Wrotycz pospolity – właściwości, działanie i zastosowanie wrotycza pospolitego | ekologia.pl
Ekologia.pl Zdrowie Witaminy i suplementy Wrotycz pospolity ‒ właściwości, działanie i zastosowanie wrotycza pospolitego

Wrotycz pospolity ‒ właściwości, działanie i zastosowanie wrotycza pospolitego

Wrotycz pospolity zwalcza pasożyty, odstrasza muchy, komary i kleszcze. Był powszechnie stosowany przez nasze prababcie i babcie. Współcześnie, wrotycz pospolity ze względu na swój skład chemiczny, uznawany jest za zioło niebezpieczne. Dlaczego roślina ta budzi takie kontrowersje?

Wrotycz pospolity, fot. shutterstock

Wrotycz pospolity, fot. shutterstock
Spis treści

Wrotycz pospolity – co to takiego?

Wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare), nazywany także mlecznicą, piżmem, wrotyczem swojskim, to popularna bylina z rodziny astrowatych. Występuje w Europie, na Syberii, w Azji. Z racji tego, że nie jest wymagającą rośliną, wrotycz pospolicie występuje w Polsce porastając tereny nizinne, głównie nieużytki rolne, zarośnięte pola, miedze, pobocza torów kolejowych i dróg.

Mlecznica to roślina wieloletnia, której łodygi mogą dorastać do 1,5 m wysokości. Ma mocne korzenie, rozgałęzione kłącze i sztywne łodygi, które porastają ciemnozielone, pierzaste liście. Łodygi na górze są uwieńczone baldachokształtnym kwiatostanem. Kwiaty ułożone w koszyczki mają barwę ciemnożółtą. Wrotycz pospolity kwitnie od lipca do września. Owocem jest brunatnoszara niełupka, długości do 2 mm, z bardzo krótkim rąbkiem kielichowym. Wrotycz pospolity wydziela intensywny, kamforowy zapach.

W ziołolecznictwie wykorzystuje się praktycznie całą roślinę. Zbierane są głównie koszyczki kwiatowe i zielone części wrotyczu pospolitego. Kolekcjonuje się je na początku kwitnienia (od połowy lipca do września), ścinając nożem lub nożyczkami. Koszyczki kwiatowe najlepiej suszyć w temperaturze powyżej 35 st. C, wtedy zachowują swój naturalny kolor i zapach. Wysuszone części zioła przechowujemy w szklanym słoiku, poza zasięgiem dzieci.

Wrotycz pospolity zawiera olejki eteryczne, flawonoidy, garbniki, gorycze (β-tujon, izotujon), kwasy organiczne, monoterpenoidy oraz dużą zawartość potasu. Lecznicze działanie przypisuje się głównie obecności β-tujonu, a także laktonom seskwiterpenowym, które również wpływają na aktywność surowca.

Wrotycz pospolity dawniej

Wrotycz pospolity przed wiekami był cenionym surowcem zielarskim, stosowanym zarówno zewnętrznie jak i wewnętrznie. Mlecznica wykorzystywana była w medycynie średniowiecznej. Św. Hildegardy. Mniszka zalecała stosować go przy katarze czy jako środek pobudzający krwawienie miesięczne. Medycyna ludowa wrotycz pospolity wykorzystywała głównie w walce z pasożytami układu pokarmowego, przede wszystkim w leczeniu owsicy i glistnicy.

Ziele wrotycza stosowano w zaburzeniach żołądkowych, a stosowany zewnętrznie pomagał przy bólach reumatycznych i przy naciągniętych ścięgnach. Wrotycz pospolity używano także w leczeniu trudno gojących się ran, zwichnięć, ale także przy histerii, zaburzeniach menstruacyjnych, czy przeziębieniu. Nasze babcie i prababcie wieszały wysuszone ziele wrotyczu pospolitego w szafach, by odstraszyć mole i pluskwy. Z kolei Norwegowie serwowali wrotycz pospolity zapiekany w cieście osobom, które narzekały do chroniczny ból zębów. Dla niektórych nacji wrotycz pospolity miał tez znaczenie magiczne. W Bretanii napój na bazie wrotyczu pospolitego miał chronić przed złymi czarami i demonami. Co ciekawej, wonne liście wrotyczu pospolitego umieszczano w modlitewnikach protestanckich, by ich kamforowy, intensywny aromat pobudzał wiernych do gorliwej modlitwy i chroniły przed zaśnięciem podczas nudnych kazań pastorów.

Kwiaty wrotycza w zbliżeniu, fot. shutterstock

Wrotycz pospolity jest trujący czy nie?

Obecnie surowiec, jak i jego przetwory straciły znaczenie w lecznictwie. Od kiedy odkryto, że tujon posiada strukturę zbliżoną do kanabinoli zawartych w konopiach i negatywnie wpływa na nasz układ nerwowy, roślinę tę uznano za silnie trującą i całkowicie zaprzestano jej wewnętrznego stosowania. Reguluje to rozporządzenie (WE) NR 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. Według dyrektywy wrotycz pospolity nie może znajdować się w mieszankach ziołowych przeznaczonych do stosowania wewnętrznego, a w preparatach farmakologicznych jego ilość musi być jasno określona, a skład wyszczególniony na opakowaniu. Nie ma natomiast zakazu sprzedaży ziela wrotycza pospolitego dla zastosowania zewnętrznego. Dlatego można go jedynie spotkać w mieszankach ziołowych, stosowanych zewnętrznie przeciw wszom i świerzbowcom.

Czy Unia Europejska ma rację, wpisując wrotycz pospolity na listę ziół niebezpiecznych? Niektórzy uważają, że rośliny lecznicze, w odpowiednich dawkach i odpowiednio przygotowane nie stwarzają zagrożenia dla naszego zdrowia.

Niebezpieczny tujon

Występujący we wrotyczu pospolitego tujon negatywnie wpływa na nasz układ nerwowy, dlatego roślinę tę uznano za silnie trującą i całkowicie zaprzestano jej wewnętrznego stosowania. Wrotycz pospolity stosuje się w mieszankach ziołowych, stosowanych zewnętrznie przeciw wszom i świerzbowcom.

Wrotycz pospolity to panaceum na wszystko

„…Wyciągi z wrotyczu pospolitego działają przeciwrobaczo, przeciwgrzybiczo, przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie, pierwotniakobójczo, wykrztuśnie, tonizującą i wzmacniająco, silnie żółciopędnie, napotnie (bardzo silnie), przeciwgorączkowo, moczopędnie, nasennie (silnie), uspokajająco, (bardzo efektywnie), przeciwbólowe, przeciwobrzękowo, przeciwzapalnie, nasercowo (zwiększają siłę skurczu mięśnia sercowego i zwalniają

Uwaga!
Wrotycz zakazany jest dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Roślina ta powoduje poronienia, a składniki czynne zioła przenikają do mleka.

rytm serca), rozkurczowo, odtruwająco; wzmagają produkcję śliny, soku żołądkowego, trzustkowego i jelitowego; pobudzają apetyt i regulują trawieniemiesiączkowanie i metabolizm…” ‒ przekonuje dr Henryk Stanisław Różański. Wrotycz pospolity zwiększa też odporność organizmu na zakażenia. Świetnie sprawdza się w walce problemami skórnymi, a nawet chorobami autoimmunologicznymi czy nowotworami.

Zdaniem dr Różańskiego sporo składników wrotyczu pospolitego jest stosowanych w lecznictwie w formie nowoczesnych preparatów. Jednak uzyskiwane są one z roślin egzotycznych, przez co leki te są bardzo drogie. Z kolei wrotycz jest pospolitym chwastem, więc jest za darmo…

Oczywiście, dr Henryk Stanisław Różański ostrzega także przed skutkami przedawkowania preparatów na bazie wrotyczu pospolitego. Nadmierne spożycie przetworów wrotyczowych objawia się nudnościami, wymiotami, biegunką, wzdęciami, poceniem się (lejący się pot), częstomoczem i charakterystycznym biciem serca. Przy większych dawkach mogą pojawić się zawroty głowy, krwiomocz, skurcze mięśni oraz utrata świadomości. Szczególnie niebezpieczne jest spożywanie nalewek i wyciągów alkoholowych z wrotycza pospolitego, gdyż tujon rozpuszcza się w alkoholu. Wrotycz pospolity powoduje poronienie i przenika do mleka, dlatego zakazany jest dla kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Tujon, występujący we wrotyczu, posiada strukturę zbliżoną do kanabinoli zawartych w konopiach i negatywnie wpływa na nasz układ nerwowy

Wrotycz pospolity na owady, kleszcze i meszki

Stosowanie wrotycza pospolitego wewnętrznie niesie ryzyko wystąpienia zaburzeń układu nerwowego. Nie ma natomiast przeciwwskazań co do zastosowania zewnętrznego. Wrotycz pospolity wydziela charakterystyczny zapach, przypominający kamforę, w związku z tym może być stosowany w celu odstraszania much, komarów, kleszczy, mrówek i innych owadów.  Bukiet z liści wrotyczu pospolitego powieszony w pokoju tradycyjnie odstrasza muchy. Z mlecznicy można przygotować stosowany na skórę repelent. Wystarczy zaparzyć ziele i ostudzonym naparem spryskać ciało.

Wrotyczowa gnojówka

Odwar z ziela wrotyczu pospolitego wykorzystuje się do ekologicznego zwalczania stonki ziemniaczanej, a także mszyc. W ochronie roślin ogrodowych pomoże wrotyczowa gnojówka, którą przyrządza się na bazie świeżych liści. By ją przyrządzić trzeba zalać 1 kg pociętych liści 10 litrami wody i odstawić na 14-20 dni. Taką miksturę należy codziennie przemieszać. Kiedy gnojówka przestanie się pienić, rozcieńczamy ją w stosunku 1: 15 z wodą i tak przygotowaną miksturą, spryskujemy rośliny.

Wrotycz pospolity jest ziołem, które wykazuje wiele właściwości leczniczych. Preparaty na bazie wrotycza pospolitego działają przeciwgrzybiczo, przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie, pierwotniakobójczo, przeciwgorączkowo, moczopędnie. Stosowane zewnętrznie chronią przed komarami, meszkami i kleszczami. Jednak wrotycz pospolity należy stosować rozsądnie i z umiarem, a w niektórych przypadkach (ciąża i karmienie piersią) należy zioła unikać. Zioła o silnym działaniu, wymagają wiedzy i ostrożności, a najlepiej ‒ konsultacji specjalisty. Jak mawiał niemiecki lekarz i przyrodnik Paracelsus:

„Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną, bo tylko dawka czyni truciznę”
Ekologia.pl (Joanna Szubierajska)
4.6/5 - (17 votes)
Subscribe
Powiadom o
18 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

w pracy robiłem z zarażonymi covidem robiłem bo musiałem w odległości mniejszej jak 1,5 m więc zrobiłem sobie napar z wrotycza co chwilę go wdychałem i popijałem już tydzień od tego minoł i nic mi nie jest więc chyba działa nie tylko na mszyce

2020 czerwiec na czereśniach pełno mszycy bo ciągle padało więc pojechałem na ugory zebrałem tego zielska ze 3 dobre pęczki zalałem wrzątkiem i po ostygnieciu 2 duże drzewa czereśni opryskałem efekt niesamowity zero mszyc a czereśnie można było na drugi dzień zajadać z apetytem

Zioło rewelacja jeszcze można go zbierać i suszyć w cieniu upał załatwi to w tydzień potem ciąć na sieczkę kwiaty łodygi i liście do słoja 3litry i mamy zapas na rok stosuję to jak cokolwiek dolega działa zawsze a jestem po 60tce polecam bez obaw leczymy się natura

Nie mogę zrozumieć zalet wrotycza w zwalczaniu np, mszyc skoro on sam posiada ich krocie. Jak to wytłumaczyć. Obserwowałem również osiadanie owadów na liściach i pąkach wrotycza a rzekomo miał on je odstraszać. Mam na to dowody zarejestrowane kamerą telefonu i w razie dyskusji służę zdjęciami. Czy ktoś mi wytłumaczy te anomalie zarówno polecające wrotycz jak i ujemne strony tej rośliny które przedstawiłem.

Owady te jak sądzę zdychają.Tez widziałam muchy i osy.Chyba sciąga je kolor wrotyczu a potem woń tujonu i sok usmierca na miejscu

Tujon jest wewnątrz a nie powierzchniowo…żeby go wydobyć trzeba suszony tujon zanurzyc w 70% alkoholu W wywiadach jest to.bardzo mało.ale wystarczy by zabić mszyce

TAK PRZYGOTOWANY NAPAR PIJE NA CZCZO,PRZYGOTOWUJE Z WIECZORA Z UWAGI NA BRAK CZASU Z RANA,DLACZEGO NA CZCZO,PONIEWAZ PRZY JAKICHKOLWIEK PASOZYTACH W ORGANIZMIE ZALECANY JEST DO PICIA NA CZCZO LU WIECZOREM PRZED SPANIEM ,MINIMUM GODZINE PO OSTATNIM POSILKU.JA WIDZE BARDZO POZYTYWNE DZIALANIE,POLECAM

Złocień maruna zwany tradycyjnie wrotyczem jest ponownie dopuszczony do sprzedaży w aptekach w Polsce do stosowania zewnętrznego jak i wewnętrznego. Jednak preparaty w tabletkach w większości na ulotkach podają zbyt małe dawki dzienne przez co są nieskuteczne.

złocień maruna to zupełnie inna roślina!

Złocień maruna to inna roślina!

Wrotycz, nawłoć piołun, rdest w alkoholu -to śmierć prawie każdej bakterii…zabija nawet krętki blade kiły i borelii!1:5 w wódce,ale piołun w spirytusie
+ Wino wytrawne czerwone razem nalewka mi więcej jsk30%Pić 50ml rano i wieczoremWylazłem tak z boreliozy!

@olaStosowałem 70% wyciąg na alkoholu z tujonu i wrotyczu . W literowym słoju wsypywalem ziola z Herbapolu i.zalewalem.spirytisaem. po 2 tyg macerowania zotozielona ciecz zostałem osobno i dodawałem czerwonego wina oraz dodatkowo 50g czystka, rdestu jap, pokrzywy, nawłoci.Powstawała w 3 l słoiku ziołowa zalewa, oo ok 2 tyg można już pić…należy sporządzić z tego nalewkę do.ok.25-30% alkoholu przez dolewanie wytrawnego.,.czerwonego wina lub (i) nalewek na blogu, czarnym bzie, dzikiem winie i podobnych ziołach. Piłem rano i wieczorem…działa to też świetnie na górne drogi oddechowe!.Działa także na covida!!!!! Trzeba taka nalewką zwilżyć maseczkę i położyć się na noc w niej, także żeby ciągle wdychać lekko uwalniany powyższy alkohol ziołowy. Dobrze jest zwilżyć dookoła poduszkę. Spanie w takim przesyconym flawonoidami powietrzem dezynfekuje drogi oddechowe ale najważniejsze dostaje się do płuć gdzie żeruje na nabłonku pluc koronawirus. Jeśli go.calkowicie nie uśmierci,to na tyle osłabi, że zatrzyma proces degradacji płuc i stworzy szansę na regenerację…zaś immunologia w ten sposób wzmacnia się w bitwie z obcymi… Gorzej, jeśli nie wytwarza sama przeciwciał, nie rozpoznając przeciwnika…wtedy sprawa sie komplikuje… Można próbować z amantadyną…równolegle bądź osobno.Z mojej wiedzy wynika że pewin odsetek chorujących przyjmował szczepionki na grypę o zbliżonym kodzie nRNA dlatego nie powstaje reakcja obronna organizmu…

Proszę o dokładny przepis, jestem chora na astmę i balerioza.

Wrotycz ma substancje zwalczające wirusy, nawet przeziębienie, na które nie ma lekarstwa chemicznego. Ciekawe, że apteczne leki przeciw tasiemcom są nieskuteczne, a wrotycz działa. Dzisiaj zakazano by wszystkiego. Oceniając teraźniejszość trzeba popatrzeć na historię, skoro nasi pzodkowie mogli przyjmować doustnie, my też możemy :)

Wrotycz suszymy raczej w temperaturze poniżej 35 stopni.

Na pewno wypróbuję na mszyce

Nie zdążysz bo mszyce to są dużo wcześniej niż wrotycz w ogóle zaczyna rosnąć (koniec lipca).

A jak działa na pszczoły?