”; data dostępu: 2021-02-19
  2. Katherine Marengo; “What Are the Uses, Benefits, and Side Effects of Garlic and Honey?”; data dostępu: 2021-02-19
  3. Saeed Samarghandian i in.; “Honey and Health: A Review of Recent Clinical Research”; data dostępu: 2021-02-19
  4. Shahnaz Sultana i in.; “Cough Suppressant Herbal Drugs: A Review”; data dostępu: 2021-02-19
  5. Berhanu Andualem; “Combined antibacterial activity of stingless bee (Apis mellipodae) honey and garlic (Allium sativum) extracts against standard and clinical pathogenic bacteria”; data dostępu: 2021-02-19
  6. Saad B. AL Masaudi i in.; “Antimicrobial Activity Of Garlic Juice (Allium Sativum), Honey, And Garlic -Honey Mixture On Some Sensetive And Multiresistant Microorganisms”; data dostępu: 2021-03-19
  7. Sucheta Khubber i in.; “Garlic (Allium sativum L.): a potential unique therapeutic food rich in organosulfur and flavonoid compounds to fight with COVID-19”; data dostępu: 2021-02-19
Ocena (4.0) Oceń:
Pasaż zakupowy