Czym zajmuje się irydologia? Jak wyczytać chorobę z oczu?

Co można wyczytać patrząc komuś w oczy? Zdaniem praktyków irydologii bardzo dużo! Ta dziedzina medycyny alternatywnej zakłada, że tęczówka jest swego rodzaju mapą, na której obrazują się różne dolegliwości zdrowotne, łącze z bardzo poważnymi chorobami. Czy irydologii można faktycznie wierzyć?



Irydologia polega na diagnozowaniu chorób na podstawie wyglądu tęczówki. Źródło: shutterstockIrydologia polega na diagnozowaniu chorób na podstawie wyglądu tęczówki. Źródło: shutterstock
  1. Historia irydologii
  2. Na czym polega irydologia?
  3. Czy kolor tęczówki wpływa na zdrowie?
  4. Jakie schorzenia ma wykrywać irydologia?
  5. Co o irydologii mówi nauka?
  6. Czy warto udać się do irydologa?
Słowo irydologia łączy pojęcia „iris”, czyli oznaczające tęczę w języku greckim, oraz „logos”, czyli naukę. O zasadności tego drugiego członu można by długo dyskutować, ale prawdą jest, że irydolodzy działają w większości krajów świata i na brak klientów nie narzekają. Za całkiem spore pieniądze oferują pacjentom, którzy nie dowierzają klasycznej medycynie, kompleksową diagnozę stanu zdrowia. Według zwolenników i entuzjastów nawet w 80% przypadków mają rację!

Historia irydologii


Wystarczy jedno spojrzenie do lustra, aby zrozumieć, dlaczego tęczówka fascynowała ludzi od tysięcy lat. Niezwykła mozaika barw i oryginalne nieregularności sprawiają, że nie ma dwóch takich samych oczu na świecie. Nic dziwnego, że skanowanie tęczówki jest cenną metodą identyfikacji. Już starożytni próbowali wyczytać z kolorowej tarczy prawdę o człowieku – jego charakterze, talentach, stanie zdrowia. Praktyki te popularne były w antycznym Egipcie i Chaldei, Chinach oraz Japonii, a pisał o nich nawet sam Hipokrates.

Tak naprawdę o rozwoju faktycznej irydologii mówimy dopiero od XVII w. W 1665 r. Philip Meyen von Coburg wydał dzieło „Chromatica Medica”, w którym opisał podstawowe zasady diagnozowania na podstawie budowy tęczówki. Dopiero w XIX w. pałeczkę przejął po nim Ignaz von Peczely, węgierski naukowiec i homeopata. Według podważanej często legendy, znalazł on kiedyś sowę ze złamaną nogą i ku własnemu zdziwieniu odkrył na jej oku plamkę teoretycznie odpowiadającą urazowi. Peczely zaczął szybko testować swoją teorię na innych zwierzętach. Owocem jego prac było stworzenie irydologicznej systematyki, która szybko znalazła zwolenników.

Swoją cegiełkę do rozwoju irydologii dołożył również szwedzki lekarz Nils Liljequist, żyjący na przełomie XIX i XX w. Lecząc swe powiększone węzły chłonne chininą i jodyną, zauważył on zmiany w wybarwieniu tęczówki. Zafascynowany, poświęcił badaniom na kolorami oka dwie dekady i opracował kompleksowy atlas ludzkich tęczówek znany jako „Diagnostyka oka”.

Na początku XX w. irydologią zainteresował się niemiecki pastor Emanuel Felke, który założył instytut badań i kształcenia w tej dziedzinie. W latach 50-tych metoda zawędrowała do USA, gdzie zdobyła kolejnych entuzjastów. Amerykański chiropraktyk Bernard Jensen przygotował szczegółowe diagramy określające relację między poszczególnymi miejscami tęczówki a organami wewnętrznymi i ich funkcjami.

Na czym polega irydologia?


Dlaczego jednak właśnie tęczówka ma być miarodajnym źródłem informacji o naszym stanie zdrowia? Według zwolenników irydologii uważne badanie daje cenne informacje stanie nerwów, naczyń krwionośnych i limfatycznych, a także efektywności krążenia krwi. Ponadto w obrazie tęczówki mają przejawiać się ewentualne niedobory odżywcze, obecność toksyn w organizmie czy poziom relaksacji oraz wyspania. Według Bernarda Jensena wszystkie istotne zmiany zachodzące wewnątrz naszego ciała wywołują reakcje w unerwieniu tęczówki.

Samo badanie odbywa się za pomocą lupy i specjalistycznej latarki do oczu bądź lampy szczelinowej dobrze znanej z gabinetów okulistycznych. Coraz częściej wykorzystuje się także aparaty fotograficzne, kamery, a nawet mikroskopy. Irydolog ogląda oko w odpowiednim natężeniu światła i w dużym powiększeniu, analizując przede wszystkim obecność i rozmieszczenie linii, plamek, pierścieni i przebarwień. Ich lokalizacja interpretowana jest według specjalnie opracowanych map, właściwych dla lewego i prawego oka.

Klasyczny diagram dzieli tęczówkę na 90 stref odnoszących się do różnych części ciała i organów. Doświadczony ekspert ma za zadanie stwierdzić jaki zaobserwowana w danym miejscu plamka, linia czy przebarwienie ma związek z daną funkcją fizjologiczną. De facto diagnozuje się więc nie tyle konkretne choroby czy patogeny, ale problemy z działaniem narządu czy systemu. Dla przykładu, zmiany obserwowane w dolnej części (wokół godziny 6 według tarczy zegara) wskazują na ograniczenie wydolności nerek. Jakościowa charakterystyka zmian ma wskazywać na podłoże, np. alergiczne, zapalne, chroniczne…

Irydolog nie jest więc specjalistą, który wypisuje nam receptę. Jego obserwacje służą sformułowaniu ogólniejszej diagnozy ewentualnych zaburzeń i stworzeniu sugestii na temat zmiany stylu życia, zwłaszcza odżywiania. Leczenie obejmuje też często preparaty homeopatyczne oraz terapię manualną, zwłaszcza chiropraktykę. Irydologia jest więc częścią medycyny holistycznej i najczęściej jest jedynie jednym z narzędzi diagnostycznych.
Irydologiczna mapa tęczówki w jęz. Angielskim. Źródło: shutterstock

Czy kolor tęczówki wpływa na zdrowie?


Według praktyków irydologii kolor oka, czyli dominująca barwa obserwowana na tęczówce, sama w sobie jest ważnym komunikatem na temat zdrowia jednostki. Wedle tej teorii:
  • osoby o niebieskich i niebiesko-szarych oczach mają skłonności do zaburzeń limfatycznych oraz chorób atopowych;
  • posiadacze brązowych oczu częściej cierpią na zaburzenia endokrynologiczne i dotyczące krwi, np. anemię;
  • posiadanie jednej tęczówki w kolorze niebieskim, a drugiej w brązowym wskazuje rzekomo na problemy gastryczne i choroby woreczka żółciowego.

Jakie schorzenia ma wykrywać irydologia?


Uważa się, że irydologia umożliwia wgląd nie tylko w aktualny stan zdrowia, ale także przeszłe doświadczenia oraz potencjalne skłonności do chorób. Mowa zarówno o nagłych stanach zapalnych i infekcjach, jak i problemach chronicznych. Co więcej, z oka ponoć da się wyczytać także cechy charakteru oraz zagrożenia dla zdrowia mentalnego.

Według pseudonaukowej strony internetowej iridiology-research.com na podstawie tęczówki da się zdiagnozować m.in. cukrzycę, chroniczne choroby nerek i wątroby, patologie systemu moczowego, schorzenia reumatyczne stawów, choroby serca i zaburzenia gastryczne. Białe plamki mają rzekomo świadczyć o osłabionej odporności, zaś białe pierścienie o podwyższonym poziomie cholesterolu. Co więcej, wśród najnowszych doniesień znajdziemy informację o skuteczności wykrywania infekcji Covid u dorosłych na bazie mikroskopijnych zmian w tęczówce.
Tabela przedstawiająca główne założenia irydologii; opracowanie własne

Co o irydologii mówi nauka?


Niestety, założenia i tezy irydologii nie doczekały się uznania ani naukowców, ani okulistów. Podważa się już samą teorię o rzekomym odciskaniu się procesów fizjologicznych i stanów zapalnych w strukturze tęczówki. Nie ma też żadnym badań, które potwierdzałyby skuteczność metody, a w eksperymentach badających trafność diagnoz irydolodzy odpowiadają na poziomie zgadywania warunkowanego wyłącznie rachunkiem prawdopodobieństwa. Według naukowców w tęczówce w ciągu życia zachodzi tak naprawdę bardzo niewiele zmian (za wyjątkiem pierwszego roku życia) – jej wygląd jest częścią ludzkiego fenotypu i kształtowany jest bowiem przez nasze DNA.

Jeśli chodzi o konkretne studia naukowe podważające zasadność irydologii, to np. w 2017 r. rząd Australii zlecił analizę terapii alternatywnych, które mogłyby znaleźć się na liście dofinansowanych. Badanie tęczówki oka okazało się w tej analizie nieskuteczną formą diagnostyki. Z kolei metaanaliza przeprowadzona w 2000 r. przez angielskich uczonych wykazała, że spośród 77 badań w temacie większość nie spełniała podstawowych przesłanek naukowej wiarygodności (np. brak grupy kontrolnej). Wskazuje się również na poważne ryzyko związane z fałszywie pozytywnymi i negatywnymi diagnozami – te pierwsze mogą wywoływać niepotrzebny stres, te drugie zaś opóźniać specjalistyczne leczenie.
Każda tęczówka na świecie jest inna. Źródło: shutterstock

Czy warto udać się do irydologa?


Łatwo jest zrozumieć człowieka cierpiącego, któremu lekarze nie są w stanie dać wyczerpujących odpowiedzi. I medycyna bywa wszak mylna i niedoskonała. Zwracanie się w kierunku terapii alternatywnych najczęściej wynika właśnie z owej frustracji – bezskutecznego chodzenia po doktorach i walczenia ze skutkami ubocznymi tych czy innych leków. Czy irydolog może jednak wiedzieć coś więcej niż doktor medycyny? Jest to ogólnie rzecz biorąc bardzo mało prawdopodobne.
Diagnoza postawiona przed irydologa nie powinna być w żadnym przypadku powodem do rezygnacji z konwencjonalnego leczenia. Osobom zdrowym może z kolei przynieść niepotrzebne powody do zmartwienia, które mają szanse zaznaczyć się choćby wskutek efektu nocebo. Według oficjalnych stanowisk organizacji naukowych i lekarskich irydologia nie przynosi żadnych realnych korzyści i może powodować bardzo wymierne szkody osobiste oraz finansowe! Lepiej jest więc chyba udać się po trzecią czy czwartą diagnozę do specjalisty medycyny.
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

1. „Iridology- A Review” Bhaskaran Sathyapriya i in., https://ejmcm.com/article_3434_d904e7024ccdf339630b2f4e43f55f98.pdf, 4/02/2022
2. “What Is Iridology and How Is Iridology Used with Holistic Health?” American College of Healthcare Sciences, https://achs.edu/blog/2013/04/10/bid-277510-what-is-iridology-and-how-is-iridology-used-with-holistic-health/, 4/02/2022
3. “What is Iridology?” Russel Lazarus, https://www.optometrists.org/general-practice-optometry/guide-to-eye-exams/eye-exams/what-is-iridology/, 4/02/2022
4. “Iridology Not Useful and Potentially Harmful” E. Ernst i in., https://jamanetwork.com/journals/jamaophthalmology/fullarticle/412789, 4/02/2022
5. “Is Iridology effective? The speculation behind the practice with Dr Peter Martin” Peter A. Martin, https://www.ophthalmologistsydney.com/is-iridology-effective-the-speculation-behind-the-practice-with-dr-peter-martin/679/, 4/01/2022

Ocena (2.6) Oceń: